ትሩክሪፕት - ምስጢራዊ የፋይል ማከማቻ

የርዕስ ማውጫ

...Loading Table of Contents...

    ትሩክሪፕት (Truecrypt) ትክክለኛ የይለፍ ቃል የሌለው ሰው ፋይሎቻችንን እንዳይከፍት የሚያደርግ ፕሮግራም ነው። ትሩክሪፕት እንደ ኤሌክትሮኒክ ካዝና safe ፋይሎችን በአስተማማኝ መልኩ በመቆለፍ የመረጃዎችን ደኅንነት ለመጠበቅ ይጠቅማል።

    መነሻ ገጽ (Homepage)

    www.truecrypt.org

    ኮምፒውተራችን ምን ያስፈልገዋል? - Windows 2000/XP/2003/Vista/7 - ፕሮግራሙን ለመጫን ወይም በፋይል ማጠራቀሚያው ቋት ውስጥ የሚያስፈልገውን ክፍፍል (Volume) ለመፍጠር የባለቤትነት/የአስተዳዳሪነት (Administrator) ፈቃድ አስፈላጊ ነው:: የተፈጠረውን ክፍፍል ለመከፈት ግን የአስተዳዳሪነት ፈቃድ አይጠየቅም።

    ለዚህ መመሪያ የተወሰደው የትሩክሪፕት አይነቴ - 7.0a

    ፈቃድ/ላይሰንስ - ነጻ ሶፍትዌር

    አስፈላጊ ንባብ - የኢንተርኔት ደኅንነት መጽሐፍ 4. በኮምፒውተራችን ውስጥ ያሉ ስሱ መረጃዎችን እንዴት መጠበቅ ይቻላል?

    ይህንን ፕሮግራም መጠቀም ለመጀመር የሚፈጀው ጊዜ- (መደበኛ ክፍፍል/Standard Volumes): 30 ደቂቃ - (ስውር ክፍፍል/Hidden Volumes): 30 ደቂቃ

    ከትሩክሪፕት ምን ጥቅም እናገኛለን?

    • ፋይሎችን ካልተፈቀደላቸው ወገኖች ወይም ከመረጃ አነፍናፊዎች/ከጣልቃ ገቦች መከላከል ይቻላል።
    • አስፈላጊ የሆኑ ፋይሎችን ቅጂ በቀላሉ እና በአስተማማኝ ሁኔታ ለማከማቸት ይቻላል።

    ከጂኤንዩ ሊኑክስ፣ ከማክ ኦፕሬቲንግ ሲስተም እና ከሌሎች ማይክሮሶፍት ዊንዶውስ ጋራ ሊሠሩ የሚችሉ ፕሮግራሞች

    ማስታወሻትሩክሪፕትን ለጂኦኤንዩ ሊኑክስ እና ማክ ኦፕሬቲንግ ሲስተም መጠቀምሙ በጥብቅ ይመከራል።

    ብዙዎቹ የጂኤንዩ ሊኑክስ ምርቶች፣ ለምሳሌ Ubuntu፣ የመረጃ መሰወሪያ እና መፍቻ (encryption-decryption) ፕሮግራም በአጠቃላዩ የኮምፒውተር ሲስተም ውስጥ እንዲተገበር ያግዛሉ። ፕሮግራሙን ከጫንነው በኋላ ለመጠቀም መወሰን እንችላለን። በተጨማሪም dm-crypt እና cryptsetup and LUKS በማዋሐድ የኢንክሪፕሽን (የመሰወሪያ) ሥራውን በ ሊኑክስ ሲስተም ውስጥ ማከል ይቻላል። ሌላው አማራጭ ScramDisk for Linux SD4L የተባለውን ነጻ የመረጃ መሰወሪያና መፍቻ ፕሮግራም መጠቀም ነው።

    ለማክ ኦፕሬቲንግ ሲስትም ፋይል ቮልት (FileVault) የተባለውን መሰወሪያና መፍቻ (encryption and decryption) መሣሪያ ልንጠቀም እንችላለን። ፋይል ቮልት በመረጃ ማህደራችን የሚገኙ መረጃዎች ከመላካቸው በፊት ኢንክሪፕት እንዲደረጉ፣ ወደ ኮምፒውተራችን ሲመጡ ደግሞ ዲክሪፕት እንዲደረጉ የሚያስችለውን on-the-fly የተባለውን አሠራር የያዘ ነው። ኢንክሪፕት ዚስ (Encrypt This) የተባለው በነጻ የሚገኝ ፕሮግራም ጠቀሜታ ይኖረዋል። ይህም የተመረጡ መረጃዎችን ለመሰወር እና በ .DMG disk ቅርጽ ለመለወጥ ያስችላል።

    ለማክሮ ሶፍት ዊንዶውስ በርካታ ኢንክሪፕሽን (የመሰወሪያ) ፕሮግራሞች አሉ። ቀጥለው የተዘረዘሩት ጥቂቶቹ ናቸው፤

    • Free OTFE ቀመሩ የሚታይ ነጻ የሆነ የዲስክ መሰወሪያ ፕሮግራም ሲሆን ከትሩክሪፕት ጋርም ተመሳሳይ ነው::
    • The FREE CompuSec በነጻ (የባለቤትነት መብቱ እንደተጠበቀ ሆኖ) የሚገኝ የመሰወሪያ/የመፍቻ ፕሮግራም ነው። በኮምፒውተር ዲስክ፣ በዩኤስቢ ወይም በሲዲ ውስጥ የሚገኘውን መረጃ በአጠቃላይ ወይም በከፊል ይሰውራል ። እንዲሁም DataCrypt የተባለው የCompuSec ክፍል ነጠላ ፋይሎችን ለመሰወር አገልግሎት ላይ ሊውል ይችላል።

    • CryptoExpert 2009 Lite የተባለው በነጻ የሚገኝ፣ መረጃዎችን በአየር ላይ ኢንክሪፕትና ዲክሪፕት የሚያደርግ (on-the-fly encryption-decryption)፣ ኢንክሪፕት የተደረጉ ፋይሎች የሚጠራቀሙበት ማህደር የሚፈጥር ፕሮግራም ነው።

    • AxCrypt ፋይሎችን በተናጠል ኢንክሪፕት የሚያደርግ፣ ምንጩ በግልጽ የሚታወቅ፣ በነጻ የሚገኝ ፕሮግራም ነው።

    • Steganos LockNote በነጻ የሚገኝ ፕሮግራም ነው። ማንኛውንም ጽሑፍ ለመሰወር (ኢንክሪፕት) ወይም ለመፍታት (ዲክሪፕት) ይውላል። ጽሑፉ LockNote
      የተባለው አፕሊኬሽን ውስጥ ይከማቻል፤ ማስታወሻን የመሰወሪያ ወይም የመግለጫ ብልሃት አንዱ ክፍል ነው። LockNote ተንቀሳቃሽ (portable) ሲሆን በኮንፒውተር ላይ መጫንን አይጠይቅም።

    የትሩክሪፕት አጫጫን

    • የአጠቃቀም መመሪያውን አጭር መግቢያ ማንበብ
    • በዚህ ሳጥን ግርጌ የሚገኘውን የትሩክሪፕት ምልክት በመንካት/ክሊክ ይህንን www.truecrypt.org/downloads የመጫኛ ድረ ገጽ መክፈት
    • Latest Stable Version - Windows ከሚለው በታች፣ Download የሚለውን ክፍል መጫን/ክሊክ
    • መጫኛውን በኮምፒውተራችን ላይ በመረጥነው ቦታ ማኖር (Save)፤ ከዚያም ወዳኖርንበት ቦታ ሔዶ በእጥፍ ንኬት (double click) መክፈት።
    • ወደ ቀጣዩ ደረጃ ከመሔዳችን በፊት የአጫጫን መመሪያውን ማንበብ
    • ትሩክሪፕት በአግባቡ ከተጫነ በኋላ የመጫኛ ፕሮግራሙን ከኮምፒውተራችን ላይ መደምሰስ እንችላለን።

    ትሩክሪፕት ((TrueCrypt)

    1.1 ይህንን መሳሪያ ከመጠቀማችን በፊት ሊታወቁ የሚገቡ ጉዳዮች

    ትሩክሪፕት በፈጠርናቸው የይለፍ ቃሎች መረጃዎቻችንን ለመቆለፍ የሚያስችለን ፕሮግራም ነው። የይለፍ ቃላችንን ማስታወስ ካልቻልን መረጃዎቻችንን መልሰን ለማግኘት አንችልም። ትሩክሪፕት ፋይሎችን ለመሰወር ኢንክሪፕሽን የተባለ መተግበሪያ ይጠቀማል። በአንዳንድ አገራት ኢንክሪፕሽን (ስወራ) መጠቀም ሕገ ወጥ እንደሆነ ልብ ማለት ይገባል። ትሩክሪፕት ፋይሎችን በተናጠል ኢንክሪፕት ከማድረግ ይልቅ በኮንፒውተራችን ላይ ክፍፍል (Volume) የተባለ ሥውር ስፍራ ይፈጥራል። በእነዚህ የተሰወሩ (ኢንክሪፕትድ) ክፍሎች(Volume) ውስጥ ፋይሎችን በአስተማማኝ ሁኔታ ማከማቸት እንችላለን።

    ትሩክሪፕት መደበኛ ኢንክሪፕሽን (standard encrypted) ወይም ስውር ክፍፍል (hidden volume) የመፍጠር አቅምን ያጎናጽፋል። ከሁለቱም የኢንክሪፕሽን መንገዶች ፋይሎቻችንን በጥንቃቄ ለማስቀመጥ ያስችለናል፤ ሆኖም ስውር ክፍፍል ስሱ መረጃዎቻችንን ብዙም ከማያሳስቡን መረጃዎች ጀርባ በመሰወር አስተማማኝ ጥበቃ ያደርግልናል። ይህም የትሩክሪፕት ክፍፍላችንን እንድንገልጽ ብንገደድ እንኳን ስሱ መረጃዎቻችን እንዳይደርስባቸው ያደርጋል። በቀጣዩ ክፍል ሁለቱንም አይነት የስወራ መንገዶች ያብራራል።

    የትሩክሪፕት አጫጫን እና የመደበኛ ክፍፍል (Volume) አፈጣጠር

    በዚህ ገጽ የሚገኙ ዝርዝር ጉዳዮች፤

    2.0 ትሩክሪፕት መጫን

    ደረጃ 1፦ ይህንን ማዘዣ በእጥፍ-ንኬት (Double click) መክፈት፤ ከዚያም Open File - Security Warning የሚለው ሳጥን እንዲከፈት ያደርጋል። ሳጥኑ ከታየ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ የትሩክሪፕትን የስምምነት መግለጫ (License) መቀበል።

    ደረጃ 2፦ ከዚያም በመጠቀሚያ ስምምነቱ ለመገዛት እስማማለሁ (I accept and agree to be bound by the license terms*) የሚለውን መምረጥ እና ተቀብያለሁ Accept የሚለውን በመንካት የሚከተለው መስኮት እንዲከፈት ማድረግ፤

    ስእል 1፤ የመርጃ /ዊዛርድ ሞድ በነባራዊ መጫኛ አቀማመጡ (The Wizard Mode in the default Install mode)

    • የመጫኛ (Instal) አሠራር፤ ይህ አሠራር በኮንፒውተራቸው ላይ ትሩክሪፕት መጠቀማቸውን ለመሸሸግ ለማይፈልጉ ተገልጋዮች ይውላል።

    • Extract የሚለው የማውጫ ሞድ፤ ተንቀሳቃሽ (portable) የሆነውን የትሩክሪፕት ዓይነቴ በዩኤስቢ የማከማቻ ቋት ላይ ለመያዝ ለሚፈልጉ ነገር ግን በኮንፒውተራቸው ላይ ትሩክሪፕትን ለመጫን ለማይሹ ይሆናል።

    ማስታወሻትሩክሪፕት ብቻውን ጥቅም ላይ ሲውል አንዳንድ ምርጫዎች (ለምሳሌ entire partition and disk encryption) አይሠሩም።

    ማስታወሻ፦ በአብዛኛው ነባሪ/መደበኛ (default) Install ሁኔታ ለዚህ ክፍል የሚመከር ቢሆንም ለተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት መጠቀም ይቻላል። ሰለ TrueCrypt Traveller አሠራር የበለጠ ለማወቅ፣ የሚከተለውን የመረጃ ምንጭ መመልከት ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት (Portable TrueCrypt)

    ደረጃ 3፤ ይህንን ቀጥል የሚል ትእዛዝ በመንካት/ክሊክ የሚከተለውን ገጽ መክፈተ፤

    ስእል 2: የመዋቅር ምርጫዎች ዊንዶው

    ደረጃ 4ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ የመጫኛ (Installing) ገጹን በመክፈት ትሩክሪፕትን መጫን መጀመር፤

    ደረጃ 5ይህንን በመንካት/ክሊክ የሚከተለውን መስኮት መክፈት፤

    ስእል 3: የትሩክሪፕት አጠቃመም/መዋቅር (Setup) ማረጋገጫ ሳጥን

    ደረጃ 6፤ ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ የትሩክሪፕት ድረ ገጽ ይከፍትልናል፤ የመጫን ሒደቱንም ያጠናቅቅልናል። የመጫን ሒደቱ መጠናቀቁን ለማረጋገጥ ይህንን መንካት/ክሊክ

    ማስታወሻ፤ ተጠቃሚዎች ፕሮግራሙን ጭነው ካጠናቀቁ በኋላ ከትሩክሪፕት የመረጃ ዝርዝር አስፈላጊ አጋዥ መረጃዎችን እንዲያገናዝቡ ይመከራሉ።

    2.1 ስለትሩክሪፕት

    ትሩክሪፕት የትክክለኛው የይለፍ ቃል ባለቤት ያልሆነ ተገልጋይ መረጃዎችን እንዳያገኝ በማድረግ ፋይሎች ሚሥጢርነታቸው እንዲጠበቅ የሚያግዝ ፕሮግራም ነው። እንደ ኤሌክትሮኒክ ቁልፍ ፋይሎችን በመከርቸም ትክክለኛውን የይለፍ ቃል የያዘ ሰው ብቻ እንዲከፍታቸው ያስችላል። ትሩክሪፕት በኮምፒውተር ላይ የመረጃ መሰወሪያ ክፍልፍሎችን (volumes) ወይም ክፍሎችን በማዋቀር የሚተገበር ነው። መረጃዎችን ወደ እነዚህ ክፍልፍሎች (volumes) ውስጥ እንዲከማች ስናስገባ በቀጥታ ወዲያውኑ ኢንክሪፕት (ስውር) ያደርጋቸዋል፤ በተመሳሳይ መልኩ መረጃዎቹን ከተሰወሩበት ለመክፈት ስንፈልግ በቀጥታ ዲክሪፕት ያደርጋቸዋል፣ ይከፍታቸዋል። ይህ በቀጥታ ኢንክሪፕት እና ዲክሪፕት የማድረግ አሠራር የአየር ላይ (on-the-fly) ኢንክሪፕሽን/ስወራ ይባላል።

    2.2 መደበኛ ክፍፍል (Volume) መፍጠር

    ትሩክሪፕት ሁለት ዓይነት ክፍፍሎችን (volumes) ለመፍጠር ያግዛል፤ እነርሱም ስውር (Hidden) እና መደበኛ (Standard) ይባላሉ። በዚህ ክፍል መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) የሚፈጠርበትን አሠራር እንመለከታለን።

    ትሩክሪፕትን ለመገልገል እና መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ለመፍጠር የሚከተሉትን ደረጃዎች መከትል ያስፈልጋል።

    ደረጃ 1፦ ይህንን ማዘዣ በእጥፍ-ንኬት መክፈት፤ ወይም Start > Programs > TrueCrypt > TrueCrypt የሚለውን መንገድ በመከተል ትሩክሪፕትን መክፈት።

    ደረጃ 2፦ ከታች በስእሉ እንደሚታየው ከትሩክሪፕት ዝርዝር ክፍሎች አንዱን ድራይቭ መምረጥ

    ስእል 4: የትሩክሪፕት መስኮት

    ደረጃ 3፦ ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ፤ ተከትሎ TrueCrypt Volume Creation Wizard የሚለው መስኮት ይከፈታል፤

    ስእል 5: የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ የመርጃ መስኮት

    በስእል 5 እንደሚታየው መደበኛ ክፍፍልን (Standard Volume) ኢንክሪፕት ለማድረግ ሦስት አማራጮች አሉ። በዚህ ምእራፍም፣ ኢንክሪፕት የተደረገ የፋይል ማስቀመጫ (Create an encrypted file container) የተባለውን ምርጫ እንጠቀማለን። ስለ ሌሎቹ ሁለት ምርጫዎች የበለጠ ለመረዳት ይህንን TrueCrypt የመረጃ ምንጭ መመልከት።

    ደረጃ 4፦ ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ እና የሚከተለውን መስኮት መክፈት።

    ስእል 6: የክፍፍል ዓይነቶች መምረጫ መስኮት

    የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ የዓይነቶች መምረጫ መስኮት TrueCrypt Volume Creation Wizard Volume Type ከመደበኛ (Standard) ወይም ስውር (Hidden) ዓይነቶች መካከል የምንፈልገውን ያስመርጠናል።

    ማስታወሻ፤ ስለ ስውር ክፍፍል (Hidden Volume) አፈጣጠር የበለጠ መረጃ ለማግኘት ስውር ክፍፍሎች (Hidden Volumes) የሚለውን ገጽ መመልከት።

    ደረጃ 5መደበኛ ትሩክሪፕት ክፍፍል (Standard TrueCrypt Volume) የሚለውን አማራጭ መምረጥ

    ደረጃ 6፦ ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ እና ተከታዩን መስኮት መክፈት፤

    ስእል 7: ክፍፍል (Volume) የተቀመጠበትን ቦታ ማግኛ ገጽ

    መደበኛ ክፍፍሉን (Standard Volume) በክፍፍል መፍጠሪያ መርጃው የክፍፍል ማስቀመጫ ቦታ መምረጫ (Volume Creation Wizard - Volume Location) በየትኛው ሙዳይ/ሥፍራ እንደምናስቀምጥ መወሰን እንችላለን። ይህ ፋይል እንደማንኛውም ፋይል ይቀመጣል።

    ደረጃ 7፤ የፋይሉን ስም በመጻፊያ ቦታው ላይ በመተየብ ወይም ይህንን በመንካት/ክሊክ የሚከተለውን የመጻፊያ መስኮት መክፈት፤

    ስእል 8፤ ፋይሉ የመፈለጊያ እና የመሰየሚያ መስኮት

    ማስታወሻ፦ ማንኛውም የትሩክሪፕት ክፍፍል (Volume) በማንኛውም መደበኛ ፋይል ውስጥ ሊቀመጥ ይችላል። ይህም ማለት ወደ ሌላ ማስቀመጫ ሊወሰድ፣ ሊገለበጥ (ኮፒ ሊደረግ) ወይም ሊሰረዝ/ሊጠፋ ይችላል ማለት ነው። የፋይሉን ስም እና የተቀመጠበትን ሥፍራ ማስታወስ ያስፈልጋል። ይሁንና አዲስ ለተፈጠረው ክፍፍል አዲስ የፋይል ስም መምረጥ አለብን። ስለዚህ የበለጠ ለመረዳት 2.3 መደበኛ ክፍፍልን በተንቀሳቃሽ የማስታወሻ ቅንጣት (USB Memory Stick) ላይ መፍጠር የሚለውን ክፍል መመልከት ይጠቅማል። በዚህ ክፍል፣ ከላይ በስእል 8 እንደሚታየው መደበኛ ክፍፍል በ My Documents ማኅደር እንፈጥራለን፣ እንዲሁም My Volume የሚል ስም እንሰጠዋለን።

    ጥቆማ፦ ማንኛውንም የፋይል ስም እና የፋይል ቅጥያመጠቀም ይቻላል።ለምሳሌ፣መደበኛ ክፍፍሎችን (Standard Volume) recipes.doc ብሎ በመሰየም የወርድ (Word) ዶክመንት እንዲመስል ማድረግ ወይም ደግሞ holidays.mpg የሚል ስም በመስጠት እንደ የፊልም ፋይል (movie file) ማስመሰል እንችላለን። ይህም መደበኛ ፋይልን በሌላ ቅርጽ በማስቀመጥ የማሳሳቻ ዘዴ ሆኖ ያገለግላል።

    ደረጃ 8፤ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ Specify Path and File Name የሚለውን መስኮት መዝጋት እና ወደ Volume Creation Wizard መስኮት መመለስ።

    ስእል 9: የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ መስኮትክፍፍል ማስቀመጫ ቦታውን ማሳያ

    ደረጃ 9፤ ይህንን በመንካት/ክሊክ በስእል 10 የሚታየውን መክፈት፤

    2.3 በተንቀሳቃሽ የማስታወሻ ቅንጣት (USB Memory Stick) ላይ መደበኛ ክፍፍል መፍጠር

    የትሩክሪፕትን መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) በተንቀሳቃሽ የማስታወሻ ቅንጣት (USB Memory Stick) ላይ ለመፍጠር 2.2 መደበኛ ክፍፍል (Volume) መፍጠር በሚለው ክፍል የተዘረዘሩትን እና ከደረጃ 1 እስከ 7 ያሉትን መፈጸም:: በዚህ ጊዜም ትሩክሪፕት ክፍፍልን ምረጥ (Select a TrueCrypt Volume Screen)* የሚለው መስራት ይጀምራል። ፋይላችንን በMy Documents ከማስቀመጥ ይልቅ በ ተንቀሳቃሽ የማስታወሻ ቅንጣታችን (USB Memory Stick) ውስጥ ማኖር ይመረጣል። ከዚያም የፋይል ስም አስገብቶ መደበኛ ክፍፍሉን (Standard Volume) መፍጠር።

    2.4 መደበኛ ክፍፍል ስለመፍጠር (የቀጠለ)

    አሁን በመደበኛ ክፍፍላችን (Standard Volume) ውስጥ የተወሰነ የኢንክሪፕሽን አይነት በመምረጥ (በመስኮቱ ላይ algorithm ተብሎ ተጠቅሷል) መረጃችንን ማስቀመጥ የምንችልበት ደረጃ ላይ ደርሰናል።

    ስእል 10፤ የክፍፍል መፍጠሪያ መስኮቱ የኢንክሪፕሽን አማራጮች

    ማስታወሻ፤ መስኮቱ ሲከፈት አብረው የመጡትን አማራጮች እንደነበሩ መተው ይቻላል። ። እዚህ በሁለት ምርጫዎች የቀረቡት ቀመሮች (algorithms) አስተማማኝ ናቸው ተብሎ ይገመታል።

    ደረጃ 10፤ ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ እና TrueCrypt Volume Creation Wizard የሚለውን መስኮት መክፈት።

    ስእል 11: የክፍፍል መፍጠሪያ መስኮቱ የክፍፍሉን መጠን ማሳያ

    የVolume Size መስኮት የመደበኛ ክፍፍሉንምጣኔ ለመወሰን ይረዳል። በዚህ ማሳያ በ10 ሜጋባይትስ/megabytes ተወስኗል። ይሁንና የተለያየ ምጣኔ መወሰን ይቻላል። በቅድሚያ የዶክመቱን መጠን እና የፋይሉን ዓይነት በመወሰን ተገቢውን የክፍፍል ምጣኔ መምረጥ ይገባል።

    ጥቆማ፤ በመደበኛው ክፍፍል ያኖርነውን መረጃ የመጠባበቂያ ቅጂ (backup) በሲዲ ላይ ለማኖር ከተፈለገ፣ ምጣኔውን ወደ 700MB ማስጠጋት ወይም ከዚያ በታች መወሰን ያሻል።

    ደረጃ11፡ የምንፈልገውን ምጣኔ ለዚሁ በተተወው ቦታ መጻፍ/ማስገባት፤ ከዚያም ከታች በስእሉ የሚታየውን ገጽ ለመክፈት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ስእል12፤ የክፍፍሉን የይለፍ ቁልፍ ማስገቢያ

    ማስታወሻመደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ለመፍጠር በሚፈለግበት ወቅት አስተማማኝ እና ጠንካራ የይለፍ ቃል መምረጥ ከዋነኞቹ ተግባራት መካከል አንዱ ነው። አስተማማኝ የይለፍ ቃል ኢንክሪፕትየተደረገን ክፍፍል ዋስትና ያረጋግጣል፤ ምንግዜም ጠንካራ የይለፍ ቃል የተሻለ ጥቅም ይኖረዋል። የራሳችንን የይለፍ ቃል ከመፍጠር ይልቅ ኪፓስን (KeePass) የመሳሰሉ የይለፍ ቃል መፍጠሪያ (password generation) ፕሮግራሞችን መጠቀም እንችላለን::

    ደረጃ 12፤ የፈጠርነውን የይለፍ ቃል በተሰጠው ቦታ ላይ ሁለት ጊዜ መጻፍ/ማስገባት።

    ማስታወሻ፦ በሁለቱም የመጻፊያ መደቦች ተመሳሳይ የይለፍ ቃል እስከምናስገባ ድረስ ወደ ቀጠዩ ደረጃ የምንሔድበት ማዘዣ/አዝራር (button) Next ለሥራ ዝግጁ አይሆንም (የደበዘዘ ሆኖ ይቀመጣል)። የተመረጠው የይለፍ ቃል አስተማማኝ ወይም ጠንካራ ካልሆነ የማንቂያ ምክር በማሳያው ላይ ይገለጻል። ትሩክሪፕት አስተማማኝ ባልሆነው የይለፍ ቃል ጭምር መስራቱ ባይቀርም መረጃው ግን ደኅንነቱ የተጠበቀ ላይሆን ይችላል።

    ደረጃ 13፦ በመቀጠልም ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ በስእሉ የሚታየውን ገጽ መክፈት፤

    ስእል 13፤ የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ መርጃ የክፍፍሉን ፎርማት (Format) ማሳያ

    አሁን ትሩክሪፕት መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ለመፍጠር ዝግጁ ነው። በማስከተል መዳፊትን (mouse) በTrueCrypt Volume Creation Wizard መስኮት ላይ ለሰኮንዶች ያህል በፍጥነት ማንቀሳቀስ። መዳፊትን ረዘም ላለጊዜ ማንቀሳቀስ የተሻለ ደረጃ ያለው ውስብስብ የኢንክሪፕሽን ቁልፍ ለመፍጠር ያግዛል።

    ደረጃ 14፦ መደበኛ ክፍፍልን ለመፈጠር ይህንን ማዘዣ መንካት (ክሊክ)

    ትሩክሪፕት ቀደም ሲል እነደተወሰነው My Volume የሚል ስም ያለው ፋይል ፈጥሮ My Documents በሚባለው ፎልደር/ማህደር ውስጥ ያስቀምጣል። ይህ ፋይል እስከ 10 ሜጋባይትስ መጠን ያለው የትሩክሪፕት መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) በውስጡ ይይዛል።

    በመጨረሻም መደበኛ ክፍፍል () በተሳካ ሁኔታ ከተፈጠረ በኋላ የሚከተለው የማረጋገጫ መስኮት ይከፈታል።

    ስእል 14: የትሩክሪፕት መደበኛ ክፍፍል በተገቢው ሁኔታ መፈጠሩን የሚያሳውቅ መስኮት

    ደረጃ 15መደበኛ ክፍፍሉን (Standard Volume) የመፍጠር ሒደቱን ለማጠናቀቅ እና የሚከተለውን ወደ ትሩክሪፕት ዋና ማዘዣ ገጽ (console) ለመመለስ ይህን ማዘዣ መንካት (ክሊክ)

    ደረጃ 16የትሩክሪፕት የክፍፍል መፍጠሪያ መርጃን (TrueCrypt Volume Creation Wizard) ለመዝጋት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    መደበኛ ክፍፍልን መክፈት (Mount)

    በዚህ ገጽ የሚገኙ ክፍሎች

    3.0 መደበኛ ክፍፍልን መክፈት

    ቀደም ሲል በተብራራው የትሩክሪፕት ምንነትና አሠራር መሠረት መክፈት (mount) ማለት አንድን መደበኛ ክፍፍል መክፈትና በውስጡ ያለውን ፋይል ለጠቀሜታ ማዋል ነው። በዚህ ንዑስ ክፍል አንድን መደበኛ ክፍፍል ስለሚከፈትበት መንገድ እንመለከታለን።

    መደበኛ ክፍፍሎችን (standard volume) ለመክፈት/ለመፈልቀቅ የሚከተሉትን ተግባራት በቅደም ተከተል እንፈጽማለን፤

    ደረጃ 1፦ ይህንን ** የትሩክሪፕት ምልክት በእጥፍ ንኬት* መክፈት ወይም በዚህ መንገድ መክፈት Start > Programs > TrueCrypt > TrueCrypt

    ደረጃ 2፦ በስእሉ እንደሚታየው ከዝርዝሮቹ መካከል አንዱን ድራይቭ መምረጥ

    ስእል 1፤ የትሩክሪፕት ማዘዣ መስኮት

    በዚህ ምሳሌ መደበኛ ክፍፍሉ ”ኤም/M:” ድራይቭ በኩል ተከፍቷል

    ማስታወሻ፦ በ ስእል 1፣ የ M: ድራይቭ መደበኛ ክፍፍሉን (standard volume) ለመፈልቀቅ ተመረጧል፤ ይሁንና ከተዘረዘሩት አንዱን ሌላ ድራይቭ (drive) መምረጥም ይቻላል።

    ደረጃ 3፦ ይህን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    • Select a TrueCrypt Volume ማሳያ እንደሚከተለው ይሆናል*

    ስእል 2፤ Select a TrueCrypt Volume የሚባለው የትሩክሪፕት ክፍፍል ምርጫ ማሳያ መስኮት

    ደረጃ 4፦ የፈጠርነውን የመደበኛ ክፍፍል ፋይል መምረጥ፤ ከዚያም በስእል 2 የሚታየውን መስኮት በመዝጋት ወደ ትሩክሪፕት ዋና መቆጣጠሪያ ለመመለስ ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ደረጃ 5፦ ይህንን መንካት/ክሊክ፤ ተከትሎ የሚሥጢር የይለፍ ቃል ማስገቢያውን መስኮት ይከፍታል፣

    ስእል 3: የምሥጢጥር የይለፍ ቃል ማስገቢያ መስኮት

    ደረጃ 6፦ የይለፍ ቃሉን Password በሚለው አጠገብ ባለው ባዶ ቦታ መጻፍ።

    ደረጃ 7፦ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ መደበኛ ክፍፍሉን መክፈት/መፈልቀቅ መጀመር።

    ማስታወሻ፦ የተየብነው የይለፍ ቃል ስህተት ከሆነ ትሩክሪፕት የይለፍ ቃሉን በድጋሚ እንድናስገባ ያሳስበናል፤ ከዚያም መንካት/ክሊክ፤ ያስገባነው የይለፍ ቃሉ ትክክል ከሆነ መደበኛ ክፍፍሉ (Standard Volume) እንደሚከተለው ይፈለቀቃል፤

    ስእል 4፤ የትሩክሪፕት ዋና መስኮት የተከፈተውን መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ያሳያል

    ደረጃ 8በትሩክሪፕት መስኮት ውስጥ የተቀለመውን ክፍል በእጥፍ-ንኬት መክፈት፤ ወይም በMy Computer ገጽ መስኮት የሚገኘውን ተዛማጁን ድራይቭ በእጥፍ ንኬት መክፈት (በዚህ ምሳሌ M: ድራይቭ ላይ ተከፍቷል)

    ስእል 5፤ መደበኛ ክፍፍሉን (Standard Volume) በMy Computer መስኮት በኩል መክፈት

    ማስታወሻ፦ አሁን My Volume የሚል ስያሜ የሰጠነውን መደበኛ ክፍፍል በተሳካ ሁኔታ በቨርቹዋል ዲስክ (virtual disk) M: ከፍተነዋል። ይህ ዲስክ (virtual disk) ሙሉ በሙሉ ኢንክሪፕት የሆነ ከመሆኑ በስተቀር በአገልግሎቱ እውነተኛ ዲስክ (real disk) ይመስላል። ማንኛውም ፋይል ወደዚህ ዲስክ ሲገለበጥ (ኮፒ ሲደረግ)፣ ሲወሰድ ወይም ሲቀመጥ በቀጥታ ኢንክሪፕት ይደረጋል። (ይህ በቀጥታ ኢንክሪፕት የማድረግ አሠራር ”የአየር ላይ ኢንክሪፕሽን/ስወራ (on-the-fly encryption) ተብሎ ይጠራል።)

    ወደ ማንኛውም መደበኛ ዲስክ (ለምሳሌ፣ መሳብ እና ማስቀመጥ (dragging-and-dropping)) ኮፒ ማደረግ እንደሚቻለው ሁሉ ማንኛውንም ፋይል ወደ መደበኛ ክፍፍል ኮፒ ማድረግ እና መወሰድም ይቻላል። ኢንክርፕት ተደርጎ የተቀመጠ ፋይል ከመደበኛ ክፍፍል ወደ ሌላ ሲወሰድ በቀጥታ ዲክሪፕትድ (decrypted) ይሆናል። በተቃራኒው ፋይል ወደ መደበኛ ክፍፍል ሲሸጋገር ትሩክሪፕት በቅጽበትና በቀጥታ ፋይሉን ኢንክሪፕት ያደርገዋል። ኮምፒውተሩ በድንገት ቢሰናከል ወይም ለጊዜው አገልግሎቱን ቢያቋርጥ ትሩክሪፕት በቅጽበት መደበኛ ክፍልፍሉን ይዘጋዋል።

    ጥብቅ ማስታወሻ፦ ፋይሎችን ወደ ትሩክሪፕት ክፍፍል ከወሰድን በኋላ በኮምፒውተሩ ወይም በተንቀሳቃሽ የመረጃ ቋቱ (USB memory stick) ላይ ይህንን የሚጠቁም ምንም ዓይነት አሻራ እንዳልቀረ እርግጠኛ መሆን ይገባል። አሻራን ስለማጥፋት ሰፊ ማብራሪያ ለማግኘት ”የኢንተርኔት ከደኅንነት መጽሐፉን” ምዕራፍ 6. ስሱ መረጃዎችን በጥንቃቄ ማጥፋት የሚቻለው እንዴት ነው? መመልከት ይጠቅማል።

    3.1 መደበኛ ክፍፍልን ዘግቶ መሸሸግ (Dismount)

    በትሩክሪፕት አሠራር መሸሸግ (dismount) ማለት ከተደበቀበት አውጥትን የከፈትነውን መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ፋይል መዝጋትና መልሶ መደበቅ ማለት ነው።

    የከፈትነውን መደበኛ ክፍፍል ዘግቶ ወደነበረበት መልሶ ለመሸሸግ የሚከተሉትን ደረጃዎች መከተል ያስፈልጋል። ፋይሉን ዘግቶ መሸሸግ ትክክለኛ የይለፍ ቃል የሌለው ሰው እዚያ ያስቀመጥነውን መረጃ ፈጽሞ እንዳያገኝ ያደርጋል።

    ደረጃ 1፦ በስእሉ እንደሚታየው በትሩክሪፕት መስኮት ከተከፈቱት ክፍፍሎች (mounted volumes) አንዱን ክፍፍል መምረጥ

    ስእል 17፤ የተከፈተውን መደበኛ ክፍፍል መልሶ ለመሸሸግ (dismounted) መምረጥ

    ደረጃ 2፦ የከፈትነውን የትሩክሪፕት መደበኛ ክፍፍል ለመሸሸግ ወይም ለመዝጋት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ማስታወሻ፦ የኮምፒውተራችንን አሠራር ወደ Standby ወይም Hibernate ለማዞር ከፈለግን፣ ይህን ከማረጋችን በፊት የከፈትናቸው (mount) የትሩክሪፕት ክፍፍሎች በሙሉ ተዘግተው መሸሸጋቸውን (dismount) ማረጋገጥ አለብን። የትሩክሪፕት ክፍፍሎችን ከከፈትን (mount) በኋላ ኮምፒውተራችንን ወይም ላፕቶፓችንን ትትን የምንሔድበት ሁኔታ ከተፈጠረ፣ ሙሉ በሙሉ አጥፍቶ (shut-down) መሔድ የተሻለ ነው። ይህን ማድረግ ማንም ሌላ ሰው የትሩክሪፕት ክፍፍላችንን (volume) የይለፍ ቃል እንዳያገኝብን ይጠብቅልናል።

    በመደበኛው ክፍፍል ውስጥ የተቀመጠን ፋይል ከፍተን መለሰን ዘግተን ካስቀመጥነው (dismounted) በኋላ እንደገና ለመክፈት ብንፈልግ በድጋሚ እንደአዲስ የመክፈቱን/ማውንት የማድረጉን (mount) ሒደት መከትል የግዴታ ይሆናል።

    የክፍፍል ፋይል መጠባበቂያ ቅጂ መፍጠር

    በየጊዜው የዶክመንቶችን፣ ፋይሎችን እና የፋይል አቃፊ ማህደሮችን/ፎልደሮችን የመጠባበቂያ ቅጂ ማስቀመጥ በጣም አስፈላጊ ነው። በተመሳሳይ መልኩ ለትሩክሪፕት ክፍፍል (volume) የመጠባበቂያ ቅጂ መፍጠርና ማኖር በጣም አስፈላጊ እና ቀላል ነው። የመጠባበቂያ ቅጂ ከመፍጠራችንና ከማኖራችን በፊት ግን ክፍፍሉ (volume) ተዘግቶ መሸሸጉን (dismounted) መሆኑን ማረጋገጥ ያስፈልጋል።

    ደረጃ 1፤ ወደ *መደበኛ ክፍፍሉ** መሔድ (ከታች በስእል 1 ምሳሌ እንደሚታየው የመደበኛ ክፍፍል ፋይሉ My Documents በሚባለው ማህደር/ፎልደር ውስጥ ይገኛል)።

    ስእል 1፤ My Volume የሚል ስም የተሰጠው የመደበኛ ክፍፍል ፋይል በMy Documents መስኮትውስጥ ይታያል

    ደረጃ 2፦ ፋይሉን በመረጥነው ውጫዊ የመረጃ ማጠራቂሚያ ለምሳሌ ሲዲ፣ ዲቪዲ ወይም ተንቀሳቃሽ የማስታወሻ ቅንጣት (USB Memory Stick) ውስጥ ማስቀመጥ

    ጥቆማ፤መጠኑ ከፍ ያለ ዳታ ዘወትር ኢንክሪፕት ማድረግ እና በመጠባበቂያ ቅጂው ውስጥ ማከማቸት የምንፈልግ ከሆነ የሲዲ ወይም የዲቪዲ መጠን ያለው አዲስ መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) መፍጠር ጥሩ መፍትሔ ነው። ይህ እንደ አስተማማኝ ማከማቸ ዘዴ ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል።

    የመደበኛ ክፍፍሎችን የመጠባበቂያ ቅጂ በውጫዊ የመረጃ ማጠራቂሚያዎች (removable device) ውስጥ ለማሰቀመጥ ከመሞከራችን በፊት የክፍፍሉ መጠን ከማጠራቀሚያው የመያዝ አቅም ጋራ ተመጣጣኝ መሆኑን ማረጋገጥ አለብን።

    <table border=1> <tbody> <tr> <td>የመጠባበቂያ ቅጂ ማጠራቀሚያ (Backup Medium)</td> <td>የትሩክሪፕት ክፍፍል መጠን</td> </tr> <tr> <td>ሲዲ</td> <td>700 ሜጋ ባይት</td> </tr> <tr> <td>ዲቪዲ</td> <td>3900 ሜጋ ባይት</td> </tr> <tr> <td>ተንቀሳቃሽ የማስታወሻ ቅንጣት(USB memory stick)</td> <td>ከአጠቃላይ የመያዝ መጠኑ 25% የሚሆነውን ለመደበኛ ክፍፍልነት መጠቀም ይመከራል (ለምሳሌ 128 ሜጋ ባይት ለሆነ ተንቀሳቃሽ የማስታወሻ ቅንጣት (USB stick) 30 ሜጋ ባይት የሆነውን ለመደበኛ ክፍፍል ማዋል</td> </tr> </tbody> </table>

    ስውር ክፍፍል (Hidden Volume)

    በዚህ ገጽ የሚዳሰሱ ጉዳዮች፤

    5.0 ስለስውር ክፍፍሎች (Hidden Volume)

    በትሩክሪፕት አሠራር መሠረት ስውር ክፍፍል (Hidden Volume) ኢንክሪፕት በተደረገ መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ውስጥ ሚስጥር ሆኖ ይቀመጣል። ይህ ማለት ስውር ክፍፍሉ መኖሩን እንኳን ማወቅ የሚችለው ባለቤቱ ብቻ ነው ማለት ነው። መደበኛ ክፍፍሉን ስንከፍት እንኳን ስውር ክፍፍሉን ለማግኘትም ሆነ በእርግጠኝነትም እዚህ ቦታ ነው ብሎ ለመናገር አይቻልም። ምን አልባት የይለፍ ቁልፋችንን እና የትሩክሪፕት መደበኛ ክፍፍሉ የተቀመጠበትን ሥፍራ ለማሳወቅ ብንገደድ ሌሎች ፋይሎች ቢታዩም የስውር ክፍፍል መኖር ግን ምሥጢር እንደሆነ ይዘልቃል።

    ለምሳሌ ምስጢራዊ ኪሶች ያሉትን የእጅ ቦርሳ እንውሰድ። ምስጢራዊነታቸው የማያሰጋውን ፋይሎች በተለመደውና ፊት ለፊት በሚታየው ማህደር ውስጥ ስናስቀምጥ፤ በጣም ምሥጢራዊ ወይም የግል ጉዳይ የሆኑትን ደግሞ ፊትለፊት በማይገኙት የተሸሸገ ኪስ/ማህደር ወስጥ እንሸሽጋለን። በዚህ ምሳሌ እንደምንረዳው ስውር ማህደሩ ራሱንም በውስጡ ያለውንም መረጃ በአንድ ላይ ይደብቃል።

    5.1 ስውር ክፍፍል (Hidden Volume) ስለመፍጠር

    የትሩክሪፕት ስውር ክፍፍል (Hidden Volume) ለመፍጠር የሚያስፈልገው ሒደት መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ከመፍጠር ጋር ተመሳሳይ ነው። ክፍሎቹ ለመፍጠር ትእዛዝ የምናስተላልፍባቸው መስኮቶችና ገጾች ሳይቀሩ እንዲሁ ተመሳሳይ ናቸው።

    ደረጃ 1ትሩክሪፕትን መክፈት

    ደረጃ 2፦ ይህንን በመንካት/ክሊክ የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ መስኮትን መክፈት

    ደረጃ 3፦ ይህንን በመንካት/ክሊክ ነባራዊውን/መደበኛ (default) አማራጭ መቀበል

    ደረጃ 4፦ ከታች በስእሉ እንደሚታየው Hidden TrueCrypt volume የሚለውን አማራጭን መምረጥ (Check)

    ስእል 1፤ በትሩክሪፕት የክፍፍል መፍጠሪያ መስኮት የተሰወረ የትሩክሪፕት ክፍፍል አማራጭ ተመርጦ

    ደረጃ 5፤ ወደሚቀጥለው ደረጃ ለመሔድ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ፤ ተከትሎ ቀጣዩ መስኮት ይከፈታል።

    ስእል 2፤ የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ መስኮት - ስውር ክፍፍሉን ለመፍጠር ያሉትን ሁለት መንገዶች (Mode) ያስመርጠናል

    • ቀጥተኛ መንገድ (Direct mode)፦ ይህ አማራጭ ስውር ክፍፍሉን ቀድሞ በነበረ መደበኛ ክፍፍል ውስጥ ለመፍጠር ያስችላል። ስለዚህ ይህን መንገድ መከተል ያለብን አስቀድሞ የተፈጠረ መደበኛ ክፍፍል ካለን ብቻ ነው ማለት ነው።

    • መደበኛ መንገድ (Normal mode)፦ ይህ አማራጭ አስቀድሞ መደበኛ ክፍፍል ያልፈጠረ ተጠቃሚን ለማገዝ የሚሆን ነው። ይህን መንገድ ስንመርጥ አስቀድሞ አዲስ መደበኛ ክፍፍል ይፈጥርልናል፤ ከዚያም በውስጡ የሚቀመጠውን ስውር ክፍፍል ለመፍጠር ያግዛል።

    በዚህ ምሳሌ አስቀድመን መደበኛ ክፍፍል ፈጥረን ስንጠቀም እንደቆየን ታሳቢ በማድረግ ቀጥተኛ መንገድን (Direct mode) እንጠቀማለን።

    ማስታወሻ፦ ሒደቱን መደበኛ ክፍፍል በመፍጠር ለመጀመር ከፈለግን በክፍል 2.2 መደበኛ ክፍፍል (Volume) ስለመፍጠር የተዘረዘረውን ሒደት መድገም ይኖርብናል።

    ደረጃ 6፦ ቀጥተኛ መንገድ (Direct Mode) የሚለውን መምረጥ፤ ከዚያም ይህንን በመንካት/ክሊክ የትሩክሪፕት ክፍሉን የተቀመጠበትን ቦታ የምናገኝበትን TrueCrypt Volume Creation - Volume Location መስኮት መክፈት።

    ማስታወሻመደበኛ ክፍፍሉን ከመምረጣችን በፊት አለመከፈቱን (unmounted) ማረጋገጥ ያስፈልጋል።

    ደረጃ 7፦ በስእል 3 የሚታየው ገጽ ለመክፈት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ስእል 3፤ የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ - የትሩክሪፕት ክፍፍል መምረጫ መስኮት

    ደረጃ 8ስእል 3 ላይ እንደሚታየው በትሩክሪፕት ክፍፍል መፈለጊያው በመጠቀም ክፍፍሉን ፈልጎ ማግኘት።

    ደረጃ 9፦ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ ወደ ትሩክሪፕት የክፍፍል መፍጠሪያ መመለስ።

    ደረጃ 10Enter password የሚለውን የይለፍ ቃል ማስገቢያው መስኮት ለመክፈት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ደረጃ 11መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ለመፍጠር የተገለገልንበትን የይለፍ ቃል በመጻፊያ ሰሌዳው ላይ በመተየብ የሚከተለውን መስኮት መክፈት።

    ስእል 4፤ የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ - የስውር ክፍፍል መረጃ መስጫ መስኮት

    ደረጃ 12፦ መልዕክቱን በአግባቡ ከተረዳን በኋላ የስውር ክፍፍል ኢንክሪፕሽን ማስመረጫ መስኮቱን (Hidden Volume Encryptions Options) ለመክፈት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ማስታወሻEncryption Algorithm እና Hash Algorithm የተባሉትን የስውር ክፍፍል አማራጮች በነበሩበት እንዳሉ መተው።

    ደረጃ 13፦ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ የሚከተለውን መስኮት መክፈት፤

    ስእል 5፤ የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ - የስውር ክፍፍል መጠን ማሳያ መስኮት

    ቀጥሎ የስውር ክፍፍሉን መጠን እንድንገልጽ እንጠየቃለን።

    ማስታወሻ፦ የምናጠራቅመውን ዶክመንት ዓይነት፣ ይዘት እና ምጣኔ አስቀድሞ መገመት ይጠቅማል። በዚህ ወቅት ለመደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) በቂ ቦታ መተው ያስፈልጋል። ማጠራቀሚያው የሚይዘውን ከፍተኛ መጠን በሙል ለስውር ክፍፍሉ (Hidden Volume) ከተሰጠው፣ በቀዳሚውና በዋናው መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ውስጥ ተጨማሪ ፋይል ለማስቀመጥ የሚያስችል ክፍት ቦታ አናገኝም።*

    ለምሳሌ በልኬት የተቀመጠው የመደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) የመያዝ አቅም 10 ሜጋባይትስ ቢሆን እና ስውር ክፍፍል (Hidden Volume) ደግሞ 5 ሜጋባይትስ ምጣኔ (ከላይ በስእል 6 እንደተጠቀሰው) ቢሰላለት በስተመጨረሻም እያንዳንዳቸው 5 ሜጋባይትስ መጠን ያላቸው ሁለት ክፍፍሎች (አንድ ስውር ክፍፍል እና አንድ መደበኛ ክፍፍል) ይኖራሉ ማለት ነው።

    በመደበኛ ክፍፍሉ ውስጥ የምናስቀምጠው መረጃ ቀደሞ ከተመጠነው 5 ሜጋባይትስ አለመብለጡን እርግጠኛ መሆን አለብን። ምክንያቱም የትሩክሪፕት ፕሮግራም ስውር ክፍፍል መኖሩን ሊያረጋግጥ ስለማይቻለው ቀድሞ በተቀመጠ መረጃ/ፋይል ላይ ደርቦ ሊጽፍበት ይችላል። በስውር ክፍፍል ውስጥ አስቀድሞ ከተተመነው ምጣኔ በላይ ለማስቀመጥ መሞከር ሁሉንም መረጃዎች ሊያሳጣን ይችላል።

    ደረጃ 14በስእል 6 እንደሚታየው የምንፈልገውን የስውር ክፍፍል መጠን በአንጻሩ በሚገኘው መጻፊያ ሳጥን ውስጥ መተየብ።

    ደረጃ 15፦ ወደ ቀጣዩ ደረጃ ለመሔድ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ የሚከተለውን የስውር ክፍፍሉን የይለፍ ቃል (Hidden Volume Password) መስኮት መክፈት።

    ለመደበኛው እና ለስውር ክፍልፍሎች የተለያየ የይለፍ ቃል መጠቀም ይኖርብናል። በድጋሚ ለማስታወስም የይለፍ ቃሉን ረጅምና በግምት የማይደረስበት ማድረግ መረሳት የለበትም። አስተማማኝ የይለፍ ቃል ስለመፍጠር የሚያወሳውን የኪፓስ ምእራፍ መመልከት ጠቃሚ ነው።

    ጥቆማ፦ ምናልባት በትሩክሪፕት ክፍፍሎች ያስቀመጥናቸውን ፋይሎች ዝርዝር እንድናሳይ የሚያስገድድ ሁኔታ ሊፈጠር እንደሚችል የምንሰጋ ከሆነ ለመደበኛ ክፍፍሉ (standard volume) የምንጠቀምበትን የይለፍ ቃል በኪፓስ ውስጥ ማስቀመጥ ይመከራል። ለስውር ክፍፍሉ (hidden volume) ደግሞ በቃላችን የምናስታውሰው ውስብስብ እና በግምት ሊገኝ የማይችል ሌላ የይለፍ ቃል መፍጠር እጅግ ጠቃሚ ነው። ይህም ስውር ክፍፍሉ መኖሩን ሊጠቁሙ የሚችሉ ዱካዎችን በሙሉ እስካጠፋን ድረስ ክፍፍሉ እንዳይደስበት ያደርግልናል።

    ደረጃ 16፦ የይለፍ ቃል መፍጠር ከዚያም ለዚሁ በተዘጋጀው ቦታ ሁለት ጊዜ መተየብ፤ ቀጥሎም ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ የሚከተለውን ገጽ መክፈት፤

    ስእል 6: የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ - የስውር ክፍፍል መፍጠሪያ ማሳያ

    መደበኛዎቹን (default) የፋይል አሠራሮች File System እና Cluster ምርጫዎች ባሉበት ሥፍራ መተው።

    ደረጃ 17፦ የኢንክሪፕሽኑን ጥንካሬ (Cryptographic strength) ለመጨመር መዳፊትን (Mouse) በተከፈተው መስኮት ላይ መላልሶና በፍጥነት ማንቀሳቀስ (Move)። ከዚያም ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ ስውሩን ክፍፍልሉን መፍጠር (ፎርማት ማድረግ)።

    ስውሩ ክፍፍሉ ፎርማት ከተደረገ በኋላ የሚቀጥለው መስኮት ይታያል።

    ስእል 7፤ የትሩክሪፕት ክፍፍል መፍጠሪያ መልእክት ማሳያ መስኮት

    ማስታወሻስእል 8 ስውር ክፍፍል (hidden volume) በተሳካ ሁኔታ መፍጠራችንን ያረጋግጣል፤ በተጨማሪም በመደበኛ ክፍፍል ውስጥ ፋይል ስናስቀምጥ፣ በስውር ክፍፍል (standard volume) ውስጥ በተቀመጠ ፋይል ላይ ተደርቦ ሊጻፍበት የሚችለበተ አደጋ መኖሩንም ያስታውሳል።

    ደረጃ 18፦ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ የተሰወረ ክፍፍል መፈጠሩን (Hidden Volume Created) የሚያሳየው መስኮትን መክፈት። ከዚያም ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ ወደ ትሩክሪፕት ዋና ገጽ መመለስ።

    በመጨረሻም ስውር ክፍፍሉ (hidden volume) በመደበኛው ክፍፍል (standard volume) ውስጥ ተፈጥሯል። ከዚህ በኋላ በስውር ክፍፍል ውስጥ ፋይሎችን ማስቀመጥ እንችላለን። ይህ ማለት የመደበኛውን ክፍፍል የይለፍ ቃል የያዘ ተጠቃሚ እንኳ በተሰወረው ክፍፍል ውስጥ የተቀመጡ ፋይሎችን በቀጥታ ሊያገኛቸው አይችልም ማለት ነው።

    5.2 ስውር ክፍፍል (Hidden Volume) ስለመክፈት (Mount)

    ስውር ክፍፍልን ለመክፈትና በውስጡ ያስቀመጥናቸውን ፋይሎች ለማግኘት የምንሔድበት መንገድ ከመደበኛ ክፍፍል ጋር ተመሳሳይነት አለው። ልዩነቱ ለስውር ክፍፍል የተፈጠረውን የይለፍ ቃል መጠቀሙ ላይ ብቻ ነው።

    ስውር ክፍፍልን ለመክፈት (mount) የሚከተሉት ቅደም ተከተሎች መከተል ያስፈልጋል፤

    ደረጃ 1፦ በትሩክሪፕት መስኮት ተዘርዝረው ከሚታዩት ድራይቮች (drive) መካከል አንዱን መምረጥ (በዚህ ምሳሌ ድራይቭ K ተመርጦ ይታያል)።

    ስእል 8፤ በትሩክሪፕት ክፍፍል መስኮት አንድ የመክፈቻ (mount) ድራይቭ ተመርጦ

    ደረጃ 2Select a TrueCrypt Volume የሚለውን የትሩክሪፕት ክፍፍል መምረጫ መስኮት ለመክፈት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ደረጃ 3፦ ወደምንፈልገው የትሩክሪፕት ክፍፍል ፋይል መሄድና መምረጥ (ይህ ፋይል ከመደበኛው ክፍፍላችን ጋር ተመሳሳይ ነው)

    ደረጃ 4፦ ይህንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ ወደ ትሩክሪፕት ዋና መዘዣ መስኮት መመለስ።

    ደረጃ 5፦ በተከታዩ ስእል የሚታየውን የይለፍ ቃል ማስገቢያ መስኮት Enter Password for ለመክፈት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ስእል 9፤ የይለፍ ቃል ማስገቢያ መስኮት

    ደረጃ 6፦ ስውር ክፍፍሉን (hidden volume) ስንፈጥር የተጠቀምንበትን የይለፍ ቃል በባዶው ቦታ ላይ መተየብ፤ ከዚያም ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    በዚህ ጊዜ ስውር ክፍፍሉ (hidden volume) እዚህ በስእሉ እንደሚከተለው ይከፈታል (mounted)፤

    ስእል 10፤ ዋናውን የትሩክሪፕት መስኮት አዲስ የተከፈተውን ስውር ክፍፍል ያሳያል

    ደረጃ 7፦ ከላይ የሚታየውን መግቢያ በእጥፍ-ንኬት (Double click) መክፈት ወይም በMy Computer መስኮት በኩል ፋይሉን መክፈት።

    5.3 ስውር ዲስክን (Hidden Disk) ደኅንነቱ በተጠበቀ መልኩ ስለመጠቀም

    የስውር ዲስክ አገልግሎት(hidden disk feature) ዋና ዓላማ ኢንክሪፕት የተደረጉ ፋይሎችን ለመግለጥ ወይም ለመስጠት በምንገደድበት ሁኔታ ውስጥ ብንወድቅ፣ ያስገደደን አካል በትሩክሪፕት ውስጥ ያስቀመጥነውን ሁሉ የሰጠነው እንዲመስለው በማድረግ በጣም ስሱ የሆኑት ግን መኖራቸው እንኳን እንዳይታወቅ አድርጎ መጠበቅ ነው። ስውር ክፍፍል ዳታውን ከመጠበቅ ባሻገርም የራስንም ሆነ የባልደረቦችን ደኅንነት አደጋ ላይ ከመውደቅ ይታደጋቸዋል። ይህ ብልሃት የተሳካ እንዲሆን ከተፈለገ ፋይሎቹን እንድንገልጥ የሚያስገድደ አካል በሚመለከተው ነገር ረክቶ እንዲያምነን በሚያደርግ መልኩ ማስቀመጥ ይኖርብናል። ይህንን ለማድረግም የሚከተሉትን ሐሳቦች ተግባራዊ ማድረግ ያስፈልጋል፤

    • ምስጢራዊ ቢሆኑም ለአደጋ የማያጋልጡንን ፋይሎች መርጦ በመደበኛ ክፍፍሉ (standard volume) ውስጥ ማስቀመጥ። ስንገደድ ገልጠን የምናሳየው ይህኑኑ በመደበኛ ክፍፍሉ ያስቀመጥነውን ፋይል ይሆናል። በዚህ በመደበኛው ክፍፍል የምናስቀምጣቸው ፋይሎች ኢንክሪፕት ተደርጎ ለመቀመጥ የሚያበቃ ስሱነት እንዳላቸው የሚታመኑ መሆን አለባቸው።

    • መረጃችን አስገድዶ ለመውሰድ የሚሞክረው ሰው ስለ ስውር ክፍልፋዮች (hidden volumes) እውቀት ሊኖረው እንደሚችል መጠርጠር አለብን። ይሁንና ትሩክሪፕትን በትክክል የምንጠቀም ከሆነ ጠያቂው አካል ስውር ክፍልፍሎች ስለመኖራቸው ላይደርስበት ይችላል፤ ይህም የተደበቀውን መረጃ ለመካድ አሳማኝ ይሆናል።

    • በመደበኛ ክፍፍል ውስጥ የሚገኙ መረጃዎችን በየሳምንቱ መከለስ/ማሻሻል (Update) ያስፈልጋል። እንዲህ ካደረግን ፋይሎቹን በርግጥ በቅርብ እንደተጠቀምንባቸው ለማስረዳትና ለማሳመን ይጠቅመናል።

    ምንግዜም የትሩክሪፕት ክፍፍልን ስንከፍት (mount) Protect hidden volume against damage caused by writing to outer volume የሚለውን የመከላከያ አማራጭ መምረጥ ይቻላል። ይህ አገልግሎት በስውር ክፍፍል (hidden volume) ውስጥ ኢንክርፕት አድርግን ያስቀመጥነውን ፋይል ሳያጠፋ ወይም ደርቦ የመጻፍ አደጋ ሳያስከትል፣ በመደበኛው ክፍፍል (standard volume) ውስጥ አዳዲስ የማሳሳቻ ('decoy') ፋይሎችን ለመጨመር ያስችለናል። በድንገት ከሚከሰት ስረዛ ወይም በፋይል ላይ ድጋሜ ከመጻፍ በመታደግ አዳዲስ ፋይሎች ('decoy') በመደበኛ ክፍፍል ለማስቀመጥ ይረዳል።

    ቀደም ሲል እንደተገለጸው ከመደበኛ ክፍፍል የመያዝ አቅም (ምጣኔ) የሚበልጥ መጠን ያለው ፋይል ለማስቀመጥ መሞከር በስውር ክፍፍል ውስጥ ያከማቸነውን ፋይል ሊያጠፋብን ይችላል። የትሩክሪፕት* ክፍፍላችንን እንድንከፍት በምንገደድበት ወቅት Protect hidden volume የሚለውን አገልግሎት በፍጹም መምረጥ የለብንም። ምክንያቱም ይህ አግለግሎት ወዲያውኑ የስውር ክፍፍሉን** የይለፍ ቃል ስለሚጠይቅ መኖሩ እንዳይታወቅ የምንፈልገው ስውር ክፍፍል እንዳለ ይጠቁምብናል። ይሁናን በመደበኛው ክፍፍል ውስጥ የምናስቀምጣቸውን መሳይ/ማሳሳቻ (decoy) ፋይሎች ለማሻሻል በምንፈልግበት ጊዜ ይህንን ምርጫ ሁልግዜ መምረጣችንን ማረጋገጥ አለብን።

    የተሰወሩ ክፍፍሎችን ለመጠበቅ የሚያስችለውን Protect hidden volume የተባለውን አገልግሎት በትክክል ለመጠቀም የሚከተለውን ቅደም ተከተል መተግበር፤

    ደረጃ 1፦ ከላይ በስእል 9 እንደሚታየው የይለፍ ቃላቻንን እንድናስገባ በሚጠይቀን Enter Password መስኮት ላይ የሚገኘውን ይህንን ምልክት መንካት/ክሊክ። ይህም የመክፈቻ አማራጮች የሚገኙበትን የMount Options መስኮት እንደሚከተለው ይከፍታል።

    ስእል 11፤ የ Mount Options መስኮት

    ደረጃ 2Protect hidden volume against damage caused by writing to outer volume የሚለውን መምረጥ።

    ደረጃ 3፦ የስውር ክፍልፋዩን የይለፍ ቃላችንን መተየብ/ማስገባት፤ በማስከተል ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ደረጃ 4፦ መደበኛ ክፍፍሉን ለመክፈት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ። የመደበኛ ክፍፍል (standard volume) ፋይሉን በትክክል ከከፈትን በኋላ፣ ስውር ክፍፍሉን (hidden volume) ለአደጋ ሳናጋልጥ አዳዲስ መሳይ/ማሳሳቻ (decoy) ፋይሎችን በመደበኛ ክፍፍሉ ውስጥ መጨመር ይቻላል።

    ደረጃ 5፦ በመጨረሻ መደበኛ ክፍፍሉን (standard volume) ለመዝጋትና ለመውጣት (dismount) ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ማስታወሻ፦ ይህንን ማድረግ የሚያስፈልገን በመደበኛ ክፍፍል ውስጥ ያሉትን ፋይሎች ለማሻሻል (updat) ስንፈልግ ብቻ ነው። መደበኛ ክፍፍሉን ለሌላ አካል ለማሳየት በምንገደድበት ጊዜ Protect hidden volume የሚለውን አማራጭ/አገልግሎት መጠቀም የለብንም።

    ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት

    1.0 በሚጫነው (Installed) እና በተንቀሳቃሹ የትሩክሪፕት (TrueCrypt) አይነቴዎች መካከል ያለው ልዩነት

    ተንቀሳቃሽ መሣሪያዎቹ በምንጠቀምበት ኮምፒውተር ላይ ስለማይጫኑ፣ ፕሮግራሞቹ እንዳሉንም ሆነ እንደምንጠቀምባቸው ላይታወቅ ይችላል። ሆኖም ተንቀሳቃሽ የውጫዊ ቅንጣቶቻችን (external device) ወይም የማስታወሻ ቋታችን (USB memory stick) እና የተንቀሳቃሽ መሣሪያዎቻችን ደኅንነት እንደምንጠቀምበት ኮምፒውተር ጤንነት እንደሚወሰን መዘንጋት የለብንም። ኮምፒውተሩ የተበከለ ከሆነ ለአድዌር፣ ለማልዌር፣ ለስፓይዌር እና ለቫይረስ ሊጋለጡ ይችላሉ።

    በዚህ መጽሐፍ እንደተካተቱት ሌሎች ተንቀሳቃሽ ሶፍትዌሮች ሁሉ ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት (Portable TrueCrypt) ማንም ሳያውቅብን ቀላልና በጣም አስተማማኝ የሆነ የኢንክሪፕሽን (ስወራ) መሳሪያ እንድንጠቀም ያስችለናል። በተንቀሳቃሽ የመረጃ ቅንጣቶች (removable device) ወይም የማስታወሻ ቋቶች (USB memory stick) ላይ ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕትን ይዞ መንቀሳቀስ ፕሮግራሙን ከተለያዩ ኮምፒውተሮች ያለችግር እንድንጠቀም ያስችለናል።

    በተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት (Portable TrueCrypt) አይነቴ እና በኮምፒውተር ላይ በሚጫነው አይነቴ መካከል ያለው ልዩነት በጣም ጥቂት ነው። ዋናው ልዩነት በተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት አንድን ዲስክ ወይም ሲስተም ዲስክ ሙሉ በሙሉ ኢንክሪፕት ማድረግ የማይችል መሆኑ ነው።

    ኮምፒውተር ላይ በሚጫነው መደበኛ ትሩክሪፕት እና በተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት መካከል ያለውን ልዩነት በዝርዝር ለመመልከት የሚከተለውን ድረ ገጽ መጎብኘት ይቻላል፤ http://www.truecrypt.org

    2.0 ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕትን መጫን እና መጠቀም (Download and Extract)

    ማስታወሻተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት የሚቀመጥበት ማህደር/ፎልደር አስቀድሞ በተንቀሳቃሽ የመረጃ ቅንጣቱ (removable device) ወይም የማስታወሻ ቋቱ (USB memory stick) ላይ መፈጠር ይኖርበታል።

    ደረጃ 1፦ በቅድሚያ ተንቀሳቃሽ የትሩክሪፕት ፕሮግራምን ልናስቀምጥበት ወደመረጥነው ተንቀሳቃሽ የመረጃ ቅንጣቱ ወይም የማስታወሻ ቋቱ መሔድ፤ ከዚያም በቀኝ-ንኬት መክፈት፤

    ደረጃ 2New የሚለውን በመምረጥ ንኡስ ማህደር/ፎልደር (sub-folder) መክፍት ፤ ከዚያም ከታች በስእል 1 እንደሚታየው Folder የሚለውን የንኡስ-ሜኑ መምረጥ

    ስእል 1፤ የዊንዶውስ ኤክስፕሎረር ማህደር/ፎልደር እና ንኡስ-ማህደር

    ደረጃ 3፦ የፎልደሩን/ማህደሩን ስም መጻፍ/ማስገባት

    ማስታወሻተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕትን እንደምንጠቀም በቀላሉ እንዳይታወቅብን ለዚህ ፎልደር የምንሰጠው ስም ከትሩክሪፕት ጋራ ያልተገኛኘ ቢሆን ይመረጣል።

    ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት ከዚሁ ተቀማጭ ያለችግር ሊጫን ይችላል። ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕትን ለመጫን የሚከተሉትን ተመሳሳይ ደረጃዎች መከተል ያስፍለጋል።

    ደረጃ 1፦ በቅድሚያ ይህንን የመጫኛ ድረ ገጽ መክፈትwww.truecrypt.org/downloads

    ደረጃ 2 ከሚለው ስር የሚገኘውን ይህንን
    መጫኛ መንካት፤ ተከትሎ ቀጣዩ ገጽ ይከፈታል

    ስእል 2፤ የTrueCrypt Setup 7.0a.exe መጫኛ በመከፈት ላይ

    ደረጃ 3፦ ይህንን ፋይል በኮምፒውተራችን ላይ ለማኖር (ሴቭ) ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ፤ ከዚያም ፋይሉን ከተቀመጠበት ቦታ ሔዶ ማግኘት

    ደረጃ 4፦ ፋይሉን በተቀመጠበት ቦታ እንዳለ በእጥፍ ንኬት መክፈት፤ Open File - Security Warning የሚለው ሳጥንተ ተከትሎ ይከፈታል። በዚህ ሳጥን ውስጥ የሚታየውንን ማዘዣ በመንካት/ክሊክ የትሩክሪፕት መጫኛ መርጃ ሥራ እንዲጀምር ማድረግ።

    ደረጃ 5Extract የሚለውን ምርጫ መምረጥ (Check) በስእል 3 እንደሚታየው የትሩክሪፕት ተንቀሳቃሽን አይነቴ ወደ መረጥነው ተንቀሳቃሽ የመረጃ ቅንጣት ወይም የማስታወሻ ቋት እንዲገለበጥ ያደርገዋል።

    ስእል 3፤ የአጫጫን አይነት መምረጫ

    ደረጃ 6፦ ወደ ቀጣዩ ደረጃ የሚወስደንንን ይህንን ማዘዣ *መንካት/ክሊክ፤ ተከትሎ Extraction Options የሚለው መስኮት ይከፈታል፤

    ስእል 4፤ የመገልበጫ/መክፈቻ አይነት መምረጫ መስኮት (Extraction Options window)

    ደረጃ 7፦በስእሉ የሚታየውን የፎልደሮች ማሰሻ (Browse for Folders) ለመክፈት ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ

    ስእል 5፤ Browse for Folder መስኮት

    ደረጃ 8፦ ወደ Extraction Options መስኮት ለመመለስ ወደተንቀሳቃሽ የመረጃ ቅንጣቱ (removable device) ወይም የማስታወሻ ቋቱ (USB memory stick) በመሔድ ይህን መንካት/ክሊክ

    ስእል 6፤ የExtraction Options መስኮት መዳረሻ ፎልደራችንን ያሳያል

    ደረጃ 9ትሩክሪፕትን ወደተንቀሳቃሽ የመረጃ ቅንጣቱ (removable device) ወይም የማስታወሻ ቋቱ (USB memory stick) ለመላክ ይህንን ማዘዣ መንካት/ክሊክ፤ ከጥቂት ሰከንዶች በኋላ ከታች የሚታየው መስኮት ይከፈታል፤

    ስእል 7፤ የትሩክሪፕት የማረጋገጫ እና የሒደት መጠናቀቅ ማሳወቂያ መስኮት

    ደረጃ 10፦ መጀመሪያ ይህንን ከዚያም ይህንን በመንካት የመጫን ሒደቱን ማጠናቀቅ።

    ብዙ ጊዜ እንደሚሆነው ይህ አማራጭ እንዲሠራ ተደርጎ (enabled) ከሆነ ቀጣዩ ገጽ ይከፈታል።

    ስእል 8፤ ወደ ተንቀሳቃሽ ቋት የተወሰደ የተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት ምሳሌ

    ደረጃ 11ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕቱን ሥራ ለማስጀመር ወደመዳረሻ ፎልደሩ ሔዶ ይህን ፋይል በእጥፍ-ንኬት መክፈት።

    ከዚህ በኋላ ስለ ትሩክሪፕት አጠቃቀም ተጨማሪ ማስረጃ ቢያስፈልገን በአጠቃቀም መመሪያው መጽሐፍ ትሩክሪፕት የሚለውን ምእራፍ ማንበብ ይቻላል።

    3.0 ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕትን መገልበጣችንን (Extract) የሚጠቁሙ ነገሮችን በሙሉ ማጥፋት

    ማስታወሻተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕትን ወደ ውጫዊ የመረጃ ማጠራቀሚያ ቋት/ቅንጣት በትክክል ከገለበጥን በኋላ በኮምፒውተራችን ላይ የሚገኙ የመጫኛ (installation) ፋይሎችን በሙሉ በማጥፋት ፕሮግራሙን ስለመጫናችን ፈጽሞ እንዳይታወቅ ማድረግ እንችላለን።

    ደረጃ 1ተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕትን መጀመሪያ ወደጫንንበት ቦታ መሔድ፤ ይህንን ፋይል በቀኝ-ንኬት መክፈት፤ ተከትሎ ከሚከፈተው የዊንዶውስ ድንገቴ መስኮት (pop-up menu) ውስጥ Delete የሚለውን በመምረጥ ፋይሉን ወደ Recycle Bin መላክ።

    ደረጃ 2፦ ይህንን የሪሳይክል ቢን ምልክት በእጥፍ-ንኬት መክፈት፤ ከዚያም ውስጥ ፋይሉን መርጦ ማጥፋት (delete)

    ማስታወሻሲክሊነር ወይም ኢሬዘር የሚባሉት ፕሮግራሞች ካሉንም ከተንቀሳቃሽ ትሩክሪፕት (Portable TrueCrypt) ጋራ የተያያዙትን ዱካዎች በሙሉ ማጽዳት እንችላለን።

    የሚዘወተሩ ጥያቄዎች እና ክለሳ

    የሚዘወተሩ ጥያቄዎች እና ክለሳ

    6.0 የሚዘወተሩ ጥያቄዎች እና ክለሳ

    ሌሊሴ እና አማን ትሩክሪፕን ለመጠቀም በመቻላቸው ደስተኛ ናቸው። በተለይም ፕሮግራሙ በቀላሉ ወደ ኮምፒውተር መጫኑ እና ወዲያውኑ መስራቱ አስደስቷቸዋል። ይሁናና ትሩክሪፕትን ለመጠቀም ከመወሰናቸው በፊት ሁለቱም ስለ ፕሮግራሙ ጥቂት ጥያቄዎች አላጡም።

    ጥያቄለትሩክሪፕት ክፍፍሎች የይለፍ ቃል ደጋግሞ መስጠት ጊዜ የሚያባክንብኝ መስሎኛል?

    መልስበፍጹም፤ የይለፍ ቃል ማስገባት/መተየብ የሚጠበቅብን አንድ ጊዜ ብቻ ነው። ይህም መደበኛ ክፍፍል በሚከፈትበት ጊዜ ነው። መደበኛ ክፍፍል አንድ ጊዜ ከተከፈተ በኋላ በውስጡ ያሉትን ፋይሎች ያለ ተጨማሪ የይለፍ ቃል መክፈት ይቻላል።

    ጥያቄ፡- ትሩክሪፕት መጠቀም ካልፈለግሁ ፕሮግራሙን ከኮምፒውተሬ ማስወገድ (uninstall) እችላለሁ? የሚቻል ከሆነስ በውስጡ የነበሩት ፋይሎቼ ኢንክሪፕትድ እንደሆኑ ይቀራሉ?

    መልስበትክክል፤ ፕሮግራሙን በቀላሉ ከኮምፒውተራችን ማስወገድ እንችላለን። ቀላሉ መንገድ የሚከተለውን ደረጃ መከተል ነው፤ Start > Programs > Truecrypt > Uninstall Truecrypt

    ነገር ግን ፕሮግራሙን ከማስወገድ በፊት በውስጡ ያኖርናቸውንና እንዲጡፉ የማንፈልጋቸውን ፋይሎች ከክፍፍሎች ወደ ሌላ ማከማቻ ማሸጋገር አስፈላጊ መሆኑን ማስታወስ ያስፈልጋል። ይህ ካልሆነ ግን ፋይሎቹን በድጋሚ ማግኘት አይቻልም። ክፍፍሉን እንዳለ ወደ ሌላ ኮምፒውተር ከወሰድነው የትሩክሪፕት ፕሮግራሙን ለመጠቀም የይለፍ ቃል አስፈላጊ ይሆናል።

    ጥያቄትሩክሪፕትስጠቀም እክል ቢገጥመኝ ድጋፍ የሚሰጡኝ ድረ ገጾች ወይም የኢሜይል አድራሻዎች ይኖራሉ?

    መልስለማኝኛውም እርዳታ በትሩክሪፕት ድረ ገጽ የሚገኙትን መዛግብትን ከሚከተሉት አድራሻዎች ማግኘት ይቻላል፤ http://www.TrueCrypt.org/docs/ ወይም http://forums.truecrypt.org// ወይም በዚሁ ድረ ገጻችንን http://securityinabox.org/am/truecrypt ። ይሁንና የተዘነጉ የክፍፍል የየለፍ ቃሎችን ማንም መልሶ ሊያገኝልን አይችልም!

    ጥያቄየተለያዩ የዊንዶው አይነቴዎች ትሩክሪፕት ጭነን ለመጠቀም ስንፈልግ የተለያዩ ማሳይ መስኮት አይነቶች ያሳያልን?

    መልስፕሮግራሙ የሚከፈትበት መስኮት አቀራረብ በትንሹ ሊለያይ ይችላል፤ ነገር ግን ይዘታቸው ተመሳሳይ ነው።

    ጥያቄኢንክሪፕት መደረግ የሚገባቸው ምን ዓይነት መረጃዎች ናቸው?

    መልስበጽንሰ ሐሳብ ደረጃ የግል እና ሚስጢራዊ የሆኑ ዶክመንቶች፣ ምስሎች እና ሌላ ዓይነት ፋይሎች ሁሉ ኢንክሪፕት መደረግ አለባቸው። ኮምፒውተራችን ቢጠፋ ወይም ቢወሰድብን እንኳን በትሩክሪፕት ክፍፍል ውስጥ የተሸሸጉ ፋይሎች ምሥጢራዊ እንደሆኑ ይቀራሉ።

    ጥያቄበትሩክሪፕት ያስቀመጥናቸው ፋይሎች ምሥጢራዊነት ምን ያህል አስተማማኝ ነው?

    መልስትሩክሪፕት ይሰጣቸዋል የሚባሉትን የኢንክሪፕሽን እና የስወራ አገልግሎት በትክክል የሚሰጥ መሆኑ፣ የፋይሎችን ደኅንነት በአስተማማኝ ሁኔታ የሚያስጠብቅ ስለመሆኑ ሁሉ በነጻ የደኅንነት ባለሞያዎች ይፈተሻል። አጠቃላይ ግምገማዎች እንደሚያሳዩት ከሆነ ትሩክሪፕት ከፍተኛ የፋይል ጥበቃ የመስጠት አቅም አለው። ሆኖም የክፍፍሉን ምሥጢራዊነት ለማረጋገጥ አስተማማኝ የይለፍ ቃል መምረጥ አስፈላጊ ነው።

    የትሩክሪፕት ስውር ዲስክ (hidden disk feature) በኮፒውተር ላይ ለሚከማቹ መረጃዎች የተለየ ጥበቃ የማድረግ አገልግሎት ይሰጣል። ተጠቃሚው ስለትሩክሪፕት ፕሮግራም አጠቃላይ ምንነት እና መሠረታዊ አሠራር በቂ እውቀት ሊኖረው ይገባል። እንዲሁም ስውር ዲስክ (hidden disk feature) መጠቀም ያስፈልገን እንደሆነ ለመወሰን የደኅንነት ስጋቶቻችንን በባለሞያ ማስመዘን ይጠቅማል። ይህ ካልተቻለም ራሳችንን የደኅንነታችን ሁኔታ በሚገባ መመዘን ይኖርብናል።

    ጥያቄስውር ክፍፍሉን (Hidden Volume) ሳልከፍት፣ መደበኛ ክፍፍልን (standard volume) ብቻ እንዴት መክፈት እንደምችል ልታስታውሰኝ ትችላለህ?

    መልስየሚከፈተው የትሩክሪፕት ክፍፍል የሚወሰነው አንተ በምታስገባው/በምትተይበው የይለፍ ቃል። የመደበኛ ክፍፍሉን (Standard Volume) የይለፍ ቃል ከተጠቀምን ትሩክሪፕት መደበኛ ክፍፍሉን (Standard Volume) ይከፍታል (mount)። በተመሳሳይም የስውር ክፍፍሉን (Hidden Volume) የይለፍ ቃል ከተጠቀምን እንዲሁ ትሩክሪፕት ስውር ክፍፍሉን ይከፍታል ማለት ነው። የትሩክሪፕት ክፍፍላችንን እንድንከፍት የምንገደድበት ሁኔታ ቢፈጠር፣ ማስገባት/መተየብ ያለብን የመደበኛ ክፍፍሉን (Standard Volume) የይለፍ ቃል መሆን አለበት። መደበኛ ክፍፍሉ ውስጥ ያስቀመጥነውን መረጃ መስጠት/ማሳየት ከባሰ አደጋ ሊጠብቀን ይችላል።

    ጥያቄስውር ክፍፍልን በድንገት የማጥፋት ወይም የመሰረዝ አጋጣሚ ይኖር ይሆን?

    መልስአዎ አለ። የትሩክሪፕት መደበኛ ክፍፍል ለመያዝ ከሚችለው (ስውር ክፍፍሉን በውስጡ ለማቀፍ የሚያስችል ቦታ ሳናስቀር) በላይ ብዙ ፋይል ከጨመርንበት፣ አዲሱ ፋይል በስውር ክፍፍሉ ላይ ተደርቦ ይጻፍበታል (overwritten)። ይህም ማለት ስውውር ክፍፍሉ ይጠፋል ማለት ነው። ነገር ግን ስውር ክፍፍሉ በላዩ ላይ ተደርቦ ተጽፎበት (overwritten) እንዳይጠፋ ለመከላከል የሚያግዝ አማራጭ አለ። አገልግሎቱ በትሩክሪፕት የምርጫ ሰሌዳ (ሜኑ) ውስጥ ይገኛል። ይሁንና ይህን አማራጭ መምረጥ ስውውር ክፍፍል መኖሩን ይጠቁምብናል።

    ጥያቄስውሩን ዲስክ ከፈጠርኩ በኋላ መጠኑን መለወጥ እችላለሁ?

    መልስአትችልም። ሌላ ስውር ዲስክ መፍጠር እና ፋይሎቹን ማሸጋገር ይኖርብሃል

    ጥያቄበተከፈቱ (overwritten) የትሩክሪፕት ክፍፍል ይዘቶች ላይ chkdskDisk Defragmenter እና የመሳሰሉትን መጠቀም እንችላለን?

    መልስየትሩክሪፕት ክፍፍሎች (volumes) እንደ ዲስክ ቁሶች ዓይነት ጠባይ አላቸው። ስለዚህም ማንኛውንም የፋይል ሲስተም ፍተሻ/ጥገና/ስብስብበ የማድረጊያ መሣሪያዎች (checking/repairing/defragmenting tools) በተከፈቱ የትሩክሪፕት ክፍፍሎችም ላይ መጠቀም እንችላለን።

    ጥያቄየስውር ክፍፍልን የይለፍ ቃል መቀየር ይቻላል?

    መልስይቻላል። የይለፍ ቃል መቀየሪያ ፊቸር ለመደበኛውም ለስውሩም ክፍፍል ይሰራል። የ'Volume Password Change' መጻፊያ ቦታ በሆነው 'Current Password' ላይ ለስውር ክፍፍል የየለፍ ቃል ተይብ።

    ጥያቄስውር ዲስክ ፊቸርን መቼ መጠቀም ይኖርብኛል?

    መልስበኮንፒውተርህ ላይ የተቀመጠን መረጃ ለመሸሸግ በምትሻበት ጊዜ ትሩክሪፕት ስውር ዲስክ ፊቸርን መጠቀም ትችላለህ። ማስታወሻ ያለብህ ይህ ከመደበኛ ክፍፍል የተለየ መሆኑን ነው፤ መደበኛ ክፍፍል የመረጃውን ተደራሽነት የሚያጠብ ነው።

    ስለ ትሩክሪፕት የበለጠ ዝርዝር መረጃ ለማግኘት የሚከተለውን ጎብኙ http://www.TrueCrypt.org/faq.php

    6.1 የመደበኛ ክፍፍል የክለሳ ጥያቄ

    • ኢንክሪፕሽን ምንድን ነው?
    • መደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) ምንድን ነው?
    • በተንቀሳቃሽ የመረጃ ቋት (USB Memory Stick) መደበኛ ክፍፍል የሚፈጠረው እንዴት ነው?
    • መደበኛ ክፍፍልን (Standard Volume) ከከፈቱ በኋላ መልሶ ለመዝጋትና ለመሸሸግ የሚያስችሉት መንገዶች የትኞቹ ናቸው?
    • ለመደበኛ ክፍፍል አስተማማኝ የይለፍ ቃል መምረጥና መጠቀም የሚገባው እንዴት ነው?
    • ለመደበኛ ክፍፍል የመጠባበቂያ ቅጂ (backup) መፍጠር የሚቻለው እንዴት ነው?
    • መደበኛ ክፍፍል በኮምፒውተርህ ላይ መኖሩን እንዳይታወቅ ለማድረግ ልንትጠቀምባቸው የምንችላቸው መንገዶች የትኞቹ ናቸው?

    6.2 ስውር ክፍፍል የክለሳ ጥያቄዎች

    • በመደበኛ ክፍፍል (Standard Volume) እና በስውር ክፍፍል (Hidden Volume) ያለው ዋነኛ ልዩነት ምንድን ነው?
    • ስውር ክፍፍል እያለህ በመደበኛ ክፍፍል ውስጥ ማስቀመጥ ያለብህ ምን ዓይነት ፋይሎችን ነው?
    • ስውር ክፍፍል (Hidden Volume) የት ይቀመጣል?
    • የስውር ክፍፍል (Hidden Volume) ተስማሚ የመያዝ አቅም/መጠን ምን ያህል ነው?
    • ስውር ክፍፍልን ከድነገተኛ መጥፋት ለመከላከል የምንመርጠው አገልግሎት ጥቅሞች እና ጉዳቶች ምንድን ናቸው?