၁။ ကြန္ပ်ဴတာကို malware နဲ ့ hacker မ်ားရန္မွ ကာကြယ္နည္း

မာတိကာ

...Loading Table of Contents...

    သင့္ဆီမွာ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ရွိႏုိင္ေပမဲ့၊ ကြန္ပ်ဴတာရဲ့ က်န္းမာေရးကို ထိန္းသိမ္းတာဟာ ပိုၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ လံုၿခံဳေရး လမ္းေၾကာင္းဆီဖက္ကို ဦးတည္ေစတဲ့ ပထမဆံုး အေရးပါတဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္ပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႀကံ့ခုိင္တဲ့ စကားဝွက္ေတြ၊ သီးသန္႔ ဆက္သြယ္ေရးနဲ႔ လံုလုံၿခံဳၿခံဳ ပယ္ဖ်က္ေပးႏုိင္တဲ့ နည္းေတြကို မစဥ္းစားခင္၊ ဥပမာ အားျဖင့္၊ ကြန္ပ်ဴတာကို hacker ေတြရဲ႕ လက္ထဲ မက်ေရာက္ေအာင္ (သို႔) အႏၱရာယ္ ရွိတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲ၊ malware, ဗိုင္းရပ္စ္ေတြနဲ႔ spyware ေတြရဲ့ အႏၱရာယ္ထဲ မက်ေရာက္ေအာင္ ဂရုစိုက္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ တျခား လံုၿခံဳေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြရဲ႕ ထိေရာက္မႈကို အာမခံလို႔ ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ့အျပင္ သူခိုးက အိမ္ေအာက္ထပ္မွာ ေရာက္ေနျပီးမွ တံခါးပိတ္ဖုိ႔ ၾကိဳးစားတာဟာ အဓိပၸါယ္ မရွိတဲ့အျပင္ တံခါးကို က်ယ္က်ယ္ ဖြင့္ထားျပီး ေအာက္ထပ္ကို သြားရွာေနရင္လည္း အေၾကာင္းထူးမွာ မဟုတ္ဘူး။

    ဒါေၾကာင့္ ဒီအခန္းမွာ ေဆာ့ဗ္ဝဲ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္နည္း၊ Avast, Spybot နဲ႔ Comodo Firewall စတဲ့ ကိရိယာေတြကို အသံုးျပဳၿပီး ကြန္ပ်ဴတာကို အၿမဲတမ္း အႏၱရာယ္ ျပဳေနတဲ့malware ရဲ႕ တုိက္ခုိက္မႈ၊ hacker ရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈေတြကေန ကာကြယ္ႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို ရွင္းျပသြားမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီမွာ အႀကံျပဳထားတဲ့ ကိရိယာေတြဟာ ၿခိမ္းေခ်ာက္မႈ အခံရဆံုးျဖစ္တဲ့ Windows operating system (OS) အတြက္ ရည္ရြယ္ထားေပမယ့္၊ GNU/Linux နဲ႔ Apple OS X သံုးစြဲသူေတြ အတြက္လည္း အႏၱရာယ္ ရွိႏုိင္တဲ့အတြက္ ေအာက္မွာ ေဖၚျပထားတဲ့ နည္းနာေတြကို အသုံးျပဳႏုိင္တယ္။

    ေနာက္ခံ ဇာတ္လမ္း -

    အဆန္နီဟာ Francophone African ႏိုင္ငံ တႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားေနတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ တဦး ျဖစ္တယ္။ သူ႔ရဲ႕ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ကေလး ႏွစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ စာလီမာနဲ႔ မူဟင္ဒိုတို႔ဟာ သူအလုပ္လုပ္မယ့္ ကြန္ပ်ဴတာ အစီအစဥ္ တခ်ဳိ႕ကို ကူညီ လုပ္ေဆာင္ေပးၾကတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ အေနအထားကုိ သူတုိ႔ သေဘာေပါက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ကြန္ပ်ဴတာ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းရမယ့္ အေျခခံ နည္းနာေတြကို ေလ့လာဖို႔ သူတုိ႔က ကမ္းလွမ္းခဲ့ၾကပါတယ္။ အဆန္နီလည္း အခမဲ့ျပီး ပြင့္လင္းတဲ့ အရင္းအျမစ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲကို သံုးရတာ နွစ္သက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ပိုၿပီး လံုၿခံဳမႈရွိတဲ့ အခ်က္ေတြကုိ မသိေသးတဲ့အတြက္ သူတို႔ရဲ့ အႀကံအဉာဏ္ကို ေတာင္းခံလုိက္တယ္။

    ဒီသင္ခန္းစာကေန ေလ့လာသင္ယူႏိုင္တဲ့ အခ်က္မ်ား

    • သတင္း အခ်က္အလက္ေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ တည္တန္႔ေရး၊ ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ ႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ တျခား လံုၿခံဳေရး ကိရိယာေတြအေပၚ စိတ္ခ်ယံုၾကည္မႈကို အႏၱရာယ္ျပဳေနတဲ့ malware ရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတခ်ိဳ႕၊
    • အဲဒီ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကေန မိမိကိုယ္ကုိ ကာကြယ္ႏုိင္ေအာင္ အေထာက္အကူျပဳတဲ့ ကိရိယာေတြကို အသံုးျပဳနည္း၊
    • ေဆာ့ဗ္ဝဲကို မၾကာခဏ update လုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ ကြန္ပ်ဴတာကို လံုၿခံဳေအာင္ ထိန္းသိမ္းနည္း၊
    • လိုင္စင္ရက္ ကုန္ဆံုးတာ (သို႔) ခိုးကူးတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြကို ေရွာင္ရွားျပီး လံုၿခံဳေရးကို တိုးျမွင့္ႏုိင္ေအာင္ လူသိမ်ားတဲ့ FOSS ေဆာ့ဗ္၀ဲေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ အခမဲ့ အခမဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲ ေတြကို အသုံးျပဳဖို႔ လိုအပ္ပံုေတြ ပါ၀င္တယ္။

    ဗိုင္းရပ္စ္မ်ား

    ဗိုင္းရပ္စ္မ်ားလို႔ သတ္မွတ္နိုင္တဲ့ နည္းလမ္းမ်ဳိးစံုရွိၿပီး အဲဒီ နည္းလမ္း တခုစီဟာ သူ႔ကိုယ္ပိုင္ မ်ိဳးကြဲအမည္ေတြနဲ႔ ရွိတတ္ၾကတယ္။ Worms, macro viruses, trojans နဲ႔ backdoors ဟာ လူသိမ်ားတဲ့ ဥပမာတခ်ဳိ႕ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ဗိုင္းရပ္စ္ အမ်ားအျပားဟာ အင္တာနက္ေပၚမွာ ျပန္႔ႏွံ႔ေနတတ္ၾကၿပီး အီးေမးလ္ အသံုးျပဳတာ၊ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာေတြ (သို႔) အျခားနည္းလမ္းေတြ ကတဆင့္ အကာအကြယ္မဲ့တဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြထဲ ကူးစက္ ၀င္ေရာက္တတ္ၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ျဖဳတ္တတ္လို႔ရတဲ့ မီဒီယာ၊ အထူးသျဖင့္ USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းေတြလို ကိရိယာေတြ၊ သံုးစြဲသူေတြက အခ်က္အလက္ ေရးသားၿပီး ဖတ္ရႈႏိုင္တဲ့ external hard drives ေတြကတဆင့္ ပ်ံ႕နွံ႔တတ္ၾကတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြဟာ external drives ထဲက ေဒတာေတြ အပါအဝင္၊ ကြန္ပ်ဴတာထဲက သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ဖ်က္ဆီးႏိုင္၊ ထိခိုက္ေစႏိုင္ (သို႔) ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ကြန္ပ်ဴတာကိုလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုုင္ၿပီး တျခား ကြန္ပ်ဴတာေတြကို ထပ္ဆင့္ တိုက္ခိုက္ဖို႕ အသံုးခ်လာႏုိင္တယ္။ ကံေကာင္း ေထာက္မစြာ မိမိကုိယ္ကုိ ကာကြယ္ေပးႏုိင္သလုိ၊ မိမိနဲ႔ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အခ်က္အလက္ေတြကို ဖလွယ္ေနတဲ့ သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ကိရိယာေတြ အမ်ားအျပား ေပၚလာေနပါၿပီ။

    ဗိုင္းရပ္စ္သတ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲ

    Windows အတြက္ Avast လို႔ ေခၚတဲ့ အလြန္ အစြမ္းထက္ၿပီး အခမဲ့ျဖစ္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္သတ္ ကိရိယာတစ္မ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အသံုးျပဳရ လြယ္ကူၿပီး ပံုမွန္ မြမ္းမံ (update) ေပးလုိ႔ ရတယ္။ ၄င္းဟာ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္သူေတြရဲ႕ အထူး အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ခံထားရတယ္။ ၁၄ လမွာ တစ္ႀကိမ္ မွတ္ပံုတင္ထားဖို႔ေတာ့ လိုတယ္။ ဒါေပမဲ့ မွတ္ပံုတင္တာ၊ မြမ္းမံတာအျပင္၊ အဲဒီ ပ႐ိုဂရမ္ကုိ အခမဲ့ ရယူႏုိင္ပါတယ္။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - - Avast လမ္းညႊန္ ကုိ စတင္ သုံးစြဲျခင္း

    Avast အျပင္ တျခား နာမည္ႀကီးတဲ့ စီးပြားျဖစ္ ဗုိင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ပရိုဂရမ္ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကတယ္။ Clam Win ဟာ Avast ၿပီးရင္ FOSS ရဲ႕ တျခား ေရြးခ်ယ္ႏုိင္တဲ့ ပ႐ိုဂရမ္ တစ္ခု ျဖစ္တယ္။ ပင္မ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ပရိုဂရမ္ တစ္ခုမွာ ရွိသင့္တဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ အဂၤါရပ္တခ်ိဳ႕ မပါရွိေပမယ့္ ေဆာ့ဗ္ဝဲကို ထည့္သြင္းခြင့္ မျပဳတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြကို စကင္ဖတ္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ Clam Win ကို USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္း တခုထဲမွာ ထည့္ၿပီး အသံုးျပဳႏိုင္တယ္။

    ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ေဆာ့ဗ္ဝဲကို ထိေရာက္စြာ သုံးစြဲနည္း သိေကာင္းစရာမ်ား

    • ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ပရိုဂရမ္ေတြကို တစ္ခ်ိန္ထဲမွာ နွစ္ခု မသံုးပါနဲ႔။ ကြန္ပ်ဴတာကို အေတာ္ေလး ေႏွးေကြးေစႏုိင္ (သို႔) ပ်က္စီးေစႏုိင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ ပရုိဂရမ္ တစ္ခုကို ထပ္မထည့္သြင္းခင္ လက္ရွိ အသံုးျပဳေနတဲ့ ပရိုဂရမ္ကို အရင္ ဖယ္ထုတ္လိုက္ပါ။
    • မိမိရဲ႕ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ပရိုဂရမ္မွာ မြမ္းမံခ်က္ေတြ ရရွိႏုိင္ရမယ္။ တခ်ိဳ႕ ကြန္ပ်ဴတာ အသစ္ေတြမွာ စီးပြားျဖစ္ ေဆာ့ဗ္၀ဲ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ႀကိဳတင္ ထည့္သြင္းထားၿပီး အခ်ိန္အပုိင္းအျခား တစ္ခုအထိ မွတ္ပံုတင္ထားဖုိ႔ လုိအပ္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ မြမ္းမံခ်က္ေတြကို ရရွိႏုိင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီေနရာမွာ အၾကံျပဳထားတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲ အားလံုးမွာ အခမဲ့ မြမ္းမံခ်က္ေတြကုိ ပံ့ပိုးေပးထားပါတယ္။
    • မိမိရဲ႕ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ေဆာ့ဗ္ဝဲဟာ အလိုအေလွ်ာက္ ပံုမွန္ မြမ္းမံေနဖုိ႔ လုိတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ အသစ္ေတြကို ေန႔တိုင္း ဖန္တီးေရးသား၊ ျဖန္႔ခ်ီေနၾကတဲ့အတြက္ အဲဒီ ဗိုင္းရပ္စ္ definitions ကို ပုံမွန္ မရႏုိင္ရင္ ကြန္ပ်ဴတာထဲ အလြယ္တကူ ကူးစက္လာႏုိင္တယ္။ Avast ကေတာ့ အင္တာနက္ကုိ ခ်ိတ္ဆက္လုိက္တာနဲ႔ မြမ္းမံခ်က္ေတြကို အလိုအေလွ်ာက္ ရွာေဖြသြားမွာ ျဖစ္တယ္။
    • ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ေဆာ့ဗ္ဝဲမွာ 'always on' virus-detection အဂၤါရပ္ ပါလာရင္ သူ႔ကုိ အၿမဲတမ္း ဖြင့္ေပးထားပါ။ ေဆာ့ဗ္၀ဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ နာမည္ အမ်ဳိးမ်ိဳး ရွိတတ္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ားအားျဖင့္ တူညီတဲ့ အဂၤါရပ္ တစ္ခုကုိပဲ ပံ့ပိုးေပးၾကတယ္။ အဲဒါကို 'Realtime Protection,' 'Resident Protection,' (သို႔) အလားတူ အမည္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေခၚေဝၚႏိုင္တယ္။ အဲဒီ ကိရိယာ တစ္ခုရဲ႕ 'Resident Scanner' အေၾကာင္းကို ပိုမို ေလ့လာဖို႔ Avast လမ္းညႊန္ထဲက အပိုင္း ၃.၂.၁ကို ဖတ္ရႈပါ။
    • ကြန္ပ်ဴတာထဲက ဖိုင္အားလံုးကို ပံုမွန္ စကင္ဖတ္ စစ္ေဆးပါ။ အဲဒါကို (အေပၚမွာ ေဖၚျပထားတဲ့အတိုင္း ဗိုင္းရပ္စ္သတ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲမွာ 'always on' အဂၤါရပ္ ပါရွိခဲ့ရင္) ေန႔တိုင္း စကင္လုပ္စရာ မလိုဘူး။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါကို အခ်ိန္ အပုိင္းအျခားနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေပးရမွာ ျဖစ္တယ္။ ၾကာမဲ့ အခ်ိန္အပုိင္းအျခားကေတာ့ အေျခအေနေတြအေပၚမွာလည္း မႈတည္မွာ ျဖစ္တယ္။ အခုတေလာ မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာကုိ မိမိမသိကၽြမ္းတဲ့ ကြန္ရက္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ေနသလား။ USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းေတြကို သုံးၿပီး ဖုိင္ေတြကုိ ဘယ္သူေတြနဲ႔ ေဝမွ်ခဲ့သလဲ။ အီးေမးလ္ကေန ထူးျခားတဲ့ ပူးတြဲဖုိင္ေတြ မၾကာခဏ လက္ခံရရွိေလ့ရွိသလား။ အခုတေလာ မိမိရဲ့ အိမ္ (သို႔) ရံုးမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ ရွိေနသလား။ ဖိုင္ေတြကို အေကာင္းဆံုး စကင္ဖတ္ စစ္ေဆးေပးႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ အေၾကာင္း ပိုမို သိရွိဖို႔၊ Avast လမ္းညႊန္ကို ေလ့လာဖတ္႐ႈပါ။

    ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ျခင္း

    • အင္တာနက္ကေန ရရွိတဲ့ အီးေမးလ္ ပူးတြဲဖိုင္ေတြကို ဖြင့္ၾကည့္တဲ့အခါ အထူး သတိထားပါ။ မိမိ မသိကၽြမ္းတဲ့ အရင္းအျမစ္ တစ္ခုခုစီကေန ရရွိလာတဲ့ ပူးတြဲဖိုင္ေတြကို ဖြင့္မၾကည့္မိတာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။ တကယ္လို႔ ဖြင့္ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္လည္း အဲဒီ ပူးတြဲဖိုင္ကို မိမိ ကြန္ပ်ဴတာထဲက ဖိုင္တြဲတစ္ခုမွာ အရင္ သိမ္းထားၿပီး သင့္ေလ်ာ္တဲ့ လုပ္ငန္းသုံးကိရိယာ (Microsoft Word သို႔မဟုတ္ Adobe Acrobat) တစ္ခုခုကို ဖြင့္ပါ။ ပူးတြဲဖိုင္ကို ဖြင့္ၾကည့္ရာမွာ အဲဒီဖိုင္ကို ႏွစ္ခ်က္ မႏွိပ္ပဲ (သို႔) အီးေမးလ္ ပရိုဂရမ္ကေန အလိုအေလ်ာက္ မဖြင့္ပဲ ပ႐ုိဂရမ္ တစ္ခုခုရဲ႕ File မီႏူးကေန ဖြင့္မယ္ ဆုိရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ႏႈိးဆြေစႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း နည္းသြားမွာ ျဖစ္တယ္။
    • ျဖဳတ္တပ္လို႔ရတဲ့ မီဒီယာ၊ CD ေတြ၊ DVD ေတြနဲ႔ USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းေတြကို ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ မထည့္ခင္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် အႏၱရာယ္ေတြကို ႀကိဳတင္ စဥ္းစားထားပါ။ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ပရိုဂရမ္မွာ ေနာက္ဆံုးထြက္ မြမ္းမံခ်က္ေတြ ရွိမရွိ အရင္ စစ္ေဆးၿပီး သူ႔ရဲ့ စကင္ဖတ္တဲ့ ကိရိယာ အလုပ္လုပ္ မလုပ္ စစ္ေဆးရမွာ ျဖစ္တယ္။ ကြန္ပ်ဴတာထဲကို ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ကူးစက္သြားေစႏုိင္တဲ့ operating system ထဲက 'AutoPlay' အဂၤါရပ္ကို ပိတ္ထားဖုိ႔ ေကာင္းတယ္။ Windows XP ကုိ သုံးတယ္ ဆုိရင္ My Computer ထဲက CD (သို႔) DVD drive ေပၚမွာ ညာဖက္ႏွိပ္၊ Properties ကို ေရြးၿပီး၊ AutoPlay စာအမွတ္ကို နွိပ္ပါ။ content type တစ္ခုစီအတြက္၊ Take no action (သို႔) Prompt me each time to choose an action options ကို ေရြးၿပီး OK ႏွိပ္လုိက္ပါ။
    • အခမဲ့ၿပီး ပြင့္လင္းတဲ့ အရင္းအျမစ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲကို ေျပာင္းလဲ အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ တခ်ိဳ႕ရဲ႕ ကူးစက္မႈေတြကို ကာကြယ္ႏုိင္တယ္။ ပိုၿပီး လံုၿခံဳမႈ ရွိတဲ့အျပင္ ဗိုင္းရပ္စ္ ေရးသားသူေတြရဲ႕ အာရုံစုိက္ျခင္း ခံရမႈ နည္းပါးတယ္။

    အာဆန္နီ - ကြ်န္ေတာ့္မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ကိရိယာ တစ္ခုရွိတယ္။ အဲဒါကို ပံုမွန္ ဖြင့္ထားေလ့ ရွိတဲ့အေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ့္ ကြန္ပ်ဴတာကေတာ့ လံုၿခံဳသြားၿပီေပါ့ေနာ္။ ဆာလီမာ - အမွန္ကေတာ့၊ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ေဆာ့ဗ္ဝဲ ရွိေနတာနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာကို spyware နဲ႔ hackers တုိ႔ ရန္ကေန ကာကြယ္ဖို႔လည္း လိုေသးတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကိရိယာ အေတာ္မ်ားမ်ားကို ထည့္သြင္း အသုံးျပဳဖုိ႔ လိုပါတယ္။

    စပုိင္၀ဲမ်ား

    စပုိင္၀ဲ ေခၚ Spyware ဆိုတာ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ အင္တာနက္ ႏွစ္ခုစလံုးမွာ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ေျခရာခံၿပီး အဲဒီ အေၾကာင္းအရာကို တဦးတေယာက္ဆီ ျပန္လည္ေပးပို႔ႏိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ ရွိတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲ အမ်ိဳးအစား တခု ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ပ႐ုိဂရမ္ေတြဟာ ကီးဘုတ္ေပၚမွာ ႐ုိက္ႏွိပ္လိုက္တဲ့ စာလံုးေတြ၊ ၾကြက္ခလုတ္ (Mouse) ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ ၾကည့္႐ႈခဲ့တဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာနဲ႔ အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ ပရိုပရမ္ေတြအျပင္ တျခား အခ်က္အလက္ေတြကို မွတ္ထားႏုိင္ပါတယ္။ ရလဒ္အေနနဲ႔ ကြန္ပ်ဳတာရဲ့ လံုၿခံဳေရးကို ထိခိုက္လာေစၿပီး သင့္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ သင္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ လုပ္တဲ့ သူေတြနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ထုတ္ေဖၚသြားႏုိင္ပါတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာေတြဟာ ဗုိင္းရပ္စ္ေတြရဲ႕ တုိက္ခုိက္မႈပံုစံအတုိင္း စပုိင္၀ဲ ရဲ႕ တုိက္ခုိက္မႈ ခံရႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေပၚမွာ အႀကံျပဳခ်က္ေတြဟာ ဒီလို ဒုတိယ တန္းစား malware ရဲ႕ ရန္ကေန ကာကြယ္ေပးတဲ့ ေနရာမွာ အေထာက္အကူ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာေတြဟာ စပိုင္ဝဲ ကူးစက္မႈရဲ႕ အဓိက အရင္းအျမစ္ တခု ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ၾကည့္႐ႈခဲ့တဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကို အထူး သတိထားၿပီး (Browser) settings ေတြဟာ လံုၿခံဳမႈ ရွိဖို႔ လိုပါတယ္။

    အာဆန္နီ - အဲဒါေတြဟာ ကြ်န္ေတာ့္အျမင္မွာေတာ့ သူလွ်ိဳ ရုပ္ရွင္ကား တကားနဲ႔ တူေနတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ကြန္ပ်ဴတာထဲကို စပိုင္ဝဲ တကယ္ပဲ ကူးစက္ႏိုင္သလား။ မူဟင္ဒို - ယံုခ်င္ယံု၊ မယံုခ်င္ေန၊ ဒါဟာ တကယ္ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့အရာပဲ။ တကယ္လို႔ အင္တာနက္ေပၚကေန ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္ခဲ့တဲ့ ပရိုဂရမ္ေတြဟာ သင့္ကို အႏၱရာယ္ မေပးဘူး ဆိုရင္ေတာင္ သင္ ၾကည့္႐ႈခဲ့တဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြထဲမွာ တခုခုေတာ့ အနည္းဆံုး ပါလာႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိတယ္။ Windows နဲ႔ Internet Explorer ကို အသံုးျပဳေလ့ ရွိတယ္ဆုိရင္ ပိုျပီးေတာ့ အျဖစ္မ်ားလိမ့္မယ္။ ကြန္ပ်ဴတာမွာ spyware ကုိ မစစ္ေဆးဘူးရင္ အဲဒီအထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ရွိေနၿပီလဲ ဆိုတာ သင္ သိရွိသြားရင္ အံ့ၾသသြားလိမ့္မယ္။

    စပုိင္၀ဲ ဖယ္ရွားေရး ေဆာ့ဗ္ဝဲ

    ကြန္ပ်ဴတာကို ဒီလိုမ်ိဳး ျခိမ္းေျခာက္မႈေတြကေန ကာကြယ္ဖို႔ စပုိင္၀ဲ ဖယ္ရွားေရး ကိရိယာေတြကို အသံုးျပဳႏိုင္တယ္။ Spybot ဟာ အဲဒီလို ပ႐ုိဂရမ္မ်ိဳး ျဖစ္ၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ပ႐ုိဂရမ္ေတြက လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားတဲ့ စပုိင္၀ဲ အမ်ိဳးအစား တခ်ိဳ႕ကို ရွာေဖြၿပီး ဖယ္ရွားေပးတဲ့ အလုပ္ကို ေကာင္းေကာင္း လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ေဆာ့ဗ္ဝဲလိုပဲ၊ Spybot ရဲ႕ malware definitions ကို update လုပ္ၿပီး ပံုမွန္ စကင္ဖတ္ စစ္ေဆးဖို႔ အေတာ္ေလး အေရးႀကီးပါတယ္။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - စပုိင္၀ဲ ကာကြယ္ဖယ္ရွားေရး လမ္းညႊန္ နဲ႔ စတင္ပါ

    စပုိင္၀ဲရဲ႕ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ျခင္း

    • ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကို ၾကည့္ရႈတဲ့အခါ သတိထားပါ။ အလိုအေလွ်ာက္ ေပၚလာတတ္တဲ့ ဘေရာ္ဆာ ဝင္းဒိုးေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး Yes (သို႔) OK ကုိ မႏွိပ္ေသးဘဲ ေသခ်ာ ဖတ္ပါ။ သံသယ ျဖစ္ရင္၊ Cancel ကို မႏွိပ္ပဲ 'Pop UP ဝင္းဒိုး' ရဲ့ ညာဖက္ထိပ္က X ကို ႏွိပ္ၿပီး ဝင္းဒိုးကို ပိတ္လုိက္ပါ။ ဒီလိုနည္းနဲ႔ ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ Malware ကုိ Install လုပ္ဖုိ႔ ျမဴဆြယ္လာမယ့္ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကို တားဆီးႏိုင္တယ္။
    • ၾကည့္႐ႈတဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္နွာေတြထဲမွာ ပါလာတတ္တဲ့ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ပ႐ုိဂရမ္ေတြ အလိုအေလ်ာက္ အလုပ္ မလုပ္ေအာင္ တားဆီးေပးျခင္းျဖင့္ ကြန္ရက္ Browser ရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို တိုးျမွင့္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ အကယ္လုိ႔ Mozilla Firefox ကို အသံုးေနတယ္ ဆုိရင္၊ Firefox လမ္းၫႊန္ အပိုင္း ၄ ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့အတိုင္း NoScript ဆုိတဲ့ add-on ကို install လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။
    • မသိကၽြမ္းတဲ့ (သို႔) စိတ္မခ်ရတဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္နာေတြဆီက အဲဒီလို အေၾကာင္းအရာမ်ိဳးကို လံုးဝ လက္မခံနဲ႔၊ မဖြင့္မိပါေစနဲ႔။

    အဆန္နီ - 'Java applets' နဲ့ 'ActiveX controls' ဟာ အႏၱရာယ္ ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ၾကားဖူးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒါေတြဟာ ဘာေတြလဲ ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္ မသိဘူး ျဖစ္ေနတယ္။

    ဆာလီမာ - အဲဒါကေတာ့ တခါတေလ ကြန္ရက္ေပၚမွာ ၾကည့္ရႈေနတဲ့ စာမ်က္ႏွာတခုခု ကေနတဆင့္ web browser က တပါးတည္း ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္လာတတ္တဲ့ ပ႐ုိဂရမ္ အေသးစားေတြထဲက ဥပမာ တခ်ိဳ႕ပါပဲ။ ကြန္ရက္ ေရးဆြဲသူေတြဟာ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ကြန္ရက္ေတြကို ဖန္တီးတဲ့အခါ အဲဒါေတြကို အသံုးျပဳတတ္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြနဲ႔ စပုိင္၀ဲ ကိုလည္း ျဖန္႔ျဖဴးႏိုင္တယ္။ သူတို႔က ဘာေတြပဲ လုပ္ေနၾကပါေစ၊ No Script ကို install လုပ္ထားၿပီး ေကာင္းေကာင္း အသုံးျပဳေနတဲ့ ကာလပတ္လံုး အဲဒီအတြက္ စိတ္ပူစရာ မလိုပါဘူး။

    Firewall မ်ား

    Firewall ဆိုတာ အင္တာနက္ကေန လာတဲ့ ေဒတာေတြကို ပထမဆံုး ေတြ႕ဆံုတဲ့ ပ႐ုိဂရမ္ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ထြက္သြားမဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ကိုင္တြယ္ေပးတဲ့ ေနာက္ဆံုး ပ႐ုိဂရမ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရး ဝန္ထမ္းတစ္ဦးက အေဆာက္အဦး တစ္ခုရဲ႕ ဂိတ္တံခါးဝမွာ ေနရာယူၿပီး ဝင္ခြင့္ရွိတဲ့သူနဲ႔ ၀င္ခြင့္ မရွိတဲ့သူကုိ စစ္ေဆး ဆံုးျဖတ္ေပးရသလို၊ Firewall ကလည္း ေဒတာ အဝင္အထြက္ေတြ အားလံုးကို လက္ခံ၊ စစ္ေဆးၿပီး အဆံုးအျဖတ္ ေပးရပါတယ္။ သေဘာ သဘာဝအရ၊ အင္တာနက္နဲ႔ ႐ုံးတြင္း ကြန္ရက္ေတြကတဆင့္ ဟက္ကာေတြနဲ႔ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ၀င္လာႏုိင္တဲ့ စိတ္မခ်ရတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးလုိင္းေတြကေန မိမိကုိယ္ကုိ ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ အေရးႀကီးသလုိ၊ ကိုယ္ပိုင္ ကြန္ပ်ဴတာကေန ထြက္သြားတဲ့ connections ေတြကိုလည္း ေစာင့္ၾကည့္ဖုိ႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

    အစြမ္းထက္တဲ့ firewall ကုိ အသုံးျပဳၿပီး ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ရွိတဲ့ ပရုိဂရမ္ တခုစီအတြက္ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတြကုိ ေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္ထားႏုိင္တယ္။ ပ႐ုိဂရမ္တစ္ခုခုက ျပင္ပေလာကကို ဆက္သြယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားလာတဲ့အခါ အဲဒီ ပရိုဂရမ္ကို firewall က သိရွိၿပီး ဆက္သြယ္ ျဖတ္သန္းခြင့္ မျပဳထားရင္ တားဆီးလုိက္မွာ ျဖစ္တဲ့အျပင္၊ သတိေပးခ်က္ တစ္ခု ေပၚထြက္လာမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါကေတာ့ အဓိက အားျဖင့္ လက္ရွိ Malware ကေန ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ျပန္႔ႏွံ႔မသြားေအာင္(သို႔) ဟက္ကာေတြကို ကြန္ပ်ဴတာဆီ ေခၚမလာေအာင္ တားဆီးေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီသေဘာတရား အရ၊ မိမိ ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ လုံၿခံဳေရးကုိ ၿခိမ္းေျခာက္လာတဲ့အခါ မိမိ သတိျပဳမိလာေအာင္ အေထာက္အကူ ေပးဖို႔ ဒုတိယတန္းစား ကာကြယ္ေရးစနစ္အေနနဲ႔ ႀကိဳတင္ သတိေပးစနစ္ ႏွစ္မ်ိဳးစလုံးကုိ firewall က ပံ့ပုိးေပးထားထာ ျဖစ္တယ္။

    Firewall ေဆာ့ဗ္ဝဲ

    လက္ရွိ Microsoft Windows ရဲ့ ဗားရွင္းမွာ အလိုအေလွ်ာက္ ဖြင့္ထားတဲ့ အသင့္ထည့္သြင္းၿပီး Firewall တစ္ခု ပါလာတယ္။ ဒါေပမဲ့၊ Windows Firewall မွာ အကန္႔အသတ္ အမ်ိဳးမိ်ဳး ရွိေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဆက္သြယ္ေရးလုိင္း အထြက္ေတြကို စစ္ေဆးေပးေလ့ မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့၊ တကုိယ္ေရးသုံး Comodo Firewall လို႔ေခၚတဲ့ အစြမ္းထက္တဲ့ အခမဲ့ ပရိုဂရမ္ တစ္မ်ိဳး ရွိတယ္။ ၄င္းက မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာကို ပိုၿပီး လံုၿခံဳမႈ ရွိေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - Comodo Firewall လမ္းၫႊန္ နဲ႔ စတင္ပါ

    စိတ္မခ်ရတဲ့ ကြန္ရက္ ဆက္သြယ္ေရးလုိင္းမ်ားကို တားဆီးျခင္း

    • အထိခိုက္မခံတဲ့ လုပ္ငန္းအတြက္ လိုအပ္ေနတဲ့ ပရိုဂရမ္ေတြကိုပဲ ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ထည့္သြင္းထားပါ။ အဲဒါေတြကို စိတ္ခ်ရတဲ့ အရင္းအျမစ္ တစ္ခုခုဆီက ရယူဖုိ႔ လုိတယ္။
    • အင္တာနက္ကို အသံုးမျပဳတဲ့အခါ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ အဆက္အသြယ္ ျဖတ္ၿပီး တစ္ညလံုး ပိတ္ထားပါ။
    • Windows စကားဝွက္ကို ဘယ္သူမွ မသိေစပါနဲ႔။
    • အသံုးမျပဳေတာ့တဲ့ 'Windows ဝန္ေဆာင္မႈေတြ'ကို ဖြင့္ထားတယ္ ဆုိရင္ အဲဒါေတြကို ပိတ္လုိက္ပါ။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ အေသးစိတ္ကုိ ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈရန္ အပိုင္းမွာ ေလ့လာ ဖတ္႐ႈပါ။
    • ႐ံုးကြန္ရက္အတြင္းမွာ ရွိတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာ အားလံုးမွာ firewall တစ္ခု ထည့္သြင္းထားပါ။
    • တကယ္လို႔ မထည့္သြင္းထားေသးဘူး ဆုိရင္၊ ရံုးမွာ ရွိတဲ့ ကြန္ရက္ တစ္ခုလံုးကို ကာကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့ Firewall တစ္ခုခုကို ထည့္သြင္းဖို႔ စဥ္းစားပါ။ စီးပြားျဖစ္ broadband gateways အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သုံးရလြယ္ကူတဲ့ Firewall တစ္ခုကုိ ထည့္သြင္းေပးထားၿပီး အဲဒါကို ဖြင့္ထားျခင္းျဖင့္ ကြန္ရက္ကို ပိုၿပီး လံုျခံဳေစတယ္။ စတင္ လုပ္ေဆာင္ရမဲ့ ေနရာကုိ မသိရင္၊ ကြန္ရက္ တပ္ဆင္တဲ့အခါမွာ အကူအညီေပးတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ဆီမွာ အကူအညီ ေတာင္းခံႏုိင္ပါတယ္။

    အဆန္နီ - ဒါဆို ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ကိရိယာေတြ၊ စပိုင္ဝဲ ရွင္းလင္းေရး ကိရိယာနဲ႔ Firewall ေဆာ့ဗ္ဝဲကို install လုပ္ေစခ်င္တာလား။ အဲဒါေတြဟာ ကၽြန္ေတာ့္ ကြန္ပ်ဴတာအတြက္ လိုအပ္ပါ့မလား။

    မူဟင္ဒို - သိပ္ကုိ လိုအပ္တာေပါ့။ တကယ္ေတာ့၊ အခုလုိ အင္တာနက္ေခတ္မွာ လုံလုံၿခံဳၿခံဳ ေနခ်င္တယ္ရင္ ဒီကိရိယာ သံုးခုဟာ အနည္းဆံုး ရွိထားသင့္တဲ့ အရာေတြ ျဖစ္ၾကၿပီး အတူတူ အလုပ္လုပ္ၾကတဲ့အတြက္ အဲဒါေတြကို ထည့္သြင္းၿပီး တၿပိဳင္ထဲ အသုံးျပဳတဲ့အတြက္ ဘာျပႆနာမွ ျဖစ္ေပၚလာမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့၊ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ကိရိယာ နွစ္ခု (သို႔) Firewalls ႏွွစ္ခုကို တခ်ိန္ထဲမွာ ဖြင့္ၿပီး အသုံးမျပဳပါနဲ႔။

    ေဆာ့ဗ္ဝဲကို ေနာက္ဆံုးေပၚ အဆင့္ျမွင့္ထားျခင္း

    ကြန္ပ်ဴတာ ပ႐ိုဂရမ္ေတြဟာ တစ္ခါတရံ က်ယ္ျပန္႔ၿပီး ႐ႈပ္ေထြးလွတယ္။ ပံုမွန္ အသံုးျပဳေနတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲ တစ္ခ်ဳိ႕မွာ သတိမထားမိတဲ့ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ မလြဲမေရွာင္သာ ပါလာတတ္ၿပီး အဲဒီ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ တခ်ိဳ႕က ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲ စီစဥ္ ေရးဆြဲသူေတြက အဲဒီ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြကို အၿမဲတမ္း စစ္ေဆးေနၾကၿပီး ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြကို ျပင္ဆင္ထားတဲ့ မြမ္းမံခ်က္ေတြကုိ ထုတ္ျပန္ေပးေနၾကတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြန္ပ်ဴတာထဲက ေဆာ့ဗ္ဝဲ အားလံုးနဲ႔ operating system ကို မၾကာခဏ မြမ္းမံေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္။ အကယ္လို႔ Windows ဟာ သူ႔ဟာသူ အလိုအေလ်ာက္ မြမ္းမံခ်က္ မလုပ္ဘူး ဆုိရင္၊ Start မီႏူးကို ႏွိပ္၊ All Programs ကို ေရြးၿပီး Windows Update ကို ႏုိပ္ပါ။ Internet Explorer ပြင့္လာမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ Automatic Updates အဂၤါရပ္ကုိ ဖြင့္ေပးတဲ့ Microsoft Update စာမ်က္ႏွာဆီကို ေခၚသြားမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီအေၾကာင္း ဆက္လက္ ေလ့လာဖို႔ ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈရန္ အပုိင္းကို ဖတ္ရႈပါ။

    အလားတူပဲ၊ မိမိကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ထည့္သြင္းထားတဲ့ တျခား ေဆာ့ဗ္၀ဲ အားလုံးကုိ မြမ္းမံထားဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။ ဒီလုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔ မိမိကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ထည့္သြင္းထားတဲ့ ေဆာ့ဗ္၀ဲေတြကုိ သိထားရမွာ ျဖစ္ၿပီး မလုိအပ္တဲ့ ေဆာ့ဗ္၀ဲေတြကုိ (Windows မွာ Control Panel ကုိ သြား၊ Programs or Add/Remove Programs ကုိ သြားၿပီး) ဖယ္ထုတ္ဖုိ႔ လုိအပ္မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေနာက္ ပရုိဂရမ္ တစ္ခုစီကုိ ေနာက္ဆုံးထြက္ ဗားရွင္း ဟုတ္မဟုတ္၊ မြမ္းမံႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကုိ ျပန္စစ္ေဆးလုိက္ပါ။ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ သူတုိ႔ဟာ သူတို႔ အလုိအေလ်ာက္ မြမ္းမံသြားမွာ ျဖစ္တယ္။

    အခမဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲနဲ႔ FOSS ကိရိယာမ်ားကို အၿမဲတမ္း အဆင့္ျမွင့္ထားျခင္း

    စီးပြားျဖစ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲေတြမွာ မြမ္းမံခ်က္ေတြကုိ မထည့္သြင္းမီ အဲဒီ ေဆာ့ဗ္၀ဲေတြကုိ တရား၀င္ ၀ယ္ယူထားတာ ဟုတ္မဟုတ္ သက္ေသ အေထာက္အထားကုိ ေတာင္းဆိုေလ့ရွိတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ အကယ္လုိ႔ ခိုးကူးထားတဲ့ Microsoft Windows တစ္ခုကို အသံုးျပဳေနတယ္ ဆုိရင္ သူ႔အလုိလုိ မြမ္းမံလုိ႔ ရမွာ မဟုတ္သလုိ မိမိရဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကိုလည္း အႏၱရာယ္ က်ေရာက္ေစႏုိင္တယ္။ တရားဝင္ လုိင္စင္ မရွိတဲ့အတြက္ မိမိနဲ႔ တျခားသူေတြကို အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ တရားမဝင္တဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲကို အသုံးျပဳျခင္းျဖင့္ နည္းပညာနဲ႔ မသက္ဆိုင္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြကိုလည္း က်ေရာက္ေစနိင္တယ္။ ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ရွိတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြဟာ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ အသံုးျပဳေနၾကတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲေတြကုိ တရားဝင္ ဟုတ္မဟုတ္ ပုိၿပီး စစ္ေဆးလာၾကတယ္။ ပုလိပ္ေတြက 'ေဆာ့ဗ္ဝဲ ခိုးကူးမႈ'နဲ႔ ကြန္ပ်ဴတာေတြကို သိမ္းဆည္းၿပီး အဖြဲ႕အစည္းေတြကိုပါ ပိတ္ပစ္ၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ႏုိင္ငံေရးအရ ပတ္သက္မႈ ရွိတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုခုရဲ့ လုပ္ငန္းကို အေရးယူတဲ့ အေနနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြက မတရားသျဖင့္ ျပဳက်င့္တာေတြ အလြယ္တကူ ခံရႏိုင္တယ္။ ကံေကာင္းတာကေတာ့၊ ဒီလို လုပ္ရပ္ေတြကေန မိမိကုိယ္ကုိ ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ ေစ်းဖုိးႀကီးတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲကို ဝယ္ယူေနစရာ မလိုေတာ့ဘူး။

    လက္ရွိ အသံုးျပဳေနတဲ့ စီးပြားျဖစ္ ေဆာ့ဗ္၀ဲေတြ၊ အထူးသျဖင့္ လုိင္စင္ မပါတဲ့ ပရိုဂရမ္ေတြကုိ အသုံးျပဳေနမဲ့အစား အခမဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲ (သို႔) တျခား FOSS ေဆာ့ဗ္ဝဲေတြကို စမ္းသပ္ အသံုးျပဳဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အထူး အႀကံျပဳလိုတယ္။ အခမဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲ နဲ႔ FOSS ကိရိယာေတြကို ေစတနာ့ရွင္ေတြက မၾကာခဏ ေရးသားၾက၊ မြမ္းမံေပးေနၾကၿပီး၊ အခေၾကးမယူတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက အခမဲ့ ထုတ္ေ၀ ျဖန္႔ခ်ီေပးေနၾကတယ္။ FOSS ကိရိယာေတြကို အထူးသျဖင့္ စီးပြားျဖစ္ေဆာ့ဗ္ဝဲေတြထက္ ပိုၿပီး လံုၿခံဳမႈ ရွိတယ္လို႔ မွတ္ယူထားၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ အဲဒီ ေဆာ့ဗ္ဝဲေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ကုဒ္ေတြကို ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ပါ၀င္တဲ့အဖြဲ႕ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စစ္ေဆးခြင့္ ေပးတဲ့အျပင္ ဘယ္သူမဆို ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ကို ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္၊ ေျဖရွင္းႏုိင္ေအာင္ စီမံေရးသားေနၾကတဲ့အတြက္ ျဖစ္တယ္။

    FOSS ကိရိယာ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သူတို႔ အစားထိုးလုိက္တဲ့ စီးပြားျဖစ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲလိုပဲ လံုးဝနီးပါး ပံုစံလည္း တူ အလုပ္လုပ္တဲ့ ပုံစံလည္း တူညီၾကတယ္။ အလားတူ အဲဒီ ပ႐ိုဂရမ္ေတြကို Windows operating system အပါအဝင္ စီးပြားျဖစ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲနဲ႔ ဘာျပႆနာမွ မရွိဘဲ တၿပိဳင္ထဲ အသံုးျပဳႏိုင္တယ္။ အကယ္လို႔ မိမိရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြက စီးပြားျဖစ္ ပ႐ိုဂရမ္ တစ္ခုခုကို ဆက္ၿပီး အသံုးျပဳလုိတယ္ ဆုိရင္ ဖိုင္ေတြကို သူတို႔နဲ႔ အလြယ္တကူ ဖလွယ္ႏိုင္ၿပီး အခ်က္အလက္ေတြ ေဝမွ်ႏိုင္တယ္။ အထူးသျဖင့္၊ Internet Explorer, Outlook (သို႔) Outlook Express နဲ႔ Microsoft Office တို႔ကို မီးလွ်ံေျမေခြး၊ မုိးႀကိဳးဌက္၊ LibreOffice တို႔ အသီးသီးနဲ႔ အစားထိုးႏုိင္တယ္။

    အမွန္တကယ္ပဲ၊ Microsoft Windows operating system ကေန အၿပီးအပိုင္ စြန္႔ခြာၿပီး GNU/Linux လို႔ေခၚတဲ့ ပိုမိုလံုၿခံဳတဲ့ တျခား FOSS ေဆာ့ဗ္ဝဲကို စမ္းၿပီး အသံုးျပဳႏုိင္တယ္။ ဒီလုိေျပာင္းလဲ အသံုးျပဳဖို႔ အဆင္သင့္ ျဖစ္တယ္ မျဖစ္ဘူး သိႏုိင္တဲ့နည္း အေကာင္းဆံုးနည္းကေတာ့ ကုိယ္တုိင္ စမ္းသံုးၾကည့္ဖုိ႔ပဲ ျဖစ္တယ္။ Ubuntu Linux ရဲ႕ LiveCD ကို ေဒါင္းလုဒ္ ဆြဲယူၿပီး၊ CD (သို႔) DVD ထဲ ကူးေရးပါ၊ ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ထည့္ၿပီး restart လုပ္လိုက္ပါ။ စက္ဖြင့္လာတဲ့အခါ ကြန္ပ်ဴတာဟာ GNU/Linux ကတဆင့္ ဖြင့္လာမွာ ျဖစ္ၿပီး ဆက္လုပ္ရမဲ့ အဆင့္ဆင့္ေတြကို ကုိယ္တုိင္ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္တယ္။ စိတ္မပူပါနဲ႔။ ဒါအၿမဲတမ္း အတြက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပီးသြားတဲ့အခါ ကြန္ပ်ဴတာကို ပိတ္ၿပီး Ubuntu LiveCD ကို ထုတ္လိုက္ပါ။ ကြန္ပ်ဴတာကုိ ျပန္ဖြင့္တဲ့အခါ၊ Windows ပြင့္လာမွာ ျဖစ္ၿပီး Applications ေတြ၊ settings နဲ႔ ေဒတာေတြ အားလံုးကေတာ့ မိမိထားခဲ့တဲ့ နဂိုအတိုင္း ရွိေနၾကမွာ ျဖစ္တယ္။ ပြင့္လင္းတဲ့ အရင္းအျမစ္ ေဆာ့ဗ္၀ဲေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြထဲမွာ၊ Ubuntu ဟာ အခမဲ့လည္း ျဖစ္၊ မြမ္းမံရ လြယ္ကူတဲ့ ကိရိယာ ျဖစ္ၿပီး၊ မိမိရဲ႕ operating system နဲ႔ တျခား ေဆာ့ဗ္ဝဲေတြကို ရက္လြန္သြားတာတုိ႔၊ လံုၿခံဳေရး အားနည္းတာတုိ႔ မရွိေအာင္ မြမ္းမံေပးႏုိင္တယ္။

    ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈရန္