Anonim bir şekilde internette gezinmek ve erişime engellenen web sitelerini ziyaret etmek

Güncellendi9 December, 2021

İçindekiler

...İçindekiler Yükleniyor...

    Farklı araçlar internet engellemelerini değişik biçimlerde önlediği için farklı durumlarda muhtelif şekillerde çalışır ve az ya da çok başarı gösterirler. Yaşadığınız yerde hangi araçların işe yaradığını görmek için aşağıdakilerden bir kaçını farklı zamanlarda tek tek deneyin.

    Öncelikle test edin

    • İnternete erişiminiz iyiyken engelli web sitelerine girmek için hangi aracı kullanacağınızı deneyin.
    • Öncelikle IPLocation veya WhatIsMyIP gibi web sitesinde cihazınızın IP adresine bakın.
    • Adresin formatı 192.168.10.1 veya 2001:db8:0:1234:0:567:8:1 şeklinde olacaktır.
    • Bunu takiben aynı cihazda engelli web sitelerini ziyaret etmek için kullanacağınız uygulamayı açın.
    • IP adresini bulmak için kullandığınız arama sayfasına geri dönün ve sayfayı yenileyin.
    • Bir öncekinden farklı bir IP adresi gösterdiğinden emin olun.
    • Bir öncekiyle aynı IP adresini gösteriyorsa, kullandığınız uygulama IP adresinizi gizlemiyor demektir veba şekilde kullanmanız durumunda kimliğiniz belirlenebilir.
    Bu adımı neden öneriyoruz

    Ziyaret etmeniz gereken bir web sitesi engellendiğinde hazırlıklı olmanız için, kullanacağınız uygulamanın çalışıp çalışmadığını kontrol etmeniz önemlidir. Acil bir durumda bir uygulamayı doğru kullandığınızdan emin olmak daha zordur ve bu tür uygulamaların indirilebileceği web siteleri de genellikle engellenir.

    Bir VPN deneyin

    • See our page of tools under "Internet connection" for some recommended VPNs and their strengths. These include options for running your own VPNs.
    • Eğer bulunduğunuz ülkede kullandığınız VPN de engellenirse, yeni bir VPN uygulaması bulmak zorunda kalabilirsiniz. İhtiyacınıza uygun düşen ve bulunduğunuz bölgede kullanımı güvenli olan birkaç VPN uygulamasını önceden saptayın.
    Bu adımı neden öneriyoruz

    VPN bağlantınızı bir başka bölgeden veya ülkeden geliyormuş gibi gösterir. Ayrıca yerel kablosuz ağınız veya internet sağlayıcınızın sunucuları tarafından iletişiminizin izlenmesine karşı sizi korur. İnternet bağlantınızı bir tünel gibi düşündüğünüzde, VPN o tüneli saran bir zırhtır.

    Bazı VPN servisleri, Windows, Mac, Linux, Android ve iOS işletim sistemlerinde halihazırda bulunan özellikleri kullanır. Bir kısmı, ek yazılım (OpenVPN veya WireGuard gibi) yüklemenizi ve ayarlamanızı gerektirir. Bazı VPN sağlayıcıları ise her şeyi sizin yerinize halleden kişiselleştirilmiş bir kurulum sunar.

    Kullandığınız VPN'in de engellenmesi ihtimaline karşın kullanabileceğiniz birkaç VPN uygulaması belirlemeniz iyi olur zira VPN'ler kendilerinin engellenmesine karşın bir direnç göstermezler.

    Tor'u deneyin

    Bu adımı neden öneriyoruz

    Tor VPN'e benzer şekilde çalışır, ancak internet ziyaret trafiğinizi tek bir servis sağlayıcıya yönlendirmek yerine, bu trafiği üç değişik sunucuya yönlendirir ve trafiğin yönünün ve hangi web siteleri gezdiğinizin saptanmasını engeller. Tor VPN'den daha güçlü bir gizlilik sağlar. Dünyanın dört bir yanından gönüllüler tarafından yürütülen binlerce Tor sunucusu vardır. Tor Browser ücretsiz ve açık kaynaklı bir yazılımdır.

    Tor'un kullanımı bazı ülkelerde yasadışı olabilir veya engellenebilir. Eğer yaşadığınız ülkede Tor kullanmak güvenli değilse ya da engelliyse, Tor "Köprüsü" kullanabilirsiniz.

    Proxy kullanmayı deneyin

    • Try Lantern for Android, iOS, Linux, Mac, or Windows.
    • Try Psiphon for Android, iOS, Mac, or Windows.
    • Psiphon'u indireceğiniz sayfa erişime kapalıysa, get@psiphon3.com adresine e-posta atın, size çalışabilecek bir link ileteceklerdir.
    • Psiphon'un Android için Doğrudan İndirme bağlantısının çalışması için cihazınızda 'bilinmeyen kaynaklara izin verme' ayarlarını yapmanız gerekir. Ancak buna izin vermek, cihazınızı kötü amaçlı yazılımlara karşı savunmasız hale getirebilir.
    • Hiçbir zaman web tabanlı bir proxy kullanmayın.
    Bu adımı neden öneriyoruz

    Bulunduğunuz bölgedeki internet filtresi belirli web sitesine erişimi engelliyorsa veya web sitesi bulunduğunuz konumdan erişime izin vermiyorsa, proxy bu tür web sitelerine yönelik ziyaret talebini başka bir yerden gönderiliyor veya başka bir yere gidiyormuş gibi gösterir ve sizi bloğun etrafından dolaştırarak web sitesini ziyaret etmenizi sağlar.

    Psiphon3, VPN ve SSH proxy'lerini kullanarak çevrimiçi içeriğe sansürsüz erişim sağlayan güvenli, açık kaynaklı, halka açık, erişimin engellenmesine karşı bir araçtır. Psiphon, uygulama içi reklamlardan kaynak elde eder.

    Lantern, çevrimiçi içeriklere sansürsüz erişim sağlamak için HTTPS proxy'lerini kullanan güvenli, açık kaynaklı, erişimin engellenmesine karşı kamusal bir araçtır.

    İnternet tarayıcınız (Fırefox, Chrome, Edge vb) aracılığıyla kullandığınız bir Proxy yerine biz bu tür uygulamaları öneriyoruz. Web tabanlı Proxy'ler tarayıcı içinde başka bir tarayıcı varmış gibi çalışır: örneğin açtığınız bir sayfada Firefox'un kopyası varmış gibi görünür. Web tabanlı Proxy'ler sizin olmayan bir bilgisayara yazılım yükleyememeniz durumunda ya da bunu yapmanın sizi riske atması durumunda kullanışlı olabilir. Ancak uzmanlar Psiphon ve Lantern gibi tek başına bir web tarayıcısına ihtiyaç duymaksızın çalışabilen proxylerin daha güvenli ve güvenilir olduğuna inanıyor.

    İnternette anonim gezinme

    The best anonymity for browsing the internet comes with Tor Browser. See our Tor Browser guide

    Bu adımı neden öneriyoruz

    İnternet servis sağlayıcıları (IPS) ziyaret ettiğiniz web sitelerinin kaydını tutabilirken ziyaret ettiğiniz web siteleri de konumunuz hakkında bilgi toplayabilir. Bazı ülkelerde IPS'lerin bu bilgileri depolaması zorunludur. Anonim olarak gezinmek, hangi siteleri ziyaret ettiğinizi takip eden IPS'den korur ve bu sitelerin sizi takip edememesi için gerçek konumunuzu gizler.

    VPN ve proxy servisleri internette gezinirken size belli bir dereceye kadar gizlilik sağlayabilir.

    • VPN tüm internet trafiğinizi şifrelediği için yerel internet servis sağlayıcınız internette ne yaptığınızı bilemez. Fakat bazı VPN uygulamaları bu trafiği izler, depolar ve üçüncü kişiler ve taraflarla bu bilgiyi paylaşır. Eğer bundan kaçınmak istiyorsanız, hangi VPN'i kullanacağınızı iyi seçin ya da kendi VPN'nizi oluşturun. VPN önerilerimizi görmek için materyaller bölümüne gaz atın.

    • Proxy sunucuları, bağlantılarınızı muhakkak şifrelemez. Erişime engellenen web sitelerini ziyaret etmeniz için etkin bir araç olsalar da size anonimlik sağlayamazlar ve yerel IPS'lerden koruyamazlar.

    Ancak, Tor Browser şifrelidir ve kullandığınız bağlantıyı bir proxy sunucudan diğerine en az üç sıçrama noktası koyarak atlar. Herhangi birinin (proxy sunucular dahil) hem konumuzu hem de hangi sunucularda gezindiğinizi bilmesini ziyadesiyle zorlaştırdığı için en iyi tercih olacaktır.

    İleri Düzey: OONI ile çalışın

    • Yaşadığınız bölgede web sitesine erişim engellenirse, OONI Open Observatory of Network Interference dünya çapında bu tür hususlara dair veri toplayan bir kurum olup konuyla ilgili bilgi paylaşımından memnun olacaktır.

    Erişime engellenen web sitelerine girmek için kullandığınız diğer uygulamalar ile ilgili de bu soruları sorup değerlendirmede bulunun

    Burada erişime engellenmesine rağmen internette gezintinizi kesintisiz sürdürebilmeniz için çeşitli araçlar tanıttık.

    Arkadaşlarınız ya da meslektaşlarınız tarafından önerilen başka araçlar ve uygulamalarla karşılaşabilirsiniz ve bunların güvenli ve kullanışlı olup olmadığını merak edebilirsiniz. Bu anlamda bu materyallerin güvenliğini değerlendirirken Security in a Box için seçtiğimiz uygulamalara ilişkin kriterlere veya aşağıdaki kriterlere bakmanızı öneririz.

    Hangi Proxy'yi kullanacağınızı seçerken, şunları göz önünde bulundurun:

    Is it a web-based proxy, or standalone software that must be installed?

    Web tabanlı proxy'ler bazen - yazılımı yükleyemediğiniz veya bunu yapmanın sizi riske attığı durumlarda- kullanışlı olabilir, ancak tarayıcı dışında çalışabilen bilinir uygulamalar hem daha güvenli hem daha güvenilirdir. Tarayıcınız aracılığıyla bir Proxy kullanmanız icap ederse, parola girmeyin veya paylaşmayın. HTTPS yerine HTTP ile başlayan bir adreste web tabanlı Proxy'leri asla kullanmayı zira bağlantınızı gizliliği tehlikeye girebilir.

    Is it public or private?

    Halka açık Proxy'ler herkes tarafından ücretsiz olarak kullanılabilir. Ancak eğer ilgili Proxy'nin kim tarafından neden sağlandığını bilmiyorsanız kötü niyetli bir girişim olabilir. Ayrıca, halka açık Proxy'lerin kullanıcı sayısı daha hızlı artar ve aşırı yığılma gözlemlenir. Bu yavaşlamaya ve hatta engellenmelerine sebep olabilir. Özel Proxy'ler ise herkesin erişimini genellikle aylık veya yıllık bir ücret alma şeklinde sınırlar.

    Güvenilir, güvenli itibarlı özel bir Proxy kullanabiliyorsanız, bunu halka açık bir Proxy'ye kıyasla daha uzun süre kullanmanız muhtemeldir.

    İnternet nasıl çalışır ve devletler web sitelerini nasıl engeller

    The internet is an international public resource, made up of computers, phones, servers, routers, and other devices connected to each other. It was designed to continue providing service even if part of the network was destroyed. "No one person, company, organization or government runs the internet." --Wikipedia, 2022

    Bununla birlikte, ulusal ve uluslararası kuruluşlar, kendi yetki alanları kapsamında internet_altyapısı_üzerinde kısmen kontrole sahiptir. Birçok ülke, sınırları dahilinde internet kullanıcılarının belirli web sitelerine veya bazı çevrimiçi hizmetlere erişimini engelleyebilmektedir. Şirketler, okullar, kütüphaneler ve diğer bazı kurumlar zararlı veya dikkat dağıtıcı olduğunu düşündükleri içeriklere karşı çalışanlarını, öğrencilerini ve müşterilerini "korumak" için benzer filtreler uygulayabilir.

    Internet filtering technology usually looks at the addresses that every phone, computer, router, and website uses to deliver you internet content, in order to block you from seeing certain sites or using certain services. Some filters block sites based on their IP addresses (strings of numbers that may be shaped like 192.168.1.1 or fc00::c549:f506:fc82:c77e). Others blacklist particular domain names (the addresses you may be more familiar with, like google.com or this website, securityinabox.org). Some filters block all addresses except an official whitelist of allowed sites defined by those controlling the internet. Other filters search through unencrypted internet traffic and cause the internet's infrastructure to ignore requests that include specific keywords (for example, searches that include "human rights violations" or names of opposition leaders).

    Erişmeye çalıştığınız engellenmiş içerik veya servislere cihazınız üzerinden erişim sağlamak için başka ülkelerde bulunan ara sunucuları kullanan yazılımlar ile bu filtreler es geçilebilir. Genellikle proxy olarak adlandırılan bu ara sunucuların birçok farklı formu mevcuttur.

    Web sitelerinin nasıl engellendiğini anlamak

    Research carried out by organisations like the Open Observatory of Network Interference (OONI) and Reporters Without Borders (RSF) indicates that many countries filter a wide variety of social, political and "national security" content, but rarely publish lists of what they block. Governments that wish to control their citizens' access to the internet also block proxies they are aware of, as well as websites that offer tools and instructions to help people get around filters.

    İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 19'uncu maddesi bilgiye erişimin önünde herhangi bir engel konulmaması gerektiğini garanti altına almasına rağmen, internette sansür uygulayan ülkelerin sayısı artış göstermeye devam ediyor. Ancak yaygınlaşan bu uygulamaya karşı Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avrupa Birliği, STK'lar ve ifade özgürlüğü ile ilgilenen diğer kurumların desteğiyle aktivistler, yazılımcılar ve gönüllülerin engellemelere karşı geliştirdiği, devreye soktuğu ve yaydığı araçlar da yaygınlaşıyor.

    İnternet bağlantınız

    Bilgisayarınızdan bir web sitesine ulaşmak istediğinizde veya telefonunuzda bir uygulamayı kullandığınızda, hem gönderdiğiniz bağlantı isteği hem de nihayetinde eriştiğiniz içerik bir dizi başka bilgisayardan geçer. Telefonunuz ya da bilgisayarınız internet servis sağlayıcısına (İSS) ulaşmak için öncelikle kablolu, kablosuz veya mobil veri bağlantısını kullanır. Evde kendi WiFi hattınızı kullanıyorsanız, internet servis sağlayıcınız internet hizmeti için ödeme yaptığınız şirket olabilir. Eğer mobil veri kullanıyorsanız, bağlandığınız internet servis sağlayıcı muhtemelen telefon operatörünüzdür. Eğer işyerinden, okuldan, internet kafe veya diğer kamusal alanlardan bağlanmanız durumunda ise kimin internet servis sağlayıcı olduğunu belirlemek zor olabilir.

    İnternet servis sağlayıcılar kullanıcılarının bağlantılarını bulundukları ülkedeki internet altyapısını kullanarak sağlar. İSS cep telefonu veya WiFi ağı, internet kafenin veya okulun ağı yahut kullandığınız hotspot ağı fark etmeksizin bulunduğunuz ağa harici bir IP adresi atar. İnternet tarayıcınız, cihazınıza web sitesi içeriğini göndermek için bu adresi kullanır. Bağlantının diğer tarafında ise erişim sağlanan web sitesi ya da internet servisi bulundukları ülkedeki bir internet servis sağlayıcıdan kendi IP adreslerini alır.

    Online services can use this address to send you the webpages you are trying to view and other data you request. (Your device has its own IP address, as well, which is how your router sends everybody on your network their own traffic. It is only used on your local network.)

    IP adresinizi öğrenen herhangi biri hangi şehirde olduğunuzu ya da hangi bölgede yaşadığınızı çözebilir. Dahası bulunduğunuz konumu tam olarak belirleyebilecek belli kurumlar vardır:

    • Telefon operatörünüz telefonunuzun açık olduğu durumda baz istasyonları arasındaki konumunuzu trigonometrik yöntemlerle hesaplayarak fiziki olarak tam nerede olduğunuzu belirleyebilir.
    • Kullandığınız İSS büyük ihtimalle hangi binada olduğunuzu bilir.
    • An internet cafe, library, or business where you are accessing the internet will know which of their computers you were using at any given time. Or, if you are using your own device, they will know which local IP address was assigned to your device on their local network, thus associating all your activities to your device.
    • Yukarıda belirtilen hususların hepsi devlet kurumları tarafından da biliniyor olabilir. Bu bilgilere sahip olmasalar bile, nüfuzlarını kullanarak erişmeleri mümkündür.

    Internet communication is somewhat more complex than the description above, but even this simplified model can help you decide which anti-blocking tools to use.

    Web siteleri nasıl engellenir

    Bir web sayfasını açtığınızda, cihazınız siteye giriş yapmak için alan adıyla (securityinabox.org gibi) ilişkili IP adresine (172.105.249.143 gibi) dair veriyi elde etmek için Alan Adı Servisini (172.105.249.143 gibi) kullanır. Daha sonra ISS'nizden 172.105.249.143'ten sorumlu ISS'ye talep göndermesini ister. Eğer bu talep başarılı olursa, cihazınız securityinabox.org içeriğini 172.105.249.143 adresindeki ağ sunucusundan ister.

    Eğer securityinabox.org adresinin sansürlendiği bir ülkede yaşıyorsanız, bu talebiniz bir noktada engellenecektir ve başarılı olmayacaktır. Bu engelleme süreçteki birkaç noktadan birinde olabilir: cihazınız IP adresinin verisini elde etmeye çalıştığında, içeriği görüntülemek istediğinde ya da içerik cihazınıza gönderildiğinde. Bazı ülkelerde İSS'lerin ulusal ölçekteki kara listeye bakmaları ve bunları size göstermemesi gerekirken, diğer ülkeler, sınırları dahilindeki gelen tüm erişim isteklerini merkezileştirilmiş kara liste aracılığıyla kendi altyapısını kullanarak engeller. Bu kara listeler alan adlarını, IP adreslerini, çeşitli anahtar sözcükleri veya bu sayılanların hepsini içerebilir. Kelime filtreleri, hem sitelere erişmek için şifrelenmemiş istekleri hem de herhangi bir web sitesinin veya internet servisinin görüntülemenize olanak verdiği sonuçları tarar.

    Engellenen bir web sayfasını görüntülemeye çalıştığınızı her zaman bilemeyebilirsiniz. Bazı filtreleme araçları neden ilgili web sayfasının sansürlendiğini izah eden bir mesaj gösterebilir. Diğer bazıları ise hata verdiğine ilişkin yanıltıcı mesajlar gösterebilir. Mesela sayfanın bulunamadığını ya da adresin yanlış yazıldığını söyleyebilirler.

    Tüm engelleme tekniklerinin güçlü ve zayıf yönleri vardır. İnternet engellerini aşmaya çalışırken, hangi yöntemin kullanıldığını anlamak en zor yöntemin kullanıldığını varsaymaktan zordur. Ayrıca:

    • Engellemenin ulusal olarak, ISS düzeyinde ve kullandığınız yerel bağlantıda uygulandığını;
    • DNS'in veri elde etme girişimi ve içerik isteklerinin engellendiğini;
    • Kara listenin hem alan adları hem de IP adresleri için tutulduğunu;
    • Şifrelenmemiş internet gezintinizde anahtar kelimelerin tarandığını
    • ve bir web sitesi yüklenemediğinde size yanıltıcı bir gerekçe sunulduğunu da varsayın.

    Engellemeye karşı en etkin ve en güvenli araçlar engellemenin türünden bağımsız olarak çalışır.

    Araçlar engellemeyi nasıl aşar

    Tor veya VPN gibi araçlar görüntülemek istediğiniz sayfanın veya servisin adresini gizlemek için şifreleme kullanır. Görüntüleme talebiniz başka bir ülkedeki Proxy sunucusuna ulaşana kadar adresinizi gizler. Proxy daha sonra bu adresin şifresini çözerek içeriği görme talebinizi gönderir ve sayfadan veya servisten gelen yanıtı yeniden şifreleyerek ve cihazınıza geri gönderir. Bunu tanımlamak için metafor olarak "tüneli" kullanırız: internet trafiğiniz hala ISS, hükümet veya internet erişiminizi engellemek isteyen başka bir kurum tarafından kontrol edilen bir altyapıdan geçer ancak tünelden çıktığınızda bunların kullandığı filtreleme mekanizmaları talebinizin içeriğini okuyamaz veya nereye erişmeye çalıştığınızı görüntüleyemez. Tek bildikleri internette bilinmeyen bir yer ve bir bilgisayarla (Proxy) etkileşime girmiş olduğunuzdur.

    Sansür direnci

    İnternet filtrelemesi ile sorumlu hükümet birimi -ya da hükümete engelleme yazılımını sağlayan şirket- bu bilinmeyen bilgisayarı Proxy olarak tanımlayarak kara listeye ekleyebilir. Bu yüzden VPN'ler ya da diğer araçlar bazen çalışmaz.

    Ancak sansürü uygulayanların bu Proxy'leri keşfetmesi genellikle zaman alır. Engellenen web sitelerini ziyaret etmeyi sağlayan araçlar, şu mekanizmalardan bir ya da birkaçını kullanır:

    • Sansür uygulayanların hepsini birden bulmasını engellemek için kullanıcılara gizli proxyler dağıtılabilir.
    • Outline veya Algo kullanarak sınırlı sayıda kişinin bilmesini ve bunlara erişmesini sağlayan ve yetkililerin bunları bulup engellemesini zorlaştıran özel proxyler oluşturabilirsiniz.
    • Tek kullanımlık proxyler engellenebileceklerin daha hızlı değiştirilebilir.
    • Kodları karıştırmak (Obfuscation) sansür uygulayanların bilinmeyen proxyleri onlara giden ve onlardan gelen internet trafiğine dair ayrıntıları ("meta veriler") takip ederek tanımlanmasını engeller.
    • Alan yönlendirmesi(Domain Fronting) bir adresin engellenmesinin aynı zamanda popüler ve kullanışlı servislere (Google gibi) erişimin de engellenmesine sebep olur.