၇။ အင္တာနက္ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း လွ်ဳိ႕ဝွက္ထားနည္း

မာတိကာ

...Loading Table of Contents...

    အီးေမးလ္နဲ႔ လက္ငင္း စာတိုပို႔စနစ္တို႔ရဲ႕ အဆင္ေျပမႈ၊ ေစ်းႏႈန္း ခ်ဳိသာမႈနဲ႔ လိုက္ေလွ်ာညီေထြ ရွိမႈတုိ႔ဟာ လူတစ္ဦးခ်င္းနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြအတြက္၊ အင္တာနက္ကုိ အကန္႔အသတ္နဲ႔ အသုံးျပဳရတဲ့ အေျခအေနမွာေတာင္ အလြန္ပဲ တန္ဖိုးရွိလွပါတယ္။ ပိုမို ျမန္ဆန္ၿပီး စိတ္ခ်ရတဲ့ အင္တာနက္လိုင္းေတြမွာ Jitsi, Skype နဲ႔ တျခား Voice-over-IP VoIP ကိရိယာေတြကလည္း ထူးျခားမႈကို ေပးႏုိင္ပါတယ္။ ေရွး႐ိုးဆန္တဲ့ ဆက္သြယ္ေရး စနစ္ထဲ အစားထိုး ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္နည္းစနစ္ေတြဟာ အထိခိုက္မခံတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြရဲ႕ လွ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္ကို သိမ္းဆည္းတဲ့ ေနရာမွာ အၿမဲတမ္း စိတ္ခ်လုိ႔ မရဘူး။ ဟုတ္ပါတယ္၊ ဒါဟာ အသစ္အဆန္း မဟုတ္ပါဘူး။ စာတိုက္ စာပို႔စနစ္၊ တယ္လီဖုန္း ေခၚဆိုမႈေတြနဲ႔ စာတိုေပးပို႔စနစ္ေတြဟာ၊ အထူးသျဖင့္၊ အစိုးရရဲ႕ ေစာင့္ၾကည့္မႈ ခံရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြက အသံုးျပဳလာၾကတဲ့အခါ၊ အႏၱရာယ္ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။

    ဒစ္ဂ်စ္တယ္နဲ႔ အင္တာနက္ကို အေျခခံထားတဲ့ ဆက္သြယ္ေရး နည္းစနစ္ေတြနဲ႔ ပိုၿပီး ေရွး႐ိုးဆန္တဲ့ နည္းလမ္းေတြအၾကား အေရးႀကီးတဲ့ ျခားနားခ်က္ တစ္ခုကေတာ့၊ အလ်င္ ပံုစံမွာ မိမိရဲ႕ လံုၿခံဳေရး အေနအထားကို စဥ္းစားဆံုးျဖတ္လုိ႔ ရတယ္။ အကယ္လုိ႔ လံုၿခံဳမႈ မရွိတဲ့ နည္းလမ္းေတြကတဆင့္ အီးေမးလ္ ေပးပို႔တာ၊ စာတို ေပးပို႔တာ၊ VoIP စကားေျပာဆုိတာေတြဟာ၊ သာမန္ ေပးစာေတြ (သို႔) တယ္လီဖုန္း ေခၚဆိုမႈေတြထက္ လံုၿခံဳမႈ ပိုၿပီး အားနည္းပါတယ္။ တစ္စိတ္တစ္ေဒသ အားျဖင့္၊ စြမ္းရည္ ျမင့္မားတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာ အနည္းစုဟာ စာေပးပို႔သူေတြ၊ လက္ခံသူေတြနဲ႔၊ ေသာ့ခ်က္ စာလံုးေတြ (key words) အတိအက်ကို ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔ ပမာဏ ႀကီးမားတဲ့ ဒီဂ်စ္တယ္ အခ်က္အလက္ေတြထဲ အလိုအေလွ်ာက္ ၀င္ေရာက္ ရွာေဖြႏိုင္ပါတယ္။ ေရွး႐ိုးဆန္တဲ့ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းေတြကုိ အလားတူ ေစာင့္ၾကည့္ႏုိင္ဖို႔ အရင္းအျမစ္ေတြ ပိုၿပီး လိုအပ္တယ္။ ဒါေပမဲ့၊ အကယ္လုိ႔ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ထားမယ္ ဆုိရင္၊ အေျခအေနက ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ အင္တာနက္ ဆက္သြယ္ေရး ကိရိယာေတြရဲ႕ လိုက္ေလွ်ာ ညီေထြရွိမႈနဲ႔ ေခတ္သစ္ စာဝွက္စနစ္ရဲ႕ အားသာခ်က္ေတြေၾကာင့္ တခ်ိန္က အမ်ဳိးသား စစ္တပ္နဲ႔ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာသာ အသုံးျပဳတဲ့ လံုၿခံဳေရးစနစ္မ်ိဳးကုိ အခုခ်ိန္မွာ လက္၀ယ္ ရရွိႏိုင္ၿပီ ျဖစ္တယ္။

    ဒီအခန္းမွာ ေဆြးေႏြးထားတဲ့ လမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြကို လိုက္နာၿပီး ေဆာ့ဗ္ဝဲေတြကို ေလ့လာျခင္းျဖင့္၊ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို ႀကီးႀကီးမားမား ျမွင့္တင္ေပးႏိုင္တယ္။ အီးေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးတဲ့ RiseUp၊ လက္ငင္း စာတိုပို႔စနစ္ ျဖစ္တဲ့ Pidgin ပ႐ိုဂရမ္ရဲ႕ ျဖည့္စြတ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲ Off the Record OTR၊ ေမာ္ဇီလာ မီးလွ်ံေျမေခြး ၊ ေမာ္ဇီလာ မုိးႀကိဳးဌက္ရဲ႕ ျဖည့္စြတ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲျဖစ္တဲ့ Enigmail တုိ႔ဟာ အလြန္အစြမ္းထက္တဲ့ ကိရိယာေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ သုိ႔ေသာ္၊ အဲဒါေတြကို သံုးစြဲေနတဲ့အခါ၊ ဆက္သြယ္ ေျပာဆိုမႈရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို ၁၀ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ အာမခံခ်က္ မေပးႏိုင္ဘူး ဆုိတာကိုေတာ့ သေဘာေပါက္ထားပါ။ မိမိ သတိမထားမိတဲ့ အႏၱရာယ္ေတြ အၿမဲတမ္း ရွိေနႏုိင္တယ္၊ ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ထည့္သြင္းထားတဲ့ keylogger တို႔၊ တံခါးနားမွာ ေခ်ာင္းနားေထာင္ေနတဲ့ လူတစ္ဦးဦး စတာေတြ ပါ၀င္ႏုိင္တယ္။ လက္လႊတ္စပယ္ ျပဳလုပ္တဲ့ အီးေမးလ္ ဆက္သြယ္ေရး တစ္ခုခု (သို႔) တျခားအရာ တစ္ခုခုလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီအခန္းရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ တခ်ဳိ႕ အစြန္းေရာက္တဲ့ ရပ္တည္မႈမ်ိဳးကို ေရွာင္ရွားရင္း၊ မိမိအေပၚ မက်ေရာက္ေသးတဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကုိ ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး၊ လူသိရွင္ၾကား မျဖစ္ေစလုိတဲ့ အရာမွန္သမွ်ကို အင္တာနက္ေပၚမွာ ေပးပို႔တာေတြ မလုပ္မိေအာင္ အေထာက္အကူ ေပးဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

    ေနာက္ခံ ဇာတ္လမ္း -

    ဂေလာဒီယာနဲ႔ ပါပေလာတို႔ဟာ ေတာင္အေမရိက ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ NGO တစ္ခုမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကတယ္။ သူတို႔ဟာ အဲဒီေဒသမွာ စစ္တပ္က က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို မ်က္ျမင္ ႀကံဳေတြ႔တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြဆီကတဆင့္ သက္ေသ ထြက္ဆုိခ်က္ေတြကို လအေတာ္ၾကာ စုေဆာင္းခဲ့ၾကၿပီးတဲ့ေနာက္ ဂေလာဒီယာနဲ႔ ပါပေလာတို႔ဟာ သူတို႔ ရရွိထားတဲ့ ေဒတာေတြကို အကာအကြယ္ ျပဳလုပ္ႏုိင္မဲ့ အဆင့္ေတြကို စတင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ သူတို႔ လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ကိုပဲ သိမ္းထားၾကၿပီး၊ TrueCrypt Volume တစ္ခုထဲမွာ သိမ္းထားၾကတဲ့အျပင္ ျပင္ပေနရာ အႏွံ႔အျပားမွာလည္း သိမ္းထားၾကတယ္။ အဲဒီ သက္ေသထြက္ဆုိခ်က္ေတြထဲက တခ်ဳိ႕ ႐ႈေထာင့္ေတြကို အစီရင္ခံစာ တစ္ခုထဲမွာ ထုတ္ျပန္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနၾကရင္း၊ အထိခိုက္မခံတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး တျခားႏိုင္ငံမွာ ရွိတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ေဆာင္ဖက္ တခ်ဳိ႕နဲ႔ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုအပ္လာတာကို သတိျပဳမိၾကတယ္။ နာမည္ေတြနဲ႔ ေနရာေတြကို ေဖာ္ျပျခင္း မျပဳဖို႔ သေဘာတူ ထားၾကေပမဲ့၊ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ အီးေမးလ္နဲ႔ လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔ခ်က္ေတြကို လွ်ဳိ႕ဝွက္ထားလုိၾကတယ္။ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းရဲ႕ လံုၿခံဳေရး အေရးပါပုံကို ေဆြးေႏြးဖို႔ ေဆြးေႏြးပြဲ တစ္ခုကုိ ေခၚယူၾကၿပီး၊ ဂေလာဒီယားက ႐ံုးမွာ တက္ေရာက္လာၾကတဲ့ သူေတြဆီမွာ ေမးစရာ ေမးခြန္း ရွိမရွိ ေမးၾကည့္လိုက္တယ္။

    ဒီသင္ခန္းစာကေန ေလ့လာသင္ယူႏိုင္တဲ့ အခ်က္မ်ား

    • ကြန္ရက္ စာပို႔စနစ္နဲ႔ လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔စနစ္ရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈေတြမွာ လံုၿခံဳမႈ မရွိရျခင္း အေၾကာင္း
    • ပိုမို လံုၿခံဳမႈ ရွိတဲ့ အီးေမးလ္ အေကာင့္ အသစ္တစ္ခု ဖြင့္နည္း
    • လက္ရွိ အီးေမးလ္ အေကာင့္ရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကုိ တိုးျမွင့္နည္း
    • လံုၿခံဳမႈရွိတဲ့ လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔စႏွစ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို အသံုးျပဳနည္း
    • မိမိရဲ႕ အီးေမးလ္ကို တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ၀င္ၾကည့္ေနတယ္လုိ႔ ယူဆရင္ လုပ္ေဆာင္ရမဲ့အခ်က္
    • အီးေမးလ္ ဆက္သြယ္မႈ တစ္ခုရဲ႕ စစ္မွန္မႈကို စစ္ေဆးနည္း

    အီးေမးလ္ လံုလံုၿခံဳၿခံဳ ထားျခင္း

    အီးေမးလ္ ဆက္သြယ္မႈ လံုၿခံဳေရးကို တိုးျမွင့္ေပးဖို႔ ေဆာင္ရြက္ရမဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ အဆင့္ တစ္ခ်ဳိ႕ ရွိတယ္။ ပထမဆံုး အခ်က္ကေတာ့ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ဆီ ေပးပို႔လိုက္တဲ့ စာကို ဖတ္႐ႈတဲ့သူဟာ မိမိ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေသခ်ာေစဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို ေအာက္က ကြန္ရက္ ေမးလ္ကို သီးသန္႔ထားျခင္းနဲ႔ ပိုမိုလံုၿခံဳတဲ့ အီးေမးလ္ အေကာင့္စ္တခု ကူးေျပာင္း အသံုးျပဳျခင္း အပိုင္းေတြမွာ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။ အဲဒီ အေျခခံ အခ်က္ေတြအျပင္၊ မိမိရဲ႕ အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္ေတြက သူတို႔ ရရွိတဲ့ စာဟာ မိမိဆီက ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ မိမိရဲ႕ အေယာင္ကုိ ေဆာင္ေနတဲ့ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ဆီက မဟုတ္ေၾကာင္း ခြဲျခားသိရွိဖို႔ အေရးပါ ပါတယ္။ ဒီလို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းတစ္မ်ဳိးကို လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ အီးေမးလ္ စာမ်ားကို စာဝွက္ျခင္းနဲ႔ စစ္မွန္ေၾကာင္း အတည္ျပျခင္း အပိုင္းထဲက၊ အဆင့္ျမင့္ အီးေမးလ္ လံုၿခံဳေရး ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    မိမိ အီးေမးလ္ အေကာင့္ရဲ႕ သီးသန္႔ျဖစ္ျခင္းကုိ အခ်ဳိးေဖာက္ခံရတယ္လို႔ ယူဆရင္ မိမိ ဘာဆက္လုပ္ရမယ္ ဆုိတဲ့အခ်က္ကို သိထားဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ဒီေမးခြန္းနဲ႔ပါတ္သက္ၿပီး သံသယျဖစ္ဖြယ္ အီးေမးလ္ ေစာင့္ၾကည့္မႈ သိေကာင္းစရာမ်ား အပိုင္းမွာ ရွင္းလင္းေပးထားပါတယ္။

    အကယ္လို႔ မိမိ ႐ိုက္ထည့္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာ အားလံုးကို စပုိင္၀ဲက မွတ္တမ္းတင္ေနၿပီး အင္တာနက္ကေနတဆင့္ ၾကားလူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ဆီ ပံုမွန္ ေပးပို႔ေနတယ္ဆိုရင္ အဲဒီ လုံၿခံဳတဲ့ အီးေမးလ္ဟာ မိမိအတြက္ ဘာမွ လုပ္ေပးႏိုင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး ဆိုတာ သိထားပါ။ အခန္း ၁။ ကြန္ပ်ဴတာကို malware နဲ ့ hacker မ်ားရန္မွ ကာကြယ္နည္းထဲမွာ ဒီလို အျဖစ္မ်ဳိးကို တားဆီးႏိုင္တဲ့ အႀကံဉာဏ္ တစ္ခ်ဳိ႕ကို တင္ျပထားၿပီး၊ အခန္း ၃။ လံုၿခံဳတဲ့ စကားဝွက္မ်ားကို ဖန္တီးၿပီး ထိန္းသိမ္းနည္း ထဲမွာ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ အီးေမးလ္ အေကာင့္ေတြနဲ႔ လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔ေရး ကိရိယာေတြကို ကာကြယ္နည္း တင္ျပေပးထားတယ္။

    ကြန္ရက္ ေမးလ္ လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားျခင္း

    အင္တာနက္ဟာ ဖြင့္ထားတဲ့ ကြန္ရက္တစ္ခု ျဖစ္ၿပီး အဲဒီကတဆင့္ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြဟာ ဖတ္ရႈႏိုင္တဲ့ ပံုစံနဲ႔ ပံုမွန္ စီးဆင္း သြားလာေနတယ္။ အကယ္လို႔ သာမန္ အီးေမးလ္ စာတစ္ေစာင္ဟာ လက္ခံရရွိမဲ့သူထံ သြားေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းမွာ ၾကားျဖတ္ခံရတယ္ ဆုိရင္၊ အဲဒီ စာကို အလြယ္တကူပဲ ဖြင့္ဖတ္ႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။ အင္တာနက္ ဆိုတာ တိုက္႐ိုက္ စီးဆင္းႏိုင္ဖို႔ ၾကားခံ ကြန္ပ်ဴတာေတြကို အမွီျပဳေနတဲ့ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ကမၻာ့ ကြန္ရက္ႀကီး ျဖစ္တဲ့အတြက္၊ ဒီလမ္းေၾကာင္းကေန ေပးပုိ႔လုိက္တဲ့ စာတစ္ေစာင္ကို လူအမ်ဳိးမ်ဳိးက ၾကားျဖတ္ ၾကည့္ရႈႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းရွိေနတယ္။ အင္တာနက္ ဝန္ေဆာင္မႈ ပံ့ပိုးသူ ISP ဟာ အီးေမးလ္စာ တစ္ေစာင္ကို လက္ခံမဲ့သူဆီ သြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္း စတင္တဲ့ ေနရာျဖစ္သလို၊ စာကို ပထမဦးဆံုး လက္ခံရရွိသူလည္း ျဖစ္တယ္။ အလားတူပဲ၊ လက္ခံရရွိသူရဲ႕ ISP ဟာ မိမိရဲ႕ စာကို လႊဲေျပာင္းမႈ မလုပ္ခင္ ေနာက္ဆံုး ရပ္နားတဲ့ ေနရာ ျဖစ္တယ္။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈ တခ်ဳိ႕ ျပဳလုပ္မထားရင္၊ မိမိရဲ႕ စာေတြကို လမ္းခုလပ္မွာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ၾကားေနရာ တစ္ခုခုမွာ ဖြင့္ဖတ္ခံရႏိုင္သလို အေႏွာင့္အယွက္ေပးတာ ခံရႏိုင္ပါတယ္။

    ပါပလို - ဒီအေၾကာင္း အားလံုးကို ကၽြနု္ပ္တို႔ရဲ႕ မိတ္ဖက္ တစ္ဦးနဲ႔ စကားေျပာခဲ့ၾကတယ္၊ သူမက သူနဲ႔ သူမရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ေဆာင္ဖက္ေတြဟာ တခါတေလ အေရးႀကီးတဲ့ စာေတြကို စကားဝွက္ တစ္ခုထဲကုိ သုံးၿပီး ကြန္ရက္ ေမးလ္ အေကာင့္တစ္ခုရဲ႕ 'Drafts' ဖိုင္တြဲထဲမွာ သိမ္းထားတတ္ၾကတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါဟာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ အေတာ္ေလး ထူးဆန္းေနသလိုပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဒါဟာ အလုပ္ ျဖစ္ပါ့မလား။ ဆိုလိုတာက၊ အဲဒီစာေတြကို တကယ္ ေပးပို႔တာ မဟုတ္တဲ့အတြက္၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ဖြင့္ဖတ္လို႔ မရေအာင္ တားဆီးႏိုင္ပါ့မလား။

    ဂေလာ္ဒီယာ - ခင္ဗ်ားရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာကေန အီးေမးလ္ တစ္ေစာင္ကုိ ဖတ္႐ႈတဲ့ အခါတိုင္း၊ အကယ္လုိ႔ အဲဒါဟာ 'draft' တစ္ခုပဲ ျဖစ္ေနပါေစ၊ အထဲက အေၾကာင္းအရာေတြကို အင္တာနက္ကေန ဖြင့္ၾကည့္ေနရတာ ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ရင္ ကြန္ပ်ဴတာ ဖန္သားျပင္ေပၚမွာ ေပၚလာမွာ မဟုတ္ဘူး၊ ဟုတ္ပါတယ္ေနာ္။ တကယ္လို႔ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ခင္ဗ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္ ဆိုရင္၊ ခင္ဗ်ားရဲ႕ အီးေမးလ္စာေတြကိုပဲ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ မဟုတ္ပဲ၊ ကြန္ပ်ဴတာ ထဲကေန ဝင္ထြက္ေနၿပီး ဖတ္လို႔ရတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ အားလံုးကို စကင္ဖတ္ စစ္ေဆးႏုိင္တယ္။ ေနာက္တစ္မ်ဳိး အေနနဲ႔ ေျပာရရင္၊ လူတိုင္းက အဲဒီ ကြန္ရက္ ေမးလ္ အေကာင့္ထဲ လံုၿခံဳတဲ့ နည္းလမ္းကုိ သုံးၿပီး ဆက္သြယ္တာ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ဒီနည္းဟာ အလုပ္ျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူး။ တကယ္လို႔ ဆက္သြယ္ထားတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ သီးျခား အေကာင့္ေတြကို ဖန္တီးရာမွာ ျပႆနာ ရွိမွာ မဟုတ္ဘူး၊ ဒါမွမဟုတ္ 'send' ခလုတ္ကို ႏွိပ္တဲ့အတြက္ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ထိခိုက္ေစမွာ မဟုတ္ဘူး။

    မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ မိမိ ၾကည့္႐ႈေနတဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြ အၾကားက အင္တာနက္ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္းဟာ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ကတည္းက လံုၿခံဳေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြမွာ စကားဝွက္ေတြ (သို႔) အေၾကြးဝယ္ကဒ္ အခ်က္အလက္ေတြကို ေရးထည့္ရတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီလို လံုၿခံဳေရး အဆင့္မ်ဳိးကို ေတြ႔ႀကံဳရတတ္တယ္။ ဒီလုိ ေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့ နည္းပညာကုိ Secure Sockets Layer SSL စာဝွက္စနစ္ လို႔ ေခၚတယ္။ SSL ကို သံုး မသံုး ဆိုတာ ကြန္ရက္ ဘေရာင္ဆာရဲ႕ လိပ္စာတန္းကို ၾကည့္ၿပီး ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ကြန္ရက္ လိပ္စာ အားလံုးဟာ ေအာက္က ဥပမာမွာ ျမင္ေတြ႔ရသလိုပဲ သာမန္ အားျဖင့္ HTTP စာလံုးနဲ႔ စေလ့ရွိၾကတယ္ -

    လံုၿခံဳတဲ့ ကြန္ရက္ တစ္ခုကို ၾကည့္႐ႈတဲ့အခါ၊ ၄င္းရဲ႕ လိပ္စာဟာ HTTPS နဲ႔ စမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အဆံုးပိုင္းက အပိုစာလုံး S က ကြန္ပ်ဴတာဟာ လံုၿခံဳတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးလုိင္းကို သံုးၿပီး ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ တစ္ခုကို ဖြင့္ေနတဲ့အေၾကာင္း အခ်က္ျပတာ ျဖစ္တယ္။ 'ေသာ့ခတ္'ထားတဲ့ သေကၤတ တစ္ခုကိုလည္း လိပ္စာတန္းနဲ႔ ဘေရာင္ဆာ ဝင္းဒိုး ေအာက္ေျခက status တန္းမွာ ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ မိမိရဲ႕ အင္တာနက္ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္းကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ သူက မိမိၾကည့္ရႈေနတဲ့ ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာကို ၾကားျဖတ္လုိ႔ မရႏိုင္ေတာ့တဲ့ သဲလြန္စေတြ ျဖစ္တယ္။

    စကားဝွက္ေတြ၊ ေငြေၾကး အလႊဲအေျပာင္းေတြအတြက္၊ ဒီလို စာဝွက္စနစ္ ဟာ မိမိရဲ႕ ကြန္ရက္ ေမးလ္ လံုၿခံဳေရးအတြက္ အေကာင္းဆုံး ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့၊ ကြန္ရက္ ေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးသူ အမ်ားစုက လံုၿခံဳတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးမ်ဳိးကို ပံ့ပိုးမထားၾကဘူး၊ တခ်ဳိ႕မွာေတာ့ preference တစ္ခုကို ခ်ိန္ညွိၿပီး ျဖစ္ေစ၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္တုိင္ HTTPS ကို ႐ိုက္ထည့္ၿပီး ျဖစ္ေစ ျပဳလုပ္ႏုိင္တယ္။ မိမိရဲ႕ ေမးလ္ အေကာင့္ထဲ မဝင္ခင္၊ စာကို ဖြင့္မဖတ္ခင္ ဒါမွမဟုတ္ စာတစ္ေစာင္ကုိ မပို႔ခင္ မိမိရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္း လံုၿခံဳမႈ ရွိမရွိ အၿမဲတမ္း စစ္ေဆးရပါမယ္။

    အကယ္လို႔ မိမိရဲ႕ ဘေရာင္ဆာကေန လံုၿခံဳတဲ့ ကြန္ရက္ ေမးလ္ အေကာင့္တစ္ခုထဲ ဝင္ေရာက္ဖို႔ ႀကိဳးစားတဲ့အခါ invalid security certificates ကို ျပလာရင္ အထူး သတိထားရေတာ့မယ္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ဟာ မိမိရဲ႕ စာေတြကို ၾကားျဖတ္ႏုိင္ဖို႔ မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ဆာဗာအၾကားက ဆက္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္းကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးေနတာကို ေဖာ္ျပေနတယ္။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔၊ ကြန္ရက္ ေမးလ္ကို အသုံးျပဳၿပီး အထိခိုက္မခံတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ဖလွယ္ေနတယ္ ဆုိရင္၊ မိမိရဲ႕ ဘေရာင္ဆာဟာ လုံၿခံဳစိတ္ခ်မႈ ရွိေနဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ ေမာ္ဇီလာ မီးလွ်ံေျမေခြးနဲ႔ ၄င္းရဲ႕ ျဖည့္စြတ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲ (add-ons) ေတြကို ထည့္သြင္းဖို႔ စဥ္းစားပါ။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - မီးလွ်ံေျမေခြး နဲ႔ add-ons မ်ား - လုံၿခံဳတဲ့ ကြန္ရက္ ဘေရာင္ဆာ လမ္းၫႊန္ ကုိ စတင္ သုံးစြဲျခင္း

    ပါပေလာ - ဒီအစီရင္ခံစာနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔နဲ႔အတူ အလုပ္ လာလုပ္တဲ့ လူတစ္ေယာက္က ႐ံုးခ်ိန္ မဟုတ္တဲ့အခ်ိန္မွာ သူ႔ရဲ႕ Yahoo webmail အေကာင့္ကို သံုးေလ့ရွိတယ္။ အျခား တစ္ေယာက္ကေတာ့ Hotmail သံုးတယ္ ထင္တယ္။ အကယ္လို႔ ဒီလူေတြဆီ စာပုိ႔လုိက္တယ္ ဆုိရင္ တျခားသူေတြက ဖြင့္ဖတ္လို႔ ရႏုိင္မလား။

    ဂေလာ္ဒီယာ - ျဖစ္နိင္ပါတယ္။ Yahoo, Hotmail နဲ႔ တျခား ကြန္ရက္ ေမးလ္ ဝန္ေဆာင္ေရး ဌာန အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ၄င္းတုိ႔ရဲ႕ ကြန္ရက္ေတြမွာ သံုးစြဲသူေတြရဲ႕ စာေတြကို လွ်ိဳ႕၀ွက္ေပးတဲ့ ကာကြယ္မႈမ်ဳိးကို မျပဳလုပ္ထားၾကဘူး။ အကယ္လို႔ အဲဒီလုိ သက္ေသခံခ်က္မ်ိဳးကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳနဲ႔ ေဆြးေႏြးေစလိုရင္ လူေတြတခ်ဳိ႕ရဲ႕ အမူအက်င့္ေတြကို ေျပာင္းလဲပစ္ရမွာ ျဖစ္တယ္။

    ပိုမုိ လံုၿခံဳတဲ့ အီးေမးလ္ အေကာင့္ကို သံုးစြဲျခင္း

    ကြန္ရက္ ေမးလ္ အနည္းစုကသာ အီးေမးလ္အတြက္ SSL ကို သံုးစြဲခြင့္ ေပးထားၾကတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္၊ Yahoo နဲ႔ Hotmail အေကာင့္ထဲကို ဝင္သြားတဲ့အခါ စကားဝွက္ အတြက္ပဲ လုံၿခံဳတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္းကို ပံ့ပိုးေပးထားတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အီးေမးလ္ေတြကိုေတာ့ လံုၿခံဳမႈ မရွိပဲ ရယူ ေပးပို႔ေနၾကတယ္။ ေနာက္ၿပီး Yahoo, Hotmail နဲ႔ တျခား အခမဲ့ ကြန္ရက္ ေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ဌာနတခ်ဳိ႕ဟာ မိမိ ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ IP လိပ္စာကိုပါ အီးေမလ္စာေတြနဲ႔အတူ ထည့္သြင္း ေပးပုိ႔ေလ့ရွိၾကတယ္။

    အျခားတဖက္မွာ၊ ဂ်ီေမးလ္ကေတာ့ အေကာင့္ထဲကုိ ၀င္တဲ့အခ်ိန္ကေန ထြက္သြားတဲ့အထိ လုံၿခံဳတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးလုိင္းကုိ အသုံးျပဳထားတယ္။ ဒါကုိ လိပ္စာတန္းေပၚ ၾကည့္ၿပီး ျဖစ္ေစ၊ S ပါတဲ့ HTTPS နဲ႔ စတင္တဲ့ URL ေခၚ ကြန္ရက္ လိပ္စာကုိ ၾကည့္ၿပီး ျဖစ္ေစ အတည္ျပဳႏုိင္ပါတယ္။ Yahoo, Hotmail တုိ႔နဲ႔ မတူပဲ ဂ်ီေမးလ္ဟာ အီးေမးလ္ လက္ခံတဲ့ သူဆီ မိမိရဲ႕ IP လိပ္စာကို ေဖာ္ျပ မေပးဘူး။ ဒါေပမဲ့၊ အထိခိုက္မခံတဲ့ အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္မ်ိဳးအတြက္ ဂူဂဲလ္ကို လံုးဝ စိတ္ခ်ဖို႔ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဂူဂဲလ္ဟာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ လြတ္လပ္မႈကို တားျမစ္တဲ့ အစိုးရရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္အရ သံုးစြဲသူေတြရဲ႕ စာ အေၾကာင္းအရာေတြကို အရင္ကေရာ၊ အခုပါ ရည္ရြယ္ခ်က္ အမ်ဳိးမ်ဳိးအတြက္ စကင္ဖတ္ စစ္ေဆးၿပီး မွတ္တမ္းေလ့ ရွိတယ္။ ဂူဂဲလ္ရဲ႕ သီးသန္႔ျဖစ္ျခင္း မူဝါဒအေၾကာင္း အေသးစိတ္ကို ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈရန္ အပိုင္းမွာ ဖတ္ရႈေလ့လာပါ။

    ျဖစ္ႏိုင္ရင္၊ https://mail.riseup.net ကို သြားၿပီး RiseUp အီးေမးလ္ အေကာင့္တစ္ခု ဖြင့္ထားဖုိ႔ သင့္ေတာ္တယ္။ RiseUp ဟာ ကမၻာတဝွမ္းက လႈပ္ရွားတက္ၾကြသူေတြအတြက္ အခမဲ့ အီးေမးလ္ကို ပံ့ပိုးေပးထားၿပီး သူတို႔ရဲ႕ ဆာဗာထဲမွာ သိမ္းထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို သတိႀကီးႀကီးနဲ႔ အကာအကြယ္ ေပးၾကတယ္။ လံုၿခံဳတဲ့ အီးေမးလ္ ေျဖရွင္းနည္းေတြ လိုအပ္ေနတဲ့ သူေတြအတြက္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ကတည္းက စိတ္ခ်ရတဲ့ အရင္းအျမစ္တစ္ခု အျဖစ္ ရပ္တည္လာခဲ့တယ္။ ဂူဂဲလ္နဲ႔ မတူပဲ၊ သံုးစြဲသူေတြရဲ႕ သီးျခား လြတ္လပ္မႈနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး အလြန္ တင္းက်ပ္တဲ့ မူဝါဒတစ္ခု ထားရွိေပးၿပီး၊ ေနာင္တခ်ိန္မွာ အဲဒီ မူဝါဒေတြနဲ႔ ၿငိစြန္းလာႏိုင္တဲ့ စီးပြားေရး ဆန္တဲ့ အက်ဳိးေတြကို ေမွ်ာ္ကိုးမထားဘူး။ RiseUp အေကာင့္ တစ္ခုကို ဖြင့္မယ္ ဆုိရင္၊ 'ဖိတ္ၾကားတဲ့ ကုဒ္' ႏွစ္ခု ရရွိထားဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ဒီကုဒ္ေတြကို RiseUp အေကာင့္ ရွိထားၿပီးတဲ့ လူေတြဆီကေန ရယူႏိုင္တယ္။ အကယ္လို႔ မိမိဟာ ဒီစာေစာင္ငယ္ တစ္ခုကုိ ရရွိထားတယ္ ဆုိရင္၊ 'ဖိတ္ၾကားတဲ့ ကုဒ္မ်ား' ('invite codes')ကို တခါထဲ ရရွိမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္၊ RiseUp သုံးစြဲသူ ႏွစ္ေယာက္ကို ရွာၿပီး မိမိဆီ ကုဒ္ တခုစီ ပို႔ေပးဖို႔ ေတာင္းခံရမွာ ျဖစ္တယ္။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - RiseUp - လုံၿခံဳတဲ့ အီးေမးလ္ ၀န္ေဆာင္မႈ လမ္းၫႊန္ကုိ စတင္ သုံးစြဲျခင္း

    Gmail နဲ႔ RiseUp တို႔ဟာ ကြန္ရက္ေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ဌာနေတြအျဖစ္ထက္ ပုိပါတယ္။ သူတို႔ကို အဆင့္ျမင့္ အီးေမးလ္ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ နည္းပညာေတြကို ပံ့ပိုးေပးတဲ့ ေမာ္ဇီလာ မုိးႀကိဳးဌက္လို အီးေမးလ္ ဂလိုင္းတစ္ခုလုိလည္း အသံုးျပဳနိင္တယ္။ အီးေမးလ္ ဂလိုင္းဟာ ဆာဗာဆီ စာဝွက္ထားတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္း တစ္ခုကတဆင့္ ကြန္ရက္ ေမးလ္ဆီကို HTTPS ကေန ဝင္ေရာက္သြားေစတယ္။ အကယ္လို႔ အီးေမးလ္ ဂလိုင္းကို အသံုးျပဳတယ္ ဆုိရင္၊ ေနာက္ဆက္တြဲ အေသးစိတ္ကို မုိးႀကိဳးဌက္ လမ္းၫႊန္ထဲမွာ ဖတ္ရႈေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္၊ အနည္းဆုံး အေနနဲ႔ မိမိရဲ႕ အီးေမးလ္ ဆာဗာ အဝင္အထြက္ ႏွစ္ခုစလံုးမွာ SSL ဒါမွမဟုတ္ စာဝွက္စနစ္ကို ဖြင့္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ပါပေလာ - RiseUp ကို ေျပာင္းသံုးရမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ Gmail ကိုပဲ ဆက္သံုးၿပီး လံုၿခံဳတဲ့ 'https' လိပ္စာကို ခံရင္ ေကာင္းမလား။

    ဂေလာ္ဒီယာ - ဒါကေတာ့ ခင္ဗ်ား ကိစၥပဲေလ၊ ဒါေပမဲ့ အီးေမးလ္ အေကာင့္တစ္ခုကို ေရြးခ်ယ္တဲ့အခါ စဥ္းစားရမဲ့ အခ်က္ အနည္းအက်ဥ္း ရွိတယ္။ ပထမ အခ်က္ကေတာ့၊ သူတို႔ရဲ႕ အီးေမးလ္ အေကာင့္မွာ လံုၿခံဳတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္းကို ပံ့ပုိးထားၾကသလား။ ဂ်ီေမးလ္က အဲဒါကုိ ပံ့ပုိးေပးတယ္ ဆိုရင္ အိုေကပါပဲ။ ဒုတိယ အခ်က္အေနနဲ႔၊ စီမံခန္႔ခြဲတဲ့သူေတြက မိမိရဲ႕ အီးေမးလ္ကို လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားေပးမယ္၊ လံုးဝလည္း ဖြင့္မဖတ္ဘူး (သို႔) တျခားသူေတြဆီလည္း ေဝမွ်မေပးဘူးလို႔ စိတ္ခ်သလား။ အဲဒါကေတာ့ ခင္ဗ်ား သေဘာပါ။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔၊ အဲဒီ ဝန္ေဆာင္မႈေပးတဲ့သူက မိမိအေၾကာင္းကုိ သိရွိေနရင္ မိမိအေနနဲ႔ လက္ခံႏိုင္ လက္မခံႏိုင္ စဥ္းစားထားဖို႔ လိုတယ္။ ေနာက္တစ္မ်ဳိးအေနနဲ႔၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြ အၾကားမွာ ေရပမ္းစားေနတဲ့ 'riseup.net' ဆုိတဲ့ စာလုံးနဲ႔ အဆံုးသတ္တဲ့ အီးေမးလ္ လိပ္စာ တစ္ခုခုကို အသံုးျပဳတာဟာ မိမိအတြက္ အႏၱရာယ္ ရွိႏုိင္မလား၊ (သို႔) တျခား ပံုမွန္ 'gmail.com' လိပ္စာမ်ဳိးကိုပဲ အသံုးျပဳတာ ပုိသင့္ေတာ္မလား။

    ဘယ္လုိ လံုၿခံဳတဲ့ အီးေမးလ္ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ိဳးကုိ ေရြးခ်ယ္ သုံးစြဲတယ္ ျဖစ္ေစ၊ ေပးစာတိုင္းမွာ ေပးပို႔သူနဲ႔ လက္ခံသူ တစ္ဦး (သုိ႔) ထုိထက္မက ရွိတတ္တာကို သတိျပဳပါ။ မိမိကိုယ္တိုင္ဟာ ဒီ႐ုပ္ပံုလႊာရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္ေနတယ္။ အကယ္လို႔ မိမိရဲ႕ အီးေမးလ္ အေကာင့္ထဲကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ရင္ေတာင္၊ စာေတြကို ေပးပို႔တဲ့အခါျဖစ္ေစ၊ ဖတ္႐ႈၿပီး စာျပန္တဲ့အခါျဖစ္ေစ မိမိရဲ႕ အဆက္အသြယ္ေတြက သိရွိမထားတဲ့ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္မႈေတြကို ျပဳလုပ္ထားဖို႔ စဥ္းစားပါ။ မိမိ အဆက္အသြယ္ေတြ အသုံးျပဳတဲ့ အီးေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ဌာနေတြ အေျခစုိက္တဲ့ေနရာကို သိေအာင္ ေလ့လာထားပါ။ သာမန္အေနနဲ႔၊ အီးေမးလ္ ေစာင့္ၾကည့္တာနဲ႔ ပါတ္သက္လာရင္ တခ်ဳိ႕ ႏုိင္ငံေတြဟာ တျခားႏုိင္ငံေတြထက္ ပိုၿပီး ရန္လိုတတ္ၾကတယ္။ လွ်ိဳ႕၀ွက္ ဆက္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းကို တည္ေဆာက္ဖုိ႔ မိမိနဲ႔ မိမိရဲ႕ အဆက္အသြယ္ အားလံုးဟာ စိတ္ခ်ရတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ အေျခစိုက္ထားၿပီး လံုၿခံဳမႈရွိတဲ့ အီးေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ဌာနေတြကို သံုးစြဲၾကဖုိ႔ လုိတယ္။ ေပးပုိ႔လုိက္တဲ့ စာေတြကို အီးေမးလ္ ဆာဗာနဲ႔ အဆက္အသြယ္လုပ္ေနတဲ့ အီးေမးလ္ ဆာဗာေတြ အၾကားမွာ ၾကားျဖတ္ မခံရေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆာင္ရြတ္လိုရင္၊ သုံးစြဲမဲ့ အေကာင့္ကုိ ဝန္ေဆာင္မႈ ဌာနတခုတည္းဆီကပဲ ေရြးခ်ယ္အသံုးျပဳဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ RiseUpဟာ ေရြးခ်ယ္သင့္တဲ့ အေကာင့္တစ္ခု ျဖစ္ပဲ။

    အီးေမးလ္ လံုၿခံဳေရးကို တိုးျမွင့္ေစတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ သိေကာင္းစရာမ်ား

    • မိမိ မသိရွိတဲ့ပုဂၢဳိလ္ (သို႔) သံသယ ျဖစ္စရာ အေၾကာင္းအရာပါၿပီး မိမိ ေမွ်ာ္လင့္မထားတဲ့ အီးေမးလ္ ပူးတြဲဖိုင္ေတြကို ဖြင့္တဲ့အခါ အၿမဲတမ္း သတိထားပါ။ ဒီလို အီးေမးလ္မ်ိဳးကို ဖြင့္တဲ့အခါ၊ မိမိရဲ႕ ဗိုင္းရပ္စ္ ဖယ္ရွားေရး ကိရိယာဟာ ေနာက္ဆံုးထြက္ ျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္ၿပီး ဘေရာင္ဆာ (သုိ႔) အီးေမးလ္ ပ႐ိုဂရမ္ထဲက ေပၚလာတဲ့ သတိေပးခ်က္ေတြကို အထူး ဂ႐ုစိုက္ဖုိ႔ လုိတယ္။
    • အခန္း ၈။ အင္တာနက္ေပၚ အမည္ဝွက္ၿပီး စီစစ္ ျဖတ္ေတာက္မႈ ေရွာင္နည္းထဲမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ Tor လို အမည္ဝွက္ႏုိင္တဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲဟာ မိမိ ေရြးခ်ယ္ သံုးစြဲေနတဲ့ အီးေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို အင္တာနက္ ဆက္သြယ္ေရးလုိင္းကတဆင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ လူေတြရဲ႕ ရန္ကေန ကာကြယ္ ၀ွက္ထားေပးႏိုင္တယ္။ မိမိ ေနထုိင္တဲ့ ႏုိင္ငံတြင္းက အင္တာနက္ စိစစ္မႈ အေနအထားအေပၚ မူတည္ၿပီး၊ Tor (သုိ႔) အခန္း ၈ မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ တျခားေရွာင္တိမ္းေရး ကိရိယာ တစ္ခုခုကုိ ျဖစ္ေစ၊ RiseUp (သုိ႔) Gmail စတဲ့ လံုၿခံဳတဲ့ အီးေမးလ္ ပံ့ပိုးေရး ဌာန တစ္ခုခုကိုျဖစ္ေစ အသံုးျပဳႏုိင္တယ္။
    • အီးေမးလ္ လက္ခံသူေတြ၊ အီးေမးလ္နဲ႔ စာေပးပုိ႔ရတဲ့ လူထု ဖုိရမ္ေတြမွာ အမည္၀ွက္ၿပီး အသုံးျပဳဖုိ႔ ရည္ရြယ္တဲ့ အေကာင့္တစ္ခုခုကုိ ဖန္တီးတဲ့အခါ၊ မိမိရဲ႕ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာ၊ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း လုပ္ငန္းနဲ႔ သက္ဆုိင္္တဲ့ username (သုိ႔) နာမည္ အျပည့္အစုံကုိ အသုံးမျပဳဖုိ႔ ဂရုစုိက္ထားရမယ္။ ဒီလို အေျခအေနမ်ိဳးမွာ၊ Hotmail, Yahoo (သုိ႔) မိမိရဲ႕ IP လိပ္စာကို စာနဲ႔ တကြ ေပးပို႔ေလ့ရွိတဲ့ တျခား ကြန္ရက္ ေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ဌာနေတြကို အသံုးမျပဳဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။
    • မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာကို လာေရာက္သံုးစြဲေလ့ရွိတဲ့ လူေတြအေပၚ မူတည္ၿပီး၊ ယာယီဖိုင္ေတြထဲက အီးေမးလ္နဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ ေျခရာေတြကုိ ရွင္းလင္းပစ္တာဟာ၊ အင္တာနက္ကေန ျဖတ္သန္းလာတဲ့ အီးေမးလ္ေတြကုိ အကာအကြယ္ ေပးသလုိ အေရးႀကီးႏုိင္တယ္။ အေသးစိတ္ကို သိရွိဖုိ႔ အခန္း ၆။ အထိခိုက္မခံတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ဖ်က္ဆီးနည္းနဲ႔ CCleaner လမ္းၫႊန္ကို ဖတ္ရႈေလ့လာပါ။
    • လူအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဆက္သြယ္ရာမွာ မိမိရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရး ကြန္ရက္ကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔ အီးေမးလ္ အေကာင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကုိ အသုံးျပဳဖုိ႔ စဥ္းစားပါ။ အီးေမးလ္ အေကာင့္ေတြ လုိအပ္တဲ့ အင္တာနက္ ၀န္ေဆာင္မႈဌာနေတြမွာ စာရင္းဖြင့္တဲ့အခါမွာလည္း အီးေမးလ္ အေကာင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး အသုံးျပဳႏုိင္တယ္။
    • အေပၚက ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြအျပင္၊ မိမိေရးလုိက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ မသက္ဆုိင္တဲ့ သူလက္ထဲ ေရာက္သြားရင္ ျဖစ္ေပၚလာမဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြကုိပါ သတိထားဖုိ႔ အလြန္ အေရးႀကီးတယ္။ သတင္း အခ်က္အလက္ ဖလွယ္ရာမွာ လုံၿခဳံေရး တုိးျမွင့္ေစႏုိင္တဲ့ နည္းတစ္မ်ိဳးကေတာ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ ဖလွယ္ရာမွာ လူေတြရဲ႕ နာမည္အမွန္၊ တည္ေနရာ လိပ္စာ အမွန္ သုံးစရာမလုိတဲ့ အထိခုိက္မခံတဲ့ ကုဒ္စနစ္ကုိ ဖန္တီးဖုိ႔ပဲ ျဖစ္တယ္။

    သံသယျဖစ္ဖြယ္ အီးေမးလ္ ေစာင့္ၾကည့္ခံရမႈကို တံု႔ျပန္ရန္ သိေကာင္းစရာမ်ား

    အကယ္လို႔ တေယာက္ေယာက္ သင့္ရဲ႕ အီးေမးလ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လို႔ သံသယ ျဖစ္လာရင္၊ အေကာင့္ အသစ္တခုကို ဖြင့္ၿပီး အေဟာင္းကိုေတာ့ လွည့္ကြက္အေနနဲ႔ ထားလိုက္ပါ။ ဒါေပမဲ့ အရင္တုန္းက အေကာင့္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ လုပ္ခဲ့တဲ့ လူေတြကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ခံရႏိုင္တယ္။ ရလဒ္အေနနဲ႔၊ တခ်ဳိ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြကို သင္ ေဆာင္ရြတ္ဖုိ႔ လုိအပ္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္ -

    • သင္နဲ႔ သင့္ရဲ႕ လက္ရွိ အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္ေတြ ႏွစ္ဖက္စလုံးက အေကာင့္သစ္ေတြ ဖြင့္ၾကဖုိ႔ လုိတယ္။ သူတို႔ကို သင္ အသံုးမျပဳဖူးတဲ့ အင္တာနက္ ကေဖးလို ေနရာမ်ဳိးကေနပဲ ဆက္သြယ္ပါ။ အေစာင့္ၾကည့္ ခံရႏိုင္တဲ့အတြက္ သင့္ရဲ႕ အေကာင့္အသစ္ ရွိတဲ့ေနရာကို မေဖာ္ျပမိေစဖို႔ သင္ အသံုးျပဳေနက် ကြန္ပ်ဴတာကေန ဆက္သြယ္ေနတာမ်ိဳးကို မလုပ္မိဖို႔ ကၽြန္ေတာ့္တို႔ အၾကံေပးလိုတယ္။ တျခား ေရြးစရာ အေနနဲ႔၊ အကယ္လို႔ သင့္ရဲ႕ အေကာင့္အသစ္ကို ပံုမွန္ အေကာင့္ကေန ဝင္မယ္ ဆိုရင္၊ အဲဒီ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္းေတြ (connections) ကို ေဖ်ာက္ထားဖို႔ အခန္း ၈။ အင္တာနက္ေပၚ အမည္ဝွက္ၿပီး စီစစ္ ျဖတ္ေတာက္မႈ ေရွာင္နည္း ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ကိရိယာေတြထဲက တခုခုကို သင္ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။
    • အဲဒီ အီးေမးလ္ လိပ္စာအသစ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခ်က္အလက္ကို လံုၿခံဳမႈရွိတဲ့ - မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေတြ႔ဆံုမႈေတြ၊ လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔ခ်က္ေတြ ဒါမွမဟုတ္ စာဝွက္ထားတဲ့ VoIP စကားေျပာဆိုမႈေတြ - စတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြကေန ဖလွယ္ပါ။
    • အေကာင့္အေဟာင္းထဲကို ဝင္ထြက္ေနတာကို ခဏေလး ျဖစ္ျဖစ္၊ အေျပာင္းအလဲ မျဖစ္ပါေစနဲ႔။ ေခ်ာင္းၾကည့္ေနတဲ့ သူအတြက္ေတာ့ အဲဒီ အေကာင့္ဟာ အထိခိုက္မခံတဲ့ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းအတြက္ သင္ အသံုးျပဳေနတယ္လို႔ အထင္ေရာက္သြား ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္၊ အေရးပါတဲ့ အခ်က္အလက္ကို ေဖာ္ျပတာမ်ိဳး ေရွာင္ရမယ္၊ ဒါေပမဲ့ သင္ လုပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာကို ေပၚတင္ မျဖစ္ပါေစနဲ႔။ အဲဒါဟာ စိန္ေခၚခ်က္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။
    • သင့္ရဲ႕ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာ အေထာက္အထားနဲ႔ အေကာင့္အသစ္တုိ႔ရဲ႕ အဆက္အစပ္ရွိေနမႈကို ခက္ခဲေအာင္ လုပ္ထားပါ။ အေကာင့္ အသစ္နဲ႔ အေကာင့္ အေဟာင္းေတြ အၾကားမွာ အီးေမးလ္ မပို႔ပါနဲ႔ (ဒါမွမဟုတ္ အဆက္အသြယ္ေတြ ထဲက အေကာင့္ေတြကိုပါ အေစာင့္ၾကည့္ ခံရႏိုင္တယ္)။
    • အေကာင့္ အသစ္ကို သံုးတဲ့အခါ ေရးလိုက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာကို သတိထားပါ။ နာမည္ေတြနဲ႔ လိပ္စာ အမွန္ေတြ ဒါမွမဟုတ္ 'လူ႔အခြင့္အေရး' (သို႔) 'ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္မႈ' စတဲ့ စကားစုေတြကို မသံုးပါနဲ႔။ အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္ေတြနဲ႔ ႐ိုး႐ိုး ကုဒ္စနစ္ တခုကို ဖန္တီးၿပီး အဲဒါကို ပံုမွန္ ေျပာင္းလဲ အသုံးျပဳပါ။
    • အီးေမးလ္ လံုၿခံဳေရး ဆိုတာ အစြမ္းထက္တဲ့ နည္းပညာဆိုင္ရာ ကာကြယ္မႈေတြ ထားရွိတာကိုပဲ ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သင္နဲ႔ သင့္ အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္ေတြအၾကား တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ဆက္သြယ္ေနတဲ့ ပံုစံကို အာ႐ံုစိုက္ေနတာ ျဖစ္ၿပီး၊ နည္းပညာနဲ႔ မဆိုင္တဲ့ သင့္ရဲ႕ လံုၿခံဳေရး အေလ့အထေတြကို ထိန္းေၾကာင္းေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အျခား အင္တာနက္ ဆက္သြယ္ေရး ကိရိယာမ်ား လံုၿခံဳမႈေပးျခင္း

    အီးေမးလ္လိုပဲ၊ လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔စနစ္နဲ႔ VoIP ေဆာ့ဗ္ဝဲတို႔ဟာ မိမိေရြးခ်ယ္လုိက္တဲ့ ကိရိယာနဲ႔ သံုးစြဲတဲ့ပံုစံအေပၚ မူတည္ၿပီး လံုၿခံဳမႈ ရွိႏိုင္သလို၊ လံုၿခံဳမႈ မရွိပဲလည္း ရွိႏိုင္တယ္။

    လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔ေရး ေဆာ့ဗ္ဝဲကို လံုၿခံဳမႈေပးျခင္း

    'Chat' လို႔ ေခၚတဲ့ စာတိုေပးပို႔စနစ္ဟာ ပုံမန္အေနနဲ႔ လံုၿခံဳမႈ မရွိဘူး၊ အီးေမးလ္လိုပဲ ေစာင့္ၾကည့္ ခံရႏိုင္တယ္။ ကံအားေလ်ာ္စြာပဲ၊ မိမိ ခ်က္တင္ စကားေျပာခ်က္ေတြကို လံုၿခံဳမႈ ေပးႏိုင္တဲ့ ပ႐ိုဂရမ္ေတြ ရွိပါတယ္။ အီးေမးလ္လိုပဲ၊ လံုၿခံဳတဲ့ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းတစ္ခ ျဖစ္လာဖို႔ မိမိနဲ႔ စာတိုေပးပို႔မဲ့ အဆက္အသြယ္ေတြဟာ ေဆာ့ဗ္ဝဲ တစ္မ်ဳိးကိုပဲ သံုးၿပီး တူညီတဲ့ လံုၿခံဳေရး ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြကို လုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    Pidgin လို႔ေခၚတဲ့ ခ်က္တင္ စကားေျပာ ပ႐ိုဂရမ္တစ္ခု ရွိၿပီး ၄င္းက ရွိထားၿပီးသား လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔ေရး ကိရိယာေတြကို ပံ့ပုိးထားတယ္၊ ဆိုလိုတာက မိမိရဲ႕ အေကာင့္ နာမည္ကို ေျပာင္းစရာမလိုပဲ၊ ဒါမွမဟုတ္ အဆက္အသြယ္ေတြရဲ႕ စာရင္းကို ထပ္ဖြင့္စရာမလိုပဲ အသံုးျပဳႏိုင္တယ္။ Pidgin ကုိ အသုံးျပဳၿပီး သီးသန္႔ျဖစ္ၿပီး၊ စာဝွက္ထားတဲ့ စကားေျပာဆိုမႈေတြ ျပဳလုပ္ႏိုင္ဖို႔၊ Off-the-Record OTR ေဆာ့ဗ္၀ဲကို ထည့္သြင္းၿပီး သက္၀င္ေစ���ို႔ လိုအပ္တယ္။ အသုံးျပဳပုံကေတာ့ ႐ိုးရုိးေလးပါပဲ။

    **လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - Pidgin နဲ႔ OTR - လုံၿခံဳတဲ့ လက္ငင္း စာတုိေပးပုိ႔စနစ္ လမ္းၫႊန္ကုိ စတင္ သုံးစြဲျခင္း

    ပါပေလာ - အကယ္လို႔ Yahoo ကြန္ရက္ ေမးလ္ဟာ လံုၿခံဳမႈ မရွိဘူးဆိုရင္၊ Yahoo Chat လည္း လံုၿခံဳမႈ မရွိဘူးလုိ႔ ဆုိႏုိင္သလား။

    ဂေလာ္ဒီယာ - သိထားရမဲ့ အခ်က္ကေတာ့၊ ဒီအစီရင္ခံခ်က္ အေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးဖို႔ လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔ေရး ကိရိယာကို အသံုးျပဳမယ္ ဆိုရင္၊ ပါဝင္မဲ့ လူတိုင္းက Pidgin နဲ႔ OTR ကို မိမိတုိ႔ရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာမွာ ထည့္သြင္းထားဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ဒီလိုဆုိရင္၊ Yahoo chat နဲ႔ အျခား chat ေတြကိုပါ အသံုးျပဳႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္။

    VoIP ေဆာ့ဗ္ဝဲကို လံုၿခံဳမႈ ေပးျခင္း

    တျခား VoIP သံုးစြဲသူေတြနဲ႔ VoIP ေခၚဆိုမႈေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ အခမဲ့ ျဖစ္တယ္။ တခ်ဳိ႕ ပ႐ိုဂရမ္ေတြကုိ အသုံးျပဳၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဖုန္းေတြကုိ သာမန္ ဖုန္းေတြထက္ ေဈးသက္သာတဲ့ႏႈန္းထားနဲ႔ ေခၚဆိုႏုိင္တယ္။ ဒီအဂၤါရပ္ေတြရဲ႕ အသံုးဝင္ပံုကို ေျပာစရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။ အခုအခ်ိန္မွာ ေရပမ္းစားေနတဲ့ VoIP ပ႐ိုဂရမ္ တခ်ဳိ႕ေတြ ကေတာ့ Skype (ေအာက္မွာ ၾကည့္), Jitsi, Google Talk, Yahoo! Voice, နဲ႔ MSN Messenger တို႔ ျဖစ္ၾကတယ္။

    ပံုမွန္အေနနဲ႔၊ အင္တာနက္ကေန အသံနဲ႔ ဆက္သြယ္ စကားေျပာဆုိမႈဟာ အကာအကြယ္ ေပးမထားတဲ့ အီးေမးလ္နဲ႔ လက္ငင္း စာတိုေပးပို႔စနစ္ေတြထက္ ပိုၿပီး လံုၿခံဳမႈ မရွိပါဘူး။ အထိခုိက္မခံတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ ဖလွယ္ဖုိ႔ အသံနဲ႔ ဆက္သြယ္ စကားေျပာဆိုတဲ့အခါ မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ လက္ခံသူရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာအၾကား စာ၀ွက္ေပးႏုိင္တဲ့ ေဆာ့ဗ္၀ဲ တစ္ခုခုကုိ ေရြးခ်ယ္ အသုံးျပဳဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။ စစ္ေဆး စမ္းသပ္ထားၿပီး စိတ္ခ်ရတဲ့ အသင္းအဖြဲ႔ တစ္ခုခုက အႀကံျပဳထားတဲ့ အခမဲ့၊ ပြင့္လင္းတဲ့ အရင္းအျမစ္ ေဆာ့ဗ္၀ဲကုိ အသုံးျပဳတာ အေကာင္းဆုံး ျဖစ္တယ္။ VoIP အတြက္ တင္ျပခဲ့ စံႏႈန္းထဲမွာ Jitsi ကုိ ေရြးခ်ယ္ဖုိ႔ အႀကံျပဳပါတယ္။

    Skype ရဲ႕ လုံၿခံဳေရး အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

    လူသုံးမ်ားတဲ့ VoIP ကိရိယာ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Skype ဟာလည္း လုိင္းဖုန္းနဲ႔ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြကုိ ေခၚဆုိဖုိ႔ ပံ့ပိုးထားတယ္။ ၄င္းဟာ ေရပမ္းစားေနေပမဲ့၊ ဒီေဆာ့ဗ္၀ဲဟာ လုံၿခံဳမႈ မရွိေၾကာင္း ေထာက္ျပႏုိင္တဲ့ အားနည္းေတြ ရွိေနတယ္။ အဲဒီ အားနည္းခ်က္ တခ်ိဳ႕ကုိ ေအာက္မွာ ေဖၚျပထားတယ္။

    Skype ရဲ႕ အဆုိအရ၊ စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ေတြနဲ႔ အသံေခၚဆုိမႈေတြကို စာ၀ွက္ေပးထားတယ္။ ဒါေတြဟာ Skype ပရုိဂရမ္ တစ္မ်ိဳးထဲကုိ အသုံးျပဳတဲ့ လူႏွစ္ဦးၾကားအတြက္သာ ျဖစ္တယ္။ Skype ဟာ ဖုန္း ေခၚဆုိမႈေတြ၊ စာသား ေပးပုိ႔ခ်က္ေတြကုိေတာ့ စာ၀ွက္မေပးဘူး။

    အကယ္လုိ႔ ႏွစ္ဖက္စလုံးက Skype ပရုိဂရမ္ကုိ သုံးၿပီး ဆက္သြယ္စကားေျပာေနၾကရင္၊ ၄င္းရဲ႕ စာ၀ွက္စနစ္ဟာ သာမန္ ဖုန္းေခၚဆုိမႈထက္ ပုိၿပီး လုံၿခံဳေနမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ Skype ဟာ အရင္းအျမစ္ ပိတ္ထားတဲ့ ပရုိဂရမ္ ျဖစ္ၿပီး၊ ၄င္းထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စာ၀ွက္စနစ္ကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စစ္ေဆး အကဲျဖတ္ဖုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့အတြက္ Skype ဟာ သုံးစြဲသူေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ၊ ဆက္သြယ္ စကားေျပာခ်က္ေတြကုိ ဘယ္ေလာက္အထိ အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္တယ္ စတာေတြ မတည္ျပဳလုိ႔ မရႏုိင္ဘူး။ အခန္း ၁။ ကြန္ပ်ဴတာကို malware နဲ ့ဟက္ကာမ်ား ရန္မွ ကာကြယ္နည္းထဲမွာ အခမဲ့ျဖစ္ၿပီး ပြင့္လင္းတဲ့-အရင္းအျမစ္ ေဆာ့ဗ္ဝဲ FOSS ရဲ႕ အားသာခ်က္ေတြကို ေဆာ့ဗ္ဝဲကို ေနာက္ဆံုးေပၚ အဆင့္ျမွင့္ထားျခင္း အပိုင္းမွာ တင္ဆက္ထားပါတယ္။

    ေဖၚျပခဲ့တဲ့အတုိင္း၊ Skype ကုိ လုံၿခံဳတဲ့ ဆက္သြယ္ စကားေျပာေရး ကိရိယာ တစ္ခုအျဖစ္ သုံးစြဲဖုိ႔ အားမေပးတဲ့အတြက္၊ အကယ္လုိ႔ အထိခုိက္မခံတဲ့ ဆက္သြယ္ စကားေျပာဆုိမႈအတြက္ Skype ကုိ အသုံးျပဳမယ္ ဆုိရင္၊ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈ တခ်ိဳ႕ ျပဳလုပ္ထားဖုိ႔ အလြန္ အေရးႀကီးတယ္ -

    • Skype ကုိ တျခား စပုိင္၀ဲေတြရဲ႕ ရန္ကေန ေရွာင္ရွင္းတဲ့အေနနဲ႔ ၄င္းရဲ႕ တရား၀င္ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ www.skype.com ကေန ေဒါင္းလုဒ္ ဆြဲယူၿပီး ထည့္သြင္းလုိက္ပါ။ တရား၀င္ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာကုိ ဖြင့္ေနေၾကာင္း ေသခ်ာဖုိ႔ ၄င္းရဲ႕ URL ေခၚ ကြန္ရက္ လိပ္စာကုိ ေသခ်ာ စစ္ေဆးပါ။ တခ်ိဳ႕ ႏုိင္ငံေတြမွာ Skype ရဲ႕ တရား၀င္ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာကုိ အပိတ္ခံရတာတုိ႔၊ Skype ရဲ႕ တရား၀င္ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာကုိ တုပတာတုိ႔ ေတြ႔ရတတ္တယ္။ အဲဒီလုိ အေျခအေနေတြမွာ၊ ရရွိႏုိင္တဲ့ Skype ဗားရွင္းဟာ စကားေျပာ ဆယ္သြယ္မႈေတြကုိ ေထာက္လွမ္းဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ malware ေတြ ပါလာတတ္တယ္။ Skype ကုိ ကြန္ပ်ဴတာထဲ ထည့္သြင္းလုိတဲ့အခါျဖစ္ေစ၊ အဲဒီ ေဆာ့ဗ္၀ဲကုိ အဆင့္ျမွင့္လုိတဲ့အခါျဖစ္ေစ ၄င္းရဲ႕ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာကုိ ဆက္သြယ္ၿပီး Skype ပရုိဂရမ္ အစစ္ကုိ ေဒါင္းလုဒ္ ရယူဖုိ႔ အခန္း ၈ မွာ ေဖၚျပထားတဲ့ ေရွာင္းတိမ္းေရး ကိရိယာေတြကုိ အသုံးျပဳပါ။
    • မိမိရဲ႕ စကား၀ွက္ကုိ ပုံမွန္ ေျပာင္းေပးဖုိ႔ အလြန္ အေရးႀကီးတယ္။ Skype ကုိ တည္ေနရာ အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ၀င္ေရာက္ႏုိင္ၿပီး မိမိ ၀င္ေရာက္ သုံးစြဲခဲ့တဲ့ အႀကိမ္ေပါင္းကုိ မွတ္တမ္း မတင္ထားဘူး။ အကယ္လုိ႔ မိမိရဲ႕ စကား၀ွက္ကုိ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ရသြားတယ္ ဆုိရင္ ျဖစ္ေစ၊ မိမိရဲ႕ စကား၀ွက္နဲ႔ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ၀င္ေနတယ္ ဆုိရင္ ျဖစ္ေစ ဒါဟာ ႀကီးမားတဲ့ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္တယ္။ ေခၚဆုိမႈ မွတ္တမ္းထဲမွာ စာသားနဲ႔ ဆက္သြယ္ စကားေျပာမႈအားလုံးရဲ႕ မွတ္တမ္းကုိ ထားရွိေပးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စကား၀ွက္ကုိ ေျပာင္းလုိက္တာဟာ ဒီလုိ ၀င္ေရာက္ သုံးစြဲမႈေတြကုိ တားဆီးႏုိင္တဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းျဖစ္တယ္။
    • Skype မွာ ခ်က္တင္ စကားေျပာဆုိမႈ မွတ္တမ္းေတြ မသိမ္းထားဖုိ႔ privacy settings ေတြကုိ သတ္မွတ္ထားဖုိ႔ အႀကံျပဳလုိတယ္။
    • Skype မွာ ရွိတဲ့ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ဖုိင္ေတြကုိ အလုိအေလ်ာက္ လက္ခံတဲ့ ခ်ိန္ညွိခ်က္ကုိ ပိတ္ထားဖုိ႔ အႀကံျပဳလုိတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ မိမိ ကြန္ပ်ဴတာထဲ malware/စပုိင္၀ဲေတြ အခါအားေလွ်ာ္စြာ ၀င္လာတတ္လုိ႔ ျဖစ္တယ္။
    • မိမိနဲ ဆက္သြယ္ စကားေျပာေနတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ကုိ အၿမဲတမ္း သီးျခား စစ္ေဆးၿပီး အတည္ျပဳေပးပါ။ အကယ္လုိ႔ လူလူခ်င္း သိကၽြမ္းထားတယ္ ဆုိရင္ အသံနဲ႔ ခ်က္တင္ စကားေျပာၿပီး အလြယ္တကူ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါတယ္။
    • မိမိ အသုံးျပဳမဲ့ Skype သုံးစြဲသူအမည္ဟာ မိမိနဲ႔ မိမိရဲ႕ နာမည္ ျဖစ္ေစ၊ အဖြဲ႔အစည္းကုိ ျဖစ္ေစ ထင္ရွားေစလုိ မလုိ ဆုံးျဖတ္ပါ။
    • Skype ဟာ အခ်ိန္မေရြး သုံးစြဲလုိ႔ မရ ျဖစ္လာတတ္တဲ့အတြက္ တျခား ဆက္သြယ္ စကားေျပာႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းကုိ အၿမဲတမ္း ထားရွိပါ။
    • မိမိ ေျပာဆုိခ်က္ေတြကုိ သတိထားပါ။ အထိခုိက္မခံတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ သီးျခား နည္းပညာမပါတဲ့ ကုဒ္စနစ္ကုိ အသုံးျပဳႏုိင္တယ္။

    Skype ဟာ ေရပမ္းစားေနေပမဲ့၊ အေပၚမွာ ေဖၚျပခဲ့တဲ့အတုိင္း လုံၿခံဳေရးအရ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြ က်န္ရွိေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ VoIPအတြက္ Jitsi ကုိ ျဖစ္ေစ၊ လုံၿခံဳတဲ့ လက္ငင္း စာတုိေပးပုိ႔ဖုိ႔အတြက္ OTR ပလပ္အင္ ထည့္သြင္းထားတဲ့ Pidgin ကုိ ျဖစ္ေစ စတင္ အသုံးျပဳဖုိ႔ အႀကံျပဳလုိပါတယ္။

    အဆင့္ျမင့္ အီးေမးလ္ လံုၿခံဳေရး

    ေအာက္မွာ ေဆြးေႏြးထားတဲ့ ကိရိယာေတြနဲ႔ အယူအဆေတြကို အေတြ႔အႀကံဳရွိတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာ သံုးစြဲသူေတြအတြက္ အၾကံျပဳထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

    အီးေမးလ္ထဲမွာ public key စာဝွက္စနစ္ကို အသံုးျပဳျခင္း

    လံုၿခံဳမႈ မရွိတဲ့ အီးေမးလ္ အေကာင့္ တခုကုိလည္း၊ အီးေမးလ္ လံုၿခံဳေရး privacy ရွိလာေအာင္ အဆင့္ျမွင့္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ဖို႔၊ public key စာဝွက္စနစ္ကို ေလ့လာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းပညာက ေပးစာ တခုစီကို စာဝွက္ေပးၿပီး၊ ေပးပုိ႔ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ လက္ခံမဲ့သူေတြကလြဲရင္ ဘယ္သူကမွ ဖြင့္ဖတ္လို႔ မရေအာင္ လုပ္ထားေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Public key စာဝွက္စနစ္ကုိ တီထြင္ရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ လွ်ိဳ႕၀ွက္တဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ ေနာက္ေနာင္မွာ သင္ ဘယ္လုိ ပုံစံနဲ႔ စာ၀ွက္သြားမယ္ ဆုိတဲ့ အေၾကာင္းကုိ သင့္ရဲ႕ အဆက္အသြယ္ေတြနဲ႔ ဖလွယ္စရာ မလုိေအာင္ လုပ္ဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

    ပါပေလာ - ဒါဆိုရင္ ဒါေတြက ဘယ္လို အလုပ္လုပ္ၾကသလဲ။

    ဂေလာဒီယာ - ထက္ျမက္တဲ့ သခၤ်ာနည္းကုိ သုံးတာပဲ ျဖစ္တယ္။ စာေတြကို လက္ခံမဲ့ သူရဲ႕ အထူး 'public key' ကို သံုးၿပီး စာဝွက္ေပးလိုက္တာ ျဖစ္တယ္၊ အဲဒါကို သူမက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ျဖန္႔ျဖဴးႏိုင္တယ္။ အဲဒီစာေတြကို ဖတ္လို႔ရေအာင္ လံုလံုၿခံဳၿခံဳ သိမ္းထားတဲ့ သူမရဲ႕ 'private key' နဲ႔ ဖြင့္ဖတ္ႏုိင္တယ္။ သင့္ရဲ႕ အဆက္အသြယ္က ေပးပို႔လိုက္တဲ့ စာေတြကို public key နဲ႔ စာဝွက္ထားလိုက္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္၊ ေနာက္ဆံုးမွာ၊ public key ေတြကို သင္တုိ႔ ႏွစ္ေယာက္ၾကားမွာ ဖလွယ္ဖို႔ လိုလာတယ္၊ သင့္ရဲ႕ public key ကို ရယူလုိတဲ့ လူတိုင္းကုိ သင္ စိတ္ပူေနစရာ မလိုပဲနဲ႔၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မွ်ေဝႏိုင္တယ္။

    ဒီနည္းပညာကို ဆက္သြယ္ေရး လံုၿခံဳမႈ အားနည္းတဲ့ အီးေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈ အားလံုးမွာ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့၊ ေပးပုိ႔လုိက္တဲ့ စာအားလုံးဟာ ကြန္ပ်ဴတာကေန မထြက္သြားခင္ စာဝွက္ေပးလုိက္တဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

    စာဝွက္စနစ္ကို အသံုးျပဳေနရင္ သင့္အေပၚ အာ႐ံုစူးစိုက္မႈ ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ လံုၿခံဳမႈ ရွိတဲ့ webmail အေကာင့္တခုခု အပါအဝင္ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာတခုခုကို ဖြင့္ၾကည့္တဲ့အခါ အဲဒီမွာ အသံုးျပဳေနတဲ့ စာဝွက္စနစ္ အမ်ဳိးအစားကို ဒီမွာ ေဆြးေႏြးေနတဲ့ public key စာဝွက္စနစ္ အမ်ဳိးအစားထက္ စာရင္ သံသယျဖစ္ဖို႔ ပိုနည္းတယ္။ တခ်ဳိ႕ အေျခအေနေတြမွာ၊ ဒီလို စာဝွက္ထားတဲ့ ေဒတာမ်ဳိး ပါတဲ့ အီးေမးလ္ တခုခုကို ၾကားျဖတ္ခံရရင္ ဒါမွမဟုတ္ public forum ေတြမွာ တင္ထားတာ ခံရရင္၊ အဲဒီ စာထဲမွာ ဘယ္လို အေၾကာင္းအရာမ်ိဳးပဲ ပါေနပါေစ၊ အဲဒါကို ေပးပို႔လိုက္တဲ့ သူအေပၚ အျပစ္ ေရာက္သြားႏိုင္တယ္။ တခါတေလ သင့္အေနနဲ႔ ေပးပုိ႔လုိက္တဲ့ စာရဲ႕ privacy ရွိမႈနဲ႔၊ ေပၚေပၚထင္ထင္ မျဖစ္ေအာင္ ေနထုိင္မႈတုိ႔ ႏွစ္ခုၾကားမွာ တခုခုကုိ ေရြးခ်ယ္ဖုိ႔ လုိအပ္လာႏုိင္ပါတယ္

    သီးျခား ေပးစာမ်ားကို စာဝွက္ၿပီး စစ္မွန္မႈကို စစ္ေဆးျခင္း

    Public key စာဝွက္စနစ္ဟာ အစပိုင္းမွာ ႐ႈပ္ေနသေယာင္ ရွိေနေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕ အေျခခံကို သေဘာေပါက္လာတဲ့အခါ အေတာ္ေလး လြယ္ကူသြားမွာ ျဖစ္ၿပီး အဲဒီ ကိရိယာေတြကို အသံုးျပဳတဲ့ေနရာမွာ အခက္အခဲ ရွိေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ ေမာ္ဇီလာ Thunderbird အီးေမးလ္ ပ႐ိုဂရမ္မွာ အီးေမးလ္ စာေတြကို အလြယ္တကူ စာဝွက္ေပးၿပီး ျပန္ေဖာ္ေပးႏိုင္တဲ့ Enigmail လို႔ေခၚတဲ့ extension တခုကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - Enigmail နဲ႔ GPG အသုံးျပဳတဲ့ Thunderbird - လုံၿခံဳတဲ့ အီးေမးလ္ ဂလုိင္း လမ္းၫႊန္ နဲ႔ စတင္ပါ

    အီးေမးလ္တေစာင္ရဲ႕ စစ္မွန္မႈဟာ ဆက္သြယ္မႈ လံုျခံဳေရးအတြက္ အေရးပါတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတခု ျဖစ္လာပါတယ္။ အင္တာနက္ ဆက္သြယ္မႈလိုင္း ရွိၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့ ကိရိယာေတြကုိ အသုံးျပဳႏုိင္တဲ့ ဘယ္သူမဆို သင့္ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ အီးေမးလ္ လိပ္စာတခုခုနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ လိပ္စာတခုခုကုိ သုံးၿပီး စာေတြ ေပးပို႔ျခင္းျဖင့္ သင့္ရဲ႕ အေယာင္ကို ေဆာင္ထားႏိုင္တယ္။ ဒီေနရာမွာ၊ လက္ခံရရွိတဲ့ သူရဲ႕ ႐ႈေထာင့္ကေန စဥ္းစားမယ္ ဆုိရင္ အႏၱရာယ္ ရွိလာႏိုင္တယ္။ ဥပမာ အေနနဲ႔၊ အီးေမးလ္ တေစာင္ဟာ စိတ္ခ်ရတဲ့ အဆက္အသြယ္ တခုဆီကေန ေရာက္လာတဲ့ ပံုေပၚေနၿပီး၊ အဲဒီ ပုဂၢဳိလ္ရဲ႕ တကယ့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ သင့္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ေပးၿပီး သင့္ရဲ႕ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ အထိခိုက္မခံတဲ့ အခ်က္အလက္ကို ရယူဖို႔ပဲ ျဖစ္ေနႏုိင္ပါတယ္။

    ကၽြန္ေတာ္တိုကုိ အီးေမးလ္ကတဆင့္ စာေရး ဆက္သြယ္လာတဲ့ သူေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကိုယ္တိုင္ မျမင္ႏိုင္ မၾကားႏိုင္တဲ့အတြက္၊ ေပးပို႔သူကို အတည္ျပဳဖို႔ ေပးပို႔သူရဲ႕ လိပ္စာတခု အေပၚကိုသာ မွီခိုၾကရတဲ့အတြက္၊ အီးေမးလ္ အတုေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အလွည့္စား ခံေနရၾကတာ ျဖစ္တယ္။ public key စာဝွက္စနစ္ကို အသံုးျပဳထားတဲ့ Digital signatures ဟာ စာတေစာင္ကို ေပးပို႔လုိက္တဲ့အခါ လူတဦးတေယာက္ရဲ႕ စစ္မွန္မႈ အေထာက္အထားကို သက္ေသျပႏိုင္တဲ့ ပိုမိုလံုၿခံဳတဲ့ နည္းလမ္းကို ပံ့ပိုးထားပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ေဆာင္တဲ့နည္းကို Thunderbird လမ္းၫႊန္ ထဲက Thunderbird ကို Enigmail နဲ႔ တြဲသံုးနည္း အပိုင္းမွာ အေသးစိတ္ ရွင္းျပထားပါတယ္။

    ပါပေလာ - တခါတုန္းက ကၽြန္ေတာ္ မပို႔တဲ့ အီးေမးလ္ကို လက္ခံရရွိတဲ့ လုပ္ေဖာ္ေဆာင္ဖက္ တေယာက္ ရွိခဲ့ဖူးတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ အဲဒါကို စပမ္း (spam) အျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ အကယ္လို႔ အီးေမးလ္ အတုတခုဟာ မသက္ဆိုင္တဲ့ လူတေယာက္ရဲ႕ inbox ထဲမွာ အခ်ိန္အခါ မဟုတ္ပဲ ေရာက္သြားခဲ့မယ္ ဆုိရင္၊ ဘယ္ေလာက္ ထိခိုက္နစ္နာမႈ ရွိေစမလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို စဥ္းစားလာမိတယ္။ ဒီလို အျဖစ္မ်ဳိးကို digital signatures နည္းနဲ႔ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာကုိ ကၽြန္ေတာ္ ၾကားသိခဲ့ဖူးတယ္၊ ဒါဆိုရင္ သူတို႔က ဘယ္လုိ အရာေတြလဲ။

    ဂေလာ္ဒီယာ - digital signature ဆိုတာ သင့္ရဲ႕ စာကို ထည့္ထားတဲ့ စာအိတ္ေပၚမွာ ဖေရာင္းစက္နဲ႔ တံဆိပ္ကပ္တာမ်ဳိး ျဖစ္တယ္။ အဲဒါကို အတု လုပ္လို႔ မရဘူး။ အဲဒီအခ်က္က သင္ဟာ အဲဒီစာကို ေပးပို႔သူတဲ့ အစစ္အမွန္ ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ လမ္းခရီးမွာ အေႏွာင့္အယွက္ မရွိေၾကာင္း သက္ေသျပေပးတာ ျဖစ္တယ္။

    ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈရန္

    • အီးေမးလ္ တေစာင္ရဲ႕ အေထာက္အထားကို အတုလုပ္တဲ့ အေၾကာင္းနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ေလ့လာလိုလွ်င္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္သူမ်ားအတြက္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ Privacy ရွိျခင္း စာအုပ္ထဲက Spoofing အပိုင္းကို ကိုးကားပါ။
    • Riseup နဲ႔ Thunderbird လက္ကမ္း လမ္းၫႊန္ေတြအျပင္၊ နာမည္ႀကီးတဲ့ အီးေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈေတြရဲ႕ ေမးလ္ ဆာဗာမွာ ေပးစာ ေကာ္ပီေတြကို ခ်န္ထားၿပီး အီးေမးလ္ ပ႐ိုဂရမ္ကို အသံုးျပဳတဲ့ နည္းလမ္းကို ရွင္းျပေပးတဲ့ ကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာ အမ်ားအျပား ရွိပါတယ္ -
    • Man in the Middle attack လို႔ ေခၚတဲ့ SSL စာဝွက္စနစ္ရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကုိ လူသိထင္ရွားတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈ တခု ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။
    • Gmail အေကာင့္တခုကို ဖြင့္တဲ့အခါ သင္ သေဘာတူလက္ခံရမဲ့ Gmail Privacy Policyထဲမွာ၊ "Google ဟာ Gmail ဝန္ေဆာင္မႈကုိ ပံ့ပုိးေပးၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို တိုးတက္ေစဖို႔ သင့္ရဲ႕ Gmail အေကာင့္နဲ႔ အထဲက အေၾကာင္းအရာေတြကို ထိန္းသိမ္းၿပီး ေဆာင္ရြတ္ေပးေနတယ္။" ဆိုၿပီး ရွင္းျပထားတယ္။ တကယ္တမ္းမွာ၊ အီးေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ေပးသူအားလံုးက သင့္ရဲ႕ အီးေမးလ္မွာ ပါတဲ့ တကယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြအေပၚ အေျခခံၿပီး 'ေၾကာ္ျငာတဲ့ စနစ္'ကို တင္ဆက္ႏိုင္ဖို႔ သင့္ရဲ႕ စာေတြကို အတိုင္းအတာ တခုအထိ စကင္ဖတ္ စစ္ေဆးေနၾကတယ္။ အကယ္လို႔ Google မွာ သိမ္းထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိရွိနဲ႔ ထုတ္ေဖာ္လိုက္ျခင္းျဖင့္ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္တယ္။
    • ၂၀ဝ၈ ခုႏွစ္က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္ေတြထဲမွာ အဓိကက်တဲ့ အရံသင့္ စာတိုေပးပို႔ေရး (instant messaging) ဝန္ေဆာင္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး privacy ရွိျခင္းနဲ႔ စာဝွက္စနစ္ မူဝါဒအေၾကာင္းကို ထည့္သြင္းထားပါတယ္။