Linux için Firefox ve Güvenlik Eklentileri – Güvenli Web Tarayıcısı

Gönderilen (if it refers to plural posts: Gönderilenler)10 August 2016

İçindekiler

...Loading Table of Contents...

    Kısaca Firefox olarak da bilinen Mozilla Firefox, aralarında gizlilik ve güvenliğinizi korumak için tasarlanmış olanların da bulunduğu çeşitli eklentilerle genişletilmiş ücretsiz ve açık-kaynak bir web tarayıcısıdır.

    Gerekli okuma

    Bu kılavuzdan sağlayacağınız faydalar

    • Özellikleri çeşitli eklentilerle genişletilebilir olan istikrarlı ve güvenli bir web tarayıcısı.
    • Kendinizi olası tehlikeli uygulamalardan ve zararlı web sitelerinden koruma becerisi.
    • Tarama faaliyetlerinizin dijital izlerini ortadan kaldırma becerisi.

    1. Firefox’a giriş

    Bu kılavuz bir web tarayıcısı kullanmayı bildiğinizi varsayar ve Firefox’un temel fonksiyonlarıyla ilgili bilgi kapsamaz. Güvenlikle ilgili ayar ve uzantılara odaklanacaktır.

    1.0. Başlamadan önce Firefox hakkında bilmeniz gerekenler

    Firefox internette tarama yaparken gizliliğinizi ve güvenliğinizi korumak için kullanımı kolay pek çok eklentiyi destekler. Koşullarınıza bağlı olarak, hangi eklentileri kuracağınızı ve nasıl yapılandıracağınızı seçebilirsiniz. Eğer bir başkası tarafından yönetilen bir bilgisayar kullanıyorsanız (örneğin, bir internet kafede ya da iş yerinizde), bu ayarlamaları her defasında yapmalısınız.

    Temel Firefox ayarlarına ek olarak bu kılavuz aşağıdaki eklentilerin kurulumunu ve temel yapılandırmasını işlemektedir.

    Tactical Tech'in App Centre’i ilave edilebilecek diğer güvenlik arttırıcı tarayıcı eklentileriyle ilgili bilgi içermektedir.

    Önemli: Kötücül ve casus yazılım virüslerinin büyük çoğunluğu web sayfalarından kaynaklanmaktadır. Bilinmeyen web sitelerini ziyaret etmenin güvenli olup olmadığını hesaba katmanız her zaman için önemlidir, özellikle e-posta aracılığıyla size gönderilmişlerse. Bir web sitesini açmaya karar vermeden önce, aşağıdaki url tarayıcılarını kullanarak web adresini taramanızı öneririz:

    Aşağıdaki tarayıcıları kullanarak web sitelerinin itibarını da gözden geçirebilirsiniz:

    1.1 Firefox benzeri diğer araçlar

    Benzer araçlar ve işletim sistemleri için alternatifler.

    Mozilla Firefox web tarayıcısı GNU/Linux, Apple Mac OS X, Microsoft Windows ve diğer işletim sistemleri için mevcuttur. İnternet siteleri kötücül yazılım virüslerinin en alışıldık kaynakları olduğu için onlara güvenli bir şekilde erişmek hayatidir. Mozilla Firefox kullanmanızı ve bu kılavuzda işlenen eklentileri kurmanızı öneririz. Mozilla Firefox’tan başka bir uygulama kullanmayı tercih ederseniz, GNU/Linux, Apple Mac OS X ve Microsoft Windows, için aşağıdaki alternatifler de mevcuttur:

    2. Firefox’u kurma, yapılandırma ve kullanma

    Linux’un pek çok dağıtımında Firefox verili olarak kuruludur ve pek çoğunda bir paket yönetimi sistemi veya yazılım merkezi gibi Firefox’u kurmayı ve güncellemeyi kolaylaştıran araçlar bulunur (Firefox’un çalışması için gerekli olan ek yazılımlarla birlikte).

    İpucu. Birçok Linux dağıtımı, Firefox’un açık kaynak bir versiyonu olan Iceweasel’i barındırır, ki bu aracın Firefox’tan tek farkı ismidir.

    2.1. Firefox’u kurma ve güncelleme

    Büyük ihtimalle Firefox (ya da Iceweasel) bilgisayarınızda kurulu olacak. Ancak, değilse — ya da güncellemeniz gerekiyorsa aşağıdaki bölümlerdeki adımları takip edebilirsiniz. Web tarayıcınızı güncel tutmanız son derece önemlidir. Firefox’u paket yönetimi sistemi veya yazılım merkezi aracılığıyla kurarsanız güncellemesi çok daha kolay olduğu için aşağıdaki yöntemlerden ilk ikisinden birini kullanmanızı öneririz. Ancak, eğer herhangi bir sebeple Firefox’un son sürümüne ihtiyacınız varsa — ya da Firefox’u taşınabilir uygulama olarak kurmak istiyorsanız (mesela bir USB depolama aygıtına) — Firefox’u doğrudan geliştiricisinden kurma bölümü size nasıl yapılacağını gösterecektir.

    İpucu: Normalde güvenlikle ilgili yazılımların en son sürümlerinin kullanılması önerilir, ki Web tarayıcılarına da buna dahildir. Ancak Linux dağıtımlarının bir özelliği de, “eski” Firefox versiyonları için güvenlik güncellemelerini, paket yönetimi sistemleri veya yazılım merkezleri aracılığıyla yapmaktır. Bu sebepten — ve bu versiyonlar daha kolay güncellendiği için — biz genel olarak Firefox’u bir paket yönetimi sistemi veya yerleşik bir yazılım merkezi kullanarak kurup güncellemenizi öneriyoruz.

    2.1.1 (İsteğe Bağlı) Firefox’u bir komut satırı paket yönetici kullanarak kurma ve güncelleme

    Firefox’u Linux dağıtımlarıyla (Debian ve Ubuntu dahil) birlikte yüklü olan apt komut satırı paket yöneticisini kullanarak kurmak ve güncellemek için aşağıdaki adımları takip ediniz.

    1. Adım. Uçbirim’i açın.

    2. Adım Uçbirim’e aşağıdaki komutu verin . sudo apt-get update

    3. Adım Bilgisayarınıza girmek için kullandığınız parolayı yazın ve Giriş’e basın.

    Bu paket yöneticinizin kurmayı ve güncellemeyi bildiği yazılımların listesini yenileyecek.

    4. Adım Uçbirim’e aşağıdaki komutlardan birini verin.

    • sudo apt-get install firefox
    • sudo apt-get install iceweasel

    2.1.2 (İsteğe Bağlı) Firefox’un "yazılım merkezinizi" kullanarak kurma ve güncelleme

    Firefox’u grafikli bir yazılım merkezi uygulaması kullanarak kurup güncellemek için aşağıdaki adımları takip edin:

    İpucu: Bu bölümdeki talimatlar, Linux’un Ubuntu dağıtımını temel almaktadır, ama diğer birçok dağıtımda da bir çeşit yazılım merkezi mevcuttur. Bazı Debian varyasyonları, aynı fonksiyonları içeren Synaptic Package Manager adlı bir uygulama barındırır. Eğer Firefox adında bir uygulama bulamazsanız Iceweasel’a bakın. Yukarıda da dendiği gibi, ismi farklı olsa da aynı uygulamadır.

    1. Adım. Ubuntu Software’i Açın

    Şekil 1: Ubuntu Software

    2. Adım. Arama çubuğuna tıklayın

    3. Adım. "Firefox" yazın

    Şekil 2: Firefox’u arama

    4. Adım. Firefox Web Tarayıcısı girişine tıklayın

    Şekil 3: Firefox’un zaten kurulu olduğunu gösteren Yazılım Merkezi

    Eğer sağdaki tuşta [Kur] yazıyorsa Firefox’u kurabilirsiniz. Eğer [Kaldır] yazıyorsa bu Firefox halihazırda kurulu demektir. Ancak kurulu olsa bile aşağıdaki adımları takip ederek güncel olduğundan emin olmalısınız.

    5. Adım. Linux dağıtımıyla birlikte yüklü olan Yazılım Güncelleştirici uygulamasını başlatın. (Eğer bu uygulama mevcut değilse Firefox’u bir komut satırı paket yönetici kullanarak kurma ve güncelleme bölümüne başvurun.) Otomatik olarak, kurmayı ve güncellemeyi bildiği yazılımlarının listesini yenilemeye başlayacaktır.

    Şekil 4: Ubuntu’nun Yazılım Güncelleştirici listesi yenileniyor

    İşlem tamamlandığında bilgisayarınızda -Firefox dahil- güncel olmayan bir yazılım varsa size bildirecek.

    Şekil 5: Ubuntu'nun tüm yazılımların güncel olduğunu gösteren Yazılım Güncelleştirici’si

    Eğer yazılımlarınız güncelse, [Tamam]’a tıklayabilirsiniz. Eğer herhangi bir yazılımın güncelleştirilmeye ihtiyacı varsa, Yazılım Güncelleştirici’nin talimatlarını takip etmenizi ve her şeyi güncellemenizi öneririz. Ardından en erken uygun vakitte bilgisayarınızı yeniden başlatmalısınız.

    2.1.3 (İsteğe Bağlı) Firefox’u doğrudan geliştiricisinden kurma

    Firefox’un son sürümünü doğrudan geliştiricisinden indirmek için aşağıdaki adımları takip edin:

    1. Adım. Firefox indirme sayfasına gidin.

    Şekil 1: Firefox indirme tuşu

    2. Adım. Firefox arşiv dosyasını indirmek için [Ücretsiz İndirin] tuşuna tıklayın

    3. Adım. Arşiv dosyasını uygun bir yere, mesela Masaüstü’nüzdeki Belgeler klasörüne kaydedin.

    Bu bölümde, Firefox arşivinin Masaüstü’nüzde olduğunu varsayacağız.

    4. Adım. Firefox arşivini kaydettiğiniz klasöre gidin

    Şekil 2: Firefox arşiv dosyası

    5. Adım. Arşive girmek için Firefox arşiv dosyasına çift tıklayın

    Şekil 3: Firefox arşivinin içi

    6. Adım. Firefox uygulama klasörü için bir konum seçmek üzere [Çıkart]’a tıklayın

    Şekil 4: Firefox uygulama klasörünü çıkarmak için konum seçme

    7. Adım. Firefox uygulama klasörünü çıkarmak istediğiniz konuma gidin

    8. Adım. Firefox uygulama klasörünü çıkarmak için [Çıkart]’a tıklayın

    Şekil 5: Firefox uygulama klasörünün çıkarma işlemi

    9. Adım. Firefox arşivine dönmek için [Kapat]’a tıklayın

    Şekil 6: Firefox arşivinin içi

    10. Adım. Firefox arşivini kapatmak için sağ üst köşedeki X’e tıklayın

    11. Adım. Firefox uygulama klasörünü yukardaki adımlarda çıkardığınız konuma gidin

    Şekil 7: Firefox uygulama klasörü

    12. Adım. Firefox klasörüne girin

    Şekil 8: Firefox uygulama klasörünün içi

    13. Adım. Firefox tarayıcısını başlatmak için firefox dosyasına çift tıklayın

    Aşağıda görüldüğü üzere, Firefox’u varsayılan uygulama yapmak isteyip istemediğiniz sorulacak

    Şekil 9: Firefox "Varsayılan Tarayıcı" ekranı

    14. Adım. (İsteğe Bağlı) Always perform this check when starting Firefox’un (Firefox’u başlatmadan önce sor) işaretini kaldırın

    İpucu. Eğer bu kurulumu başka bilgisayarlarda da kullanmak istiyorsanız bu kutunun işaretini kaldırmanız gerekir.

    15. Adım. Firefox tarayıcısını açmak için [Şimdi değil] veya [Firefox varsayılan tarayıcım olsun]’a tıklayın

    Şekil 10: Firefox tarayıcı penceresi

    2.2. Arama motorlarını yapılandırma

    Firefox'u istediğiniz arama motorunu kullanacak şekilde yapılandırabilirsiniz. Bunu yapmak için aşağıdaki adımları takip edin:

    1. Adım. Firefox menü çubuğunda [Düzen > Tercihler]'i seçin.

    Şekil 1: Firefox arama tercihleri

    2. Adım Tercihler ekranının kenar çubuğunda [Arama]'ya tıklayın.

    Artık hangi arama motorunun varsayılan olacağını ve Firefox arama kutusu üzerinden diğer hangi arama motorlarına erişmek istediğinizi belirleyebiliriz. Kullanıcıları izlemediği, profil bilgilerini kaydetmediği veya kişisel bilgilerini üçüncü taraflarla paylaşmadığı için biz varsayılan arama motoru olarak [DuckDuckGo'yu (https://duckduckgo.com/about) öneriyoruz.

    Firefox araç çubuğuna eklemek üzere seçebileceğiniz diğer güvenlik odaklı diğer arama motorları arasında şunlar da yer alır:

    2.3. Gizlilik ayarlarını yapılandırma

    Firefox'un gizlilik ayarlarını aşağıdaki adımları takip ederek yapılandırabilirsiniz:

    1. Adım Firefox menü çubuğundan Düzen > Tercihler’i seçin

    Şekil 1: Firefox gizlilik tercihleri

    2. Adım Tercihler ekranının kenar çubuğunda [Gizlilik]'e tıklayın.

    Artık gizlilik, üçüncü tarafların izlemeleri ve tarama geçmişiyle ilgili Firefox ayarlarını aşağıdaki adımları takip ederek değiştirebilirsiniz:

    3. Adım. Pek çok web sitesi hakkınızda bilgi toplar ve üçüncü taraflara ziyaret ettiğiniz web siteleri hakkında veri toplama imkanı tanır. Buna izleme denir. Do Not Track kullanıcıların, ziyaret etmedikleri web sitelerinin izlemelerinin (analitik hizmetleri, reklam ağları, sosyal platformlar vb.) dışına çıkmalarını sağlayan bir sistemdir.

    Do Not Track'i Firefox'ta devreye sokmak ve çevrimiçi etkinliklerinizin izlenmesini mimimuma indirmek için İzleme bölümünün altındaki seçenekleri seçin. Ancak şunu da bilmeniz önemlidir: Şirketlerin bu seçiminizi görmezden gelip sizi yine de izleme olanağı vardır. Aşağıda şirketlerin Do Not Track taleplerini yerine getirme konusundaki yükümlülüklerine ilişkin bir liste bulabilirsiniz.

    4. Adım. Geçmiş bölümü Firefox tarama geçmişi ayarlarınızı yönetmenizi sağlar. Tarama geçmişiniz, Firefox kullanarak ziyaret etmiş olduğunuz web sitelerinin listesidir. Verili seçenek olan geçmişi hatırlasın, Firefox'un tarama, indirme, form ve arama geçmişinizi hatırlayacağı anlamına gelir. Aynı zamanda ziyaret ettiğiniz web sitelerinin çerezlerini de kabul eder. Bu çerezler web sitelerine aygıtınız üzerinde bilgi kaydetme imkanı tanır; ki bu bilgileri Firefox onlara ve reklam ortaklarına geri gönderecektir.

    Bunun önüne geçmek için, Geçmişin altındaki Firefox uygulaması ile başlayan ilk seçenek olan geçmişi hatırlasını geçmişi asla hatırlamasın olarak değiştirebilirsiniz. Ya da geçmiş için özel ayarları kullansın olarak değiştirebilir ve Geçmiş bölümünde daha ayrıntılı tercihler yapabilirsiniz.

    5. Adım. Konum Çubuğu bölümü, adres çubuğuna yazmaya başladığınızda Firefox'un web adresi önermek için kullanacağı kaynakları seçmenizi sağlar. Verili olarak, yer imlerine eklenmiş web adreslerini, açık sekmeleri ve tarama geçmişinizdeki web sitelerini kullanacaktır. Bu kaynakların üzerindeki işaretleri tercihinize göre kaldırabilirsiniz.

    2.4. Güvenlik ayarlarını yapılandırma

    Firefox'un güvenlik ayarlarını aşağıdaki adımları takip ederek yapılandırabilirsiniz:

    1. Adım Firefox menü çubuğundan Düzen > Tercihler’i seçin

    Şekil 1: Firefox güvenlik tercihleri

    2. Adım Tercihler ekranının kenar çubuğunda [Güvenlik]'e tıklayın.

    Şimdi Firefox'un güvenlik ayarlarını değiştirebilirsiniz.

    Genel'in altındaki tüm kutular işaretli olmalı. Eğer değilse, Firefox'un şunları yapabilmesi için işaretlemenizi öneririz:

    • Web siteleri eklenti kurmayı denediğinde sizi uyarması
    • Rapor edilmiş web saldırılarını engellemesi
    • Rapor edilmiş web sahtekarlıklarını engellemesi

    Hesapların altındaki kutular Firefox'un yerleşik şifre yöneticisiyle ilgilidir. Eğer Ana parola kullan kutusunu işaretlerseniz, Firefox kaydettiği web sitesi şifrelerini şifreleyecek ve siteye girmesi gerektiğinde size ana parolayı soracaktır. Genelde, şifrelerinizi saklamanız için, örneğin KeePassX gibi, çevrimdışı bir şifre yöneticisi kullanmanızı öneririz. Ama Firefox'un web sitesi şifrelerinizi yönetmesine izin verecekseniz ikinci kutuyu işaretlemelisiniz.

    2.5. Gelişmiş ayarları yapılandırma

    Aşağıdaki adımları takip ederek Firefox'un çeşitli gelişmiş ayarlarını yapılandırabilirsiniz:

    1. Adım Firefox menü çubuğundan Düzen > Tercihler’i seçin.

    Şekil 1: Firefox gelişmiş tercihleri

    2. Adım Tercihler ekranının kenar çubuğunda [Gelişmiş]'e tıklayın.

    Gelişmiş tercihler ekranı beş sekme içerir:

    • Genel: çeşitli kullanım seçenekleri içerir
    • Veri Tercihleri: Tarayıcınızın sağlığı, güvenliği ve performansı hakkında Mozilla'ya hangi verileri göndereceğinizi belirlemenizi sağlar
    • Ağ: Proxy ayarlarınızı, önbelleğe alınmış web içeriğinizi ve çevrimdışı kullanıcı verilerinizi yönetmenize imkan tanır
    • Güncelleme: Firefox'un otomatik güncellemelere nasıl yaklaşacağını belirlemenizi sağlar (tercih edilmiş arama motorlarınızla ilgili güncellemeler dahil)
    • Sertifikalar: Firefox'un şifrelemeye ilişkin sertifikalara nasıl yaklaşacağına karar vermenizi sağlar (hem web siteleri tarayıcınızda kişisel sertifika talep ettiğinde hem de Firefox web siteleri tarafından sunulan https sertifikalarının geçerli olup olmadığını belirlemeye çalışırken)

    Genel sekmesi, Firefox'a web sitelerinin sizi otomatik olarak başka bir sayfaya yönlendirmesine ve sizin izniniz ya da bilginiz dahilinde olmadan kendilerini tazelemelerine engel olan kullanışlı bir seçenek barındırır.

    Şekil 2: Gelişmiş Tercihler ekranının Genel sekmesi

    3. Adım [Siteler sayfaları yönlendirmek veya tazelemek istediğinde beni uyar] kutusunu işaretleyin.

    2.6 Web tarayıcınızda dolaşırken gizlilik özelliklerini kullanma

    Firefox, yukarıda açıklanan ayarlara ek olarak, uygulamanın bilgisayarınızda depoladığı veri ve ziyaret ettiğiniz web siteleri üzerinde belli bir kontrol edinmenizi sağlayan iki kullanışlı özellik daha sağlar. Bunlar Yakın geçmişi temizle ekranı ve Gizli tarayıcı modudur.

    Yakın geçmişi temizle

    Tarayıcı geçmişinizle ilgili Firefox'un bugüne kadar sakladığı verileri temizlemek için aşağıdaki adımları takip edin:

    1. Adım. Yakın geçmişi temizle ekranını etkinleştirmek için Control, Shift ve Delete tuşlarına aynı anda basın. (Bir başka seçenek de menğ çubuğundan Geçmiş > Yakın geçmişi temizle’yi seçmektir.)

    Şekil 1: Yakın geçmişi temizle ekranı

    2. Adım. Silinecekler listesini açmak için Ayrıntılar kelimesinin yanındaki oka tıklayın

    Şekil 2: Temizlenecek olan tarayıcı verisi çeşitleri

    3. Adım. Firefox’un silmesiniz istediğiniz tarayıcı verisi çeşitlerinin yanındaki kutuları işaretleyin

    Bu örnekte, Çevrimdışı site verileri and Site tercihleri dışındaki her şeyi temizleyeceğiz. Eğer bu özelliği ilk kez kullanıyorsanız, daha az acımasız bir tercihle başlamak isteyebilirsiniz.

    4. Adım. Firefox’un tarayıcı veri geçmişinizin ne kadarını sileceğini görmek için "Temizlenecek zaman aralığı"nın yanındaki kelimelere tıklayın.

    Şekil 3: Temizlenecek zaman aralığı

    5. Adım Geçmişinizin Firefox’un temizlemesini istediğiniz zaman aralığını seçin

    Bu örnekte, tarayıcı verilerinin tamamını temizleyeceğiz (Çevrimdışı site verileri and Site tercihleri dışında). Yine hatırlatalım, eğer bu özelliği ilk kez kullanıyorsanız, daha az acımasız bir tercihle başlamak isteyebilirsiniz.

    Şekil 4: Firefox tarayıcı verilerinizi silmeye hazır

    6. Adım. Seçili tarayıcı verilerini silmek için [Şimdi temizle]’ye tıklayın

    Yukarıdakine alternatif olarak, Firefox'un tarayıcı geçmişini hiçbir zaman kaydetmemesini istiyorsanız Gizli tarayıcı modunu da kullanabilirsiniz.

    Gizli tarayıcı modu

    Firefox'un sürdürmekte olduğunuz tarayıcı oturumu hakkında veri depolamasını engellemek istiyorsanız aşağıdaki adımları takip edin:

    1. Adım. Bir Gizli gezinti penceresi açmak için klavyenizde Control, Shift ve P tuşlarına aynı anda basın. (Buna alternatif olarak, menü çubuğundan Dosya > Yeni gizli pencere’yi seçebilirsiniz.)

    Şekil 5: Bir Firefox gizli gezinti penceresi

    2. Adım. Bu pencereyi kullanarak webde gezinin.

    Siz bu pencereyi kullanırken Firefox tarayıcı verilerinizi kaydetmeyecektir. Bu, söz konusu pencerede açacağınız her sekmeyi kapsar. Pencerenin kendisi indirmeler ve yer imlerinin aralarında bulunduğu birkaç istisnaya işaret eder. Firefox aynı zamanda, internet bağlantınızı (ISP'niz dahil) gözetlemek isteyebilecek kişilerin ziyaret ettiğiniz web sitelerini izlemesini engelleyemeyeceğini de hatırlatır. Bunun için [Tor Tarayıcısı]'na(/guide/torbrowser/windows) ihtiyacınız olacak.

    3. Firefox eklentileri

    Firefox eklentileri, yeni özellikler ekleyen veya var olan işlevleri genişleten yazılımlardır. Bunlar arasında Adobe Flash gibi eklentiler ve NoScript gibi uzantılar vardır. Bu bölümde zararlı olma potansiyeli taşıyan eklentileri nasıl devre dışı bırakacağınızı işleyeceğiz, ardından da, aşağıdakilerin de aralarında bulunduğu gizlilik ve güvenlikle ilgili birkaç kullanışlı uzantıyı tanıtacağız:

    Gizlilik dostu diğer diğer Firefox eklentileri Tactical Tech App Centre üzerinden bulunabilir.

    3.1. Zararlı olma potansiyeli taşıyan eklentileri güncelleme veya devre dışı bırakma

    Adobe Shockwave Flash ve Oracle Java tarayıcısı yan uygulamalarının, bir kullanıcının uzaktan bilgisayarınızın kontrolünü ele geçirmesine ya da bilgisayarınıza kötücül yazılımlar kurmasına olanak veren güvenlik zafiyetleri olduğu birçok kez tespit edilmiştir. Her iki yan uygulamayı da Firefox’ta devre dışı bırakmanız şiddetle önerilir. Java'yı nasıl devre dışı bırakacağınıza ya da kaldıracağınıza dair daha fazla bilgi için Oracle'ın Java'yı bilgisayarınızdaki tüm tarayıcılarda devre dışı bırakma konusundaki adımlarına başvurun.

    Yan uygulamalarınızı güncellemek için aşağıdaki adımları takip edin. Adobe Shockwave Flash'’i devre dışı bırakmak için aşağıda 9. Adım’a başvurun.

    1. Adım. Firefox'u başlatın

    Şekil 1: Firefox

    2. Adım. Tarayıcınızın sağ üst köşesindeki tuşuna tıklayın.

    Şekil 2: Firefox Tercihler menüsü

    3. Adım. [Eklentiler]'e tıklayın

    Şekil 3: Firefox Eklentiler menüsü

    4. Adım. Pencerenin sol yanındaki Yan uygulamalar sekmesine tıklayın.

    Şekil 4: Firefox Yan Uygulamalar ekranı

    5. Adım. Yan Uygulamalarınızı Denetleyin sekmesini açmak için Yan uygulamalarınızın güncel olup olmadığına bakın bağlantısına tıklayın.

    Şekil 5: Firefox Yan Uygulamalarınızı Denetleyin sekmesi

    6. Adım. Firefox tarafından algılanan tüm yan uygulamaları denetlemek için sayfayı aşağı kaydırın.

    Şekil 6: Yan Uygulamalarınızı Denetleyin sekmesindeki diğer yan uygulamalar

    Yan uygulamalarınız şu üç kategoriden birine tekabül etmeli:

    • Eğer tüm yan uygulamalarınız güncel ise aşağıdaki 9. Adım’dan okumaya devam edin.
    • Bazı yan uygulamalarınızın yanında bir [Devamını okuyun] tuşu olmalı. [Devamını okuyun]'a tıklarsanız, Firefox söz konusu yan uygulamayı güncellemenize yardım edecek arama sonuçlarını görüntüleyecektir.
    • Eğer herhangi bir yan uygulamanızın yanında [Şimdi güncelle] tuşu görünüyorsa, buna tıklamalı ve yönlendirmeleri takip etmelisiniz. Yukarıdaki şekilde Adobe Flash Player güncel olmayan bir yan uygulama örneğidir.

    Ne yazık ki, bu yöntem — Adobe Flash Player dahil — bazı eklentileri güncellemenizde etkili olmaz, eğer öncesinde sisteminizin nasıl kuracağını bildiği yazılımlar listesini güncellemezseniz. Bunu yapmak için aşağıdaki adımları takip edin.

    7. Adım. Linux dağıtımıyla birlikte yüklü olan Yazılım Güncelleştirici uygulamasını başlatın. Otomatik olarak, kurmayı ve güncellemeyi bildiği yazılımlarının listesini yenilemeye başlayacaktır.

    Şekil 7: Ubuntu’nun Yazılım Güncelleştirici listesi yenileniyor

    8. Adım. Yazılım Güncelleştirici tarafından tespit edilen tüm güncellemeleri kabul edin ve kurun. Bu güncellemeler kurulduğunda sizi haberdar edecek.

    Şekil 8: Ubuntu'nun tüm yazılımların güncel olduğunu gösteren Yazılım Güncelleştirici’si

    9. Adım. [Tamam]’a tıklayın

    Yazılım Güncelleştirici işlemi tamamladığında, eğer gerekliyse, bilgisayarı yeniden başlatabilir, ardından da Firefox’ta dönüp Adobe Shockwave Flash’in güncellenmiş olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

    Bununla birlikte, Flash’ın güvenlik zafiyetleri büyük sıklıkta gözlemlenir ve Adobe’nin Linux eklentisi için desteği sınırlıdır. Bu yüzden Flash eklentisini, güncelleyebilmiş olsanız bile devre dışı bırakmalısınız. Adobe Shockwave Flash eklentisini devre dışı bırakmak için aşağıdaki adımları takip edin.

    10. Adım. Tüm Firefox eklentilerini gördüğünüz Eklenti Yöneticisi sekmesine geri dönün

    Şekil 9: Firefox Yan Uygulamalar ekranı

    11. Adım. Shockwave Flash’in yanında Her zaman etkinleştir görünüyorsa üzerine tıklayın

    Şekil 10: Shockwave Flash etkinleştirme menüsü

    12. Adım. Adobe Shockwave Flash’i devre dışı bırakmak için Asla Etkinleştirme’yi seçin.

    Şekil 11: Adobe Shockwave Flash devre dışı bırakıldı

    Not: Etkinleştirmek için sor'u seçerseniz Firefox, bir web sitesi Flash içeriği göndermeye çalıştığında sizi haberdar edecektir. O zaman, aşağıda gördüğünüz gibi, sağ üst köşede [İzin ver...]'e tıklayıp tıklamama seçeneğine sahip olacaksınız. Ancak biz Flash'ı tümüyle devre dışı bırakmanızı öneririz, özellikle de son sürüm olacak şekilde güncelleyememişseniz.

    Şekil 12: Firefox, Flash içeriği için izninizi soruyor

    3.2. HTTPS Everywhere

    HTTPS Everywhere Firefox'un şifrelemeyi destekleyen web sitelerine güvenli bir şekilde bağlanmasına yardım eden bir eklentidir.

    "http://" ile başlayan bir web adresine (örneğin http://www.amazon.com) eriştiğinizde bağlantınız şifresizdir. Bu web sitesine gönderdiğiniz ve siteden aldığınız bilgiler, internet trafiğinizi gözetleme becerisine sahip herhangi biri tarafından görülebilir. Buna İnternet Servis Sağlayıcınız (ISP) ve daha birçok gözetim platformu dahildir.

    "https://" ile başlayan bir web adresine (örneğin https://www.amazon.com) eriştiğinizdeyse bağlantınız şifrelenmiş olacaktır ve üçüncü tarafların alıp gönderdiğiniz veriyi izlemekte çok daha fazla zorlanacaklardır. Ne yazık ki, https'yi destekleyen web siteleri dahi ziyaretçileri doğru web adresine yönlendirme konusunda başarısız olur. HTTPS Everywhere bu sorunu çözmek için tasarlanmıştır.

    HTTPS Everywhere https destekleyen web sitelerinin listesini barındırır ve kendiliğinden bu web siteleri için şifrelenmiş bağlantı talep eder —http ile başlayan bir bağlantıya tıkladığınızda (ya da tarayıcınıza böyle bir adres girdiğinizde) dahi.

    HTTPS Everywhere'i kurmak için aşağıdaki adımları takip edin:

    1. Adım Firefox tarayıcınızın menü çubuğundan Araçlar > Eklentiler’i seçin.

    2. AdımEklenti edin” bölümünde, arama kutusuna [HTTPS Everywhere] yazın ve girişe basın. HTTPS Everywhere dahil mevcut tüm eklentilerin olduğu bir liste ile karşılaşacaksınız.

    Şekil 1: Firefox için HTTPS-Everywhere eklentisi

    3. Adım Eklentiyi indirip kurmak için HTTPS Everywhere'in yanındaki [Kur]'a tıklayın.

    Şekil 2: HTTPS-Everywhere’i kurma işlemi

    4. Adım HTTPS Everywhere’i kurmak için Firefox tarayıcısını yeniden başlatın.

    5. Adım Firefox menü çubuğunda [Araçlar > Eklentiler > Eklentiler]'i seçerek HTTPS Everywhere'nin başarıyla kurulduğunu doğrulayın. HTTPS Everywhere diğer eklentilerle birlikte burada görünmeli.

    Şekil 3: HTTPS-Everywhere kuruldu

    HTTPS Everywhere artık kurulu. Eklenti tarafından sağlanan listede yer alan ve https destekleyen bir web sitesine bağlandığınızda, bağlantınız kendiliğinden şifrelenecek.

    Not: HTTPS Everywhere çalışırken tarayıcınızın adres çubuğunda halen "https://"yi görüyor olmanız lazım. Eğer görmüyorsanız bağlantınız şifrelenmemiş hale gelmiş demektir.

    HTTPS-Everywhere yanındaki “Tercihler”e tıkladığınızda aşağıdaki ekran görünmeli:

    Şekil 4: HTTPS-Everywhere'in "SSL Gözlemcisi Tercihleri" ekranı

    Burada, sizi güvenli olmayan bağlantılar ve tarayıcınıza yönelik saldırılarla ilgili uyaracak olan EFF''nin SSL Gözlemlecisi'ni kullanıp kullanmama tercihinde bulunabilirsiniz. Daha iyi bir tarayıcı güvenliği için SSL Gözlemlecisi kullanmanızı şiddetle tavsiye ederiz.

    3.3. Privacy Badger

    Privacy Badger üçüncü tarafları çevrimiçi etkinliklerinizi izlemekten alıkoyan bir tarayıcı eklentisidir. Firefox, Tor Browser, Chrome ve Chromium için mevcuttur.

    Privacy Badger'ı kurmak için aşağıdaki adımları takip edin:

    1. Adım Firefox tarayıcınızın menü çubuğundan Araçlar > Eklentiler’i seçin.

    2. AdımEklenti edin” bölümünde, arama kutusuna [Privacy Badger] yazın ve girişe basın. Privacy Badger dahil mevcut tüm eklentilerin olduğu bir liste ile karşılaşacaksınız.

    Şekil 1: Firefox için Privacy Badger eklentisini bulma

    3. Adım Eklentiyi indirip kurmak için Privacy Badger'ın yanındaki [Kur]'a tıklayın.

    Şekil 2: Privacy Badger’ı kurma işlemi

    Eklenti kurulunca, Firefox Privacy Badger'in "Teşekkürler" sayfasını görüntüleyecek

    Şekil 3: Privacy Badger'ın "Teşekkürler" sayfası

    4. Adım Firefox menü çubuğunda [Araçlar > Eklentiler > Eklentiler]'i seçerek Privacy Badger'ın başarıyla kurulduğunu doğrulayın. Privacy Badger diğer eklentilerle birlikte burada görünmeli.

    Şekil 4: Privacy Badger kuruldu

    Privacy Badger eklentisi artık kurulu ve çevrimiçi etkinliklerinizi üçüncü tarafların izlemesini engellemenizde size yardımcı olabilr. Privacy Badger'ın ayarlarını değiştirmek için [Seçenekler]'e tıklayabilirsiniz (gerçi verili seçenekler makuldür).

    3.4. Click&Clean

    Click&Clean tek bir tıklamayla tarayıcı geçmişinizi temizlemenize yarayan bir web tarayıcısıdır.

    Gizlilik arttırıcı özellikler olmadan bir tarayıcı, sabit sürücünüzde depoladığı pek çok farklı çeşit bilgiyi toplayabilir. Bu veriler arasında konumunuz, tarayıcı geçmişiniz, arama geçmişiniz, çerezler aktif kullanıcı girişleri ve site tercihleri olabilir. Bu yerel depolama Click&Clean gibi bir araç vasıtasıyla tarayıcı geçmişinizi temizleyerek el ile silinebilir.

    Click&Clean'ı aşağıdaki adımlar aracılığıyla kurabilirsiniz:

    1. Adım Firefox tarayıcınızın menü çubuğundan Araçlar > Eklentiler’i seçin.

    2. AdımEklenti edin” bölümünde, arama kutusuna [Click&Clean] yazın ve girişe basın. Click&Clean dahil mevcut tüm eklentilerin olduğu bir liste ile karşılaşacaksınız.

    Şekil 1: Click&Clean Firefox eklentisini bulma

    3. Adım Eklentiyi indirip kurmak için Click&Clean'in yanındaki [Kur]'a tıklayın.

    Şekil 2: Click&Clean’i kurma işlemi

    4. Adım Click&Clean kurulumunu tamamlamak için Firefox tarayıcınızı yeniden başlatın.

    5. Adım Firefox menü çubuğunda [Araçlar > Eklentiler > Eklentiler]'i seçerek Click&Clean'in başarıyla kurulduğunu doğrulayın. Click&Clean diğer eklentilerle birlikte burada görünmeli.

    Şekil 3: Click&Clean kuruldu

    Buna alternatif olarak, sadece tarayıcınıza bakın – Click&Clean ikonu artık orada olmalı. Eğer yanındaki oka tıklarsanız gizli tarayıcı, gizlilik denetimleri, çerezler, izinler ve tercihler gibi çeşit çeşit özellik sunduğunu göreceksiniz.

    Privacy test (Gizlilik testi) özelliği, tarayıcınızda unutmuş olabileceğiniz hangi hizmetlerin çalışmakta olduğunu görme becerisi kazandırır. Cookies (Çerezler) özelliği bilgisayarınızda hangi çerezlerin depolanmakta olduğunu gösterir. Permissions (İzinler) özelliğini kullanarak, gizliliğinizi artırmak için tarayıcınızın verili ayarlarını değiştirebilirsiniz. Bu ayarlar/izinler arasında, engelleme ya da tarayıcının şifrelerinizi depolamak istediği her seferde izninizi sorma, konumuzu paylaşma ve kamera ile mikrofonunuzu kullanma da vardır. Tarayıcınızın izinlerini nasıl arayacağınızla ilgili örnekler aşağıdadır:

    Şekil 4: Click&Clean İzinler ekranı

    Tercihler ekranında tarayıcı verilerinizin temizlenmesinin otomatik olarak gerçekleştirilmesini isteyip istemediğinizi de seçebilirsiniz. Ayrıca tarayıcınızı her kapatışınızda tarayıcı geçmişinin temizlenmesini seçebilirsiniz, böylelikle bir daha tarayıcı geçmişiniz üzerine düşünmek zorunda kalmazsınız.

    Şekil 5: Click&Clean Tercihler ekranı

    Not: Buna alternatif olarak, bu amaçla BleachBit gibi harici bir uygulama da kullanabilirsiniz.

    3.5. NoScript

    Bir web sitesini ziyaret ettiğinizde tarayıcınız kendiliğinden o siteden içerik indirir. Metin ve imajlara ek olarak, bu içerikte çoğu kez, tarayıcınızın içinde çalışan oldukça küçük programlar olan betikler de vardır. NoScript tarayıcınızın sizin izniniz olmadan bu tür programlar çalıştırmasını engelleyen bir Firefox eklentisidir.

    Bu betiklerin büyük çoğunluğu zararsızdır ve sadece web sayfalarını daha interaktif kılmaya hizmet ederler. Ancak bazıları kötücüldür ve bazıları çevrimiçi etkinlerinizin profilini çıkarma kapasitesine sahip üçüncü taraf izleyicilerdir.

    Ne yazık ki, NoScript hangi betiklerin güvenli hangilerinin zararlı olduğunu otomatik olarak tanımlayamaz. Yani ilk kez Betiklerin Hepsini Engellemesini söylediğinizde pek çok web sitesinin düzgün görünmesine engel olacaktır. Ancak farklı konumlardan betikleri beyazliste yapmaya başladığınız andan itibaren, her şey tekrardan normale dönmeye başlayacak ve tehlikeli olma potansiyeli taşıyan web içeriğinden de korunmuş olacaksınız.

    NoScript'i kurmak için aşağıdaki adımları takip edin:

    1. Adım Firefox tarayıcınızın menü çubuğundan Araçlar > Eklentiler’i seçin.

    2. AdımEklenti edin” bölümünde, arama kutusuna [NoScript] yazın ve girişe basın. NoScript dahil mevcut tüm eklentilerin olduğu bir liste ile karşılaşacaksınız.

    Şekil 1: Firefox için NoScript eklentisini bulma

    3. Adım Eklentiyi indirip kurmak için NoScript'in yanındaki [Kur]'a tıklayın.

    Şekil 2: NoScript’i kurma işlemi

    4. Adım NoScript’i kurmak için Firefox’u yeniden başlatın.

    5. Adım Firefox menü çubuğunda [Araçlar > Eklentiler > Eklentiler]'i seçerek NoScript'in başarıyla kurulduğunu doğrulayın. NoScript diğer eklentilerle birlikte burada görünmeli.

    Şekil 3: NoScript kuruldu

    Artık tarayıcınız NoScript'i destekliyor ve bilgisayarınızda çalışan kötücül kodlamaları engelliyor.

    NoScript başta biraz hayal kırıklığı yaratsa da (sonuçta ziyaret ettiğiniz web siteleri düzgün görünmeyebilir), kendiliğinden nesne engelleme özelliğinin faydalarını hemen göreceksiniz. Bu, rahatsız edici reklamları, açılır pencereleri ve web sayfalarına yerleştirilmiş (ya da heklenmiş) kötücül kodları kısıtlayacak.

    NoScript, JavaScript'in, Adobe Flash'in ya da betiğe benzer diğer içeriklerin varlığını tespit edene kadar arka planda sessizce çalışacaktır. Bu noktada NoScript söz konusu içeriği engelleyecek ve Firefox'un en altında statü barı belirecektir. NoScript'in statü barı, hangi nesnelerin (örneğin reklam ve açılır pencere mesajları) ve betiklerin sisteminizde kendilerini yürütmekten alıkonduğunu gösterir. Gelgelelim NoScript kötücül ve gerçek kodlama ayrımı yapmadığı için belli kilit özellikler ve fonksiyonlar (örneğin bir araç çubuğu) eksik olabilir.

    Bazı web sayfaları, aralarında betik benzeri içeriğinde bulunduğu birden fazla web sitesinden içerik sunarlar. Örneğin www.twitter.com gibi bir web sitesinin iki betik kaynağı vardır (twitter.com ve twimg.com). Bu koşullarda betiklerin engellenmesini kaldırmak için geçici izin ver [web sitesi adı] seçeneğini seçmekle işe başlayın (bu durumda twitter.com'a geçici izin vermekle). Bu belirlediğiniz sayfayı göstermenize izin vermiyor olsa da, bir deneme yanılma sürecinin ardından, seçmiş olduğunuz içeriği görmeniz için giderek daha az sayıda web sitesine izin vermeniz yeterli olacaktır. Söz gelimi, Twitter'da twitter.com'a geçici izin ver ve twing.com'a geçici izin ver'i seçin ki Twitter çalışabilisin. Güvendiğiniz ve sıklıkla ziyaret ettiğiniz web siteleri için İzin ver [web sitesi adı] seçeneğini seçin. Bu seçeneği tercih etmek NoScript'in bu web sitesini kalıcı olarak güvenilir saymasına izin verir.

    Not: NoScript'te [yeni tespit edilmiş] bir zaafiyet için bakınız (http://arstechnica.com/security/2016/04/noscript-and-other-popular-firefox-add-ons-open-millions-to-new-attack/). NoScript'i önermeye devam ediyoruz çünkü bu zaafiyet, NoScript'in yanı sıra başka bir (bilhassa kötücül) eklenti kurmadığınız sürece bir tehdit teşkil etmiyor. Eklentileri kurmadan önce araştırmanızı ve gereksinim duymadığınız ya da şüphe duyduğunuz eklentileri kaldırmanızı şiddetle öneririz.

    SSS – SIKÇA SORULAN SORULAR

    S: Kötücül web sitelerinden korunmak için niye bu kadar farklı eklentiye ihtiyaç duyayım? Örneğin NoScript tehlikeli olma potansiyeline sahip betiklere karşı koruma sağlıyorsa, benzer biçimde çalışan başka eklentilere niye gerek var?

    C: Aynı genel güvenlik meselesiyle ilgili birden fazla araç kullanmak çoğu kez önerilir (birbirleriyle çelişmeye yatkın oldukları için anti-virüs programları bu kuralın önemli bir istisnasıdır). Bu Firefox eklentileri, tarayıcınızı çeşit çeşit tehditten korumak için birbirlerinden çok farklı yöntemler kullanır. Örneğin NoScript, bilinmeyen web sitelerinin bütün betiklerini engeller, ama kullanıcılar sıklıkla ziyaret ettikleri web sitelerini 'beyazliste'lemeye yatkındırlar; bu da onlara zararlı olma potansiyeli taşıyan betikleri de yükleme izni tanır. NoScript kullanıcıları bilinmeyen sitelerin betik yüklemelerine de geçici olarak izin verme eğilimindedirler; eğer bu betikler sayfanın düzgün çalışması için gerekliyse.