၁၀။ လက္ကုိင္ဖုန္းမ်ား အတတ္ႏုိင္ဆုံး လုံလုံၿခဳံၿခဳံ သုံးစြဲနည္း

မာတိကာ

...Loading Table of Contents...

    လက္ကုိင္ဖုန္းေတြဟာ ကၽြန္ပ္တုိ႔ ေန႔စဥ္ စကားေျပာ ဆက္သြယ္ေရးအတြက္ အဓိကက်တဲ့ က႑တခုမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ လက္ကုိင္ဖုန္းအားလုံးမွာ အသံနဲ႔ ရုိးရုိး စာတုိေပးပုိ႔ႏုိင္တဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈေတြကုိ ပံ့ပုိးထားပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ အရြယ္အစားဟာ ေသးငယ္ၿပီး ေစ်းႏႈန္း ခ်ိဳသာတဲ့အျပင္ တျခား အသုံး၀င္မႈေတြေၾကာင့္ ဒီကိရိယာေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရး ေထာက္ခံလႈပ္ရွားသူေတြက သူတုိ႔ အခ်င္းခ်င္း အဆက္အသြယ္ ျပဳလုပ္ရာမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ စည္းရုံးေရး ဆင္းတဲ့အခါျဖစ္ျဖစ္ ပုိမုိ သုံးစြဲလာၾကပါတယ္။

    လက္ရွိအခ်ိန္မွာ၊ functions အမ်ိဳးမ်ိဳးပါတဲ့ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြကုိ ရရွိႏုိင္ပါတယ္။ သူတုိ႔မွာ GPS ၊ ရုပ္သံက႑စုံ (ဓါတ္ပုံ၊ ဗြီဒီယုိနဲ႔ အသံသြင္းျခင္း၊ တခါတေလ ထုတ္လႊင့္တဲ့ေနရာမွာလည္း သုံးတယ္)၊ ေဒတာ ေရးသားႏုိင္တဲ့အျပင္၊ အင္တာနက္ သုံးစြဲႏုိင္တဲ့ features ေတြ ပါရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြရဲ႕ အလုပ္လုပ္ပုံနဲ႔ အေျခခံ အေဆာက္အဦးေတြဟာ အင္တာနက္ အလုပ္လုပ္ပုံနဲ႔ အေျခခံ သေဘာတရားအရ ကြဲလြဲမႈ ရွိၾကတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ လုံၿခဳံေရးအရ စိန္ေခၚမႈေတြ၊ သုံးစြဲသူေတြရဲ႕ privacy ကိစၥ၊ သတင္း အခ်က္အလက္နဲ႔ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းေတြရဲ႕ ၾကံ့ခုိင္မႈနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြ ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ပါတယ္။

    ေနာက္ခံ ဇာတ္လမ္း -

    ဘုိနာနဲ႔ သူ႔သား ေဒလီ တုိ႔ဟာ စက္ရုံတရုံမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကၿပီး၊ အလုပ္သမား အဖြဲ႔အစည္း တခု ဖြဲ႔စည္းရာမွာ အကူအညီ ေပးေနၾကပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ႀကိဳးစားမႈေတြဟာ ေဒသခံ အစုိးရနဲ႔ အေပးအယူေကာင္းေနတဲ့ စက္ရုံပုိင္ရွင္ေတြရဲ႕ အတုိက္အခံ လုပ္တာကုိ ခံၾကရတယ္။ ဘုိနာရဲ႕ ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴးက သူ႔ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကုိ အစစ္ေဆး ေမးျမန္းခံရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔၊ တျခားသူေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနတာေတြကုိ သတိထားဖုိ႔ သတိေပးသြားတယ္။ ဘုိနာဟာ သူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြမွာ အသုံးျပဳဖုိ႔ လက္ကုိင္ဖုန္း တလုံးကုိ ၀ယ္ယူလုိက္တယ္။ ေဒလီက လက္ကိုင္ဖုန္း အသစ္စက္စက္ကုိ စည္းရုံးလႈပ္ရွားမႈေတြမွာ လုံလုံၿခဳံၿခဳံ အသုံးျပဳႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ သူ႔အေဖကုိ အကူအညီေပးပါတယ္။

    ဒီသင္ခန္းစာကေန ေလ့လာသင္ယူႏိုင္တဲ့ အခ်က္မ်ား

    • လက္ကုိင္ဖုန္းေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ စကားေျပာတာ၊ ေဒတာ သိမ္းဆည္းတာေတြ လုံၿခဳံမႈ မရွိရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္း
    • လက္ကိုင္ဖုန္းေတြကုိ ပုိျပီး လုံလုံၿခဳံၿခဳံ အသုံးျပဳႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရမဲ့ အခ်က္ေတြ
    • လက္ကုိင္ဖုန္းကတဆင့္ ေထာက္လွမ္း ခံရႏုိင္ (သုိ႔) ေျခရာခံ ခံရႏုိင္တဲ့ အေနအထားကုိ တားဆီးႏုိင္တဲ့နည္းလမ္း
    • လက္ကုိင္ဖုန္းကုိ အသုံးျပဳေနစဥ္ အမည္၀ွက္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြကုိ တုိးျမွင့္ႏုိင္တဲ့နည္း

    လက္ကုိင္ဖုန္းမ်ားႏွင့္ လုံၿခဳံေရး အေၾကာင္း

    ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ဟာ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြကုိ သုံးစြဲတဲ့အခါ၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ကိုယ္တုိင္ျဖစ္ျဖစ္၊ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ အဆက္အသြယ္ေတြ ျဖစ္ျဖစ္၊ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ပ္တုိ႔ရဲ႕ ေဒတာေတြကုိ အကာအကြယ္ ေပးဖို႔ က်ဳိးေၾကာင္း ညီညြတ္တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကုိ ခ်မွတ္ၾကရမွာ ျဖစ္တယ္။ လက္ကုိင္ဖုန္း networks ေတြနဲ႔ အေျခခံ အေဆာက္အဦးေတြရဲ႕ လုပ္ငန္း လည္ပတ္ပုံေတြဟာ သုံးစြဲသူေတြရဲ႕ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းေတြရဲ႕ သီးသန္႔ လုံၿခဳံမႈကုိ သိသိသာသာ ထိခုိက္ေစႏုိင္ပါတယ္။

    • လက္ကုိင္ဖုန္း networks ေတြဟာ သီးသန္႔ networks ေတြ ျဖစ္ၿပီး စီးပြါးေရး ကုမၸဏီေတြက ပုိင္ဆုိင္ထားတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အစုိးရ တခုတည္းရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာလည္း ရွိႏုိင္တယ္။ စီးပြါးေရး ကုမၸဏီ ((သုိ႔) အစုိးရ) ဟာ စားသုံးသူေတြရဲ႕ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ စကားေျပာ ဆက္သြယ္မႈေတြ၊ ၾကားျဖတ္ ေခၚဆုိမႈေတြ၊ စာတုိေပးပို႔ခ်က္ေတြနဲ႔ အဲဒီ device (၄င္းကုိ သုံးစြဲသူ) တခုစီ တည္ရွိတဲ့ ေနရာကုိ ေစာင့္ၾကည့္တာေတြကုိ တကယ္ လက္ေတြ႔မွာ အကန္႔အသတ္မရွိ လုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

    • လက္ကုိင္ဖုန္းေတြမွာ သုံးထားတဲ့ Operating Systems ေတြကုိ service providers အမ်ိဳးမ်ိဳးက သူတုိ႔ရဲ႕ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ networks ေတြမွာ အလုပ္လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့အတုိင္း ဖုန္း ထုတ္လုပ္သူေတြက စိတ္ၾကိဳက္ configure လုပ္ထားၾကတယ္။ ရလဒ္အေနနဲ႔၊ ဖုန္းတမ်ိဳးမ်ိဳးရဲ႕ service providers အေသအခ်ာ ေစာင့္ၾကည့္လုိ႔ ရေအာင္ OS အထဲမွာ ၀ွက္ထားတဲ့ features ေတြကုိ တည့္သြင္းထားႏုိင္ပါတယ္။

    • လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္က စၿပီး လက္ကုိင္ဖုန္းထဲမွာ အသုံးျပဳႏုိင္တဲ့ functions ေတြဟာ ပုိမ်ားလာတယ္။ တကယ္ပဲ ေခတ္သစ္ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြဟာ အင္တာနက္နဲ႔ ခ်ိတ္ထားျပီး လက္ကုိင္ဖုန္းရဲ႕ functions ေတြ တည့္ထားတဲ့ ခရီးေဆာင္ ကြန္ပ်ဴတာငယ္ေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

    ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းေတြကုိ အထူး ကာကြယ္ထားႏုိင္ဖုိ႔ ေမးခြန္း တခ်ိဳ႕ကုိ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ ေမးၾကည့္ပါ - ဘာကိစၥနဲ႔ ဖုန္းေခၚတာလဲ၊ စာတိုေပးပုိ႕ခ်က္ေတြ (text messages)ထဲမွာ ဘာေတြ ပါသလဲ။ ဘယ္သူနဲ႔ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆက္သြယ္သလဲ။ ဘယ္ကေန ေခၚသလဲ။ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြဟာ ပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ အႏၱရာယ္ ရွိႏုိင္ပါတယ္ -

    • သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ လက္ကုိင္ဖုန္းကေန ေပးပုိ႔တဲ့အခါ အႏၱရာယ္ ရွိႏုိင္တယ္<br> ဥပမာ - လက္ကုိင္ဖုန္း provider က သူ႔ရဲ႕ network ကေန ေပးပုိ႔လုိက္တဲ့ စာတုိ ေပးပုိ႔ခ်က္ေတြ၊ အသံ သတင္းတုိေတြ အားလုံးကုိ ဖတ္ရႈ နားေထာင္ႏုိင္တယ္။ ႏုိင္ငံအမ်ားစုမွာ ရွိတဲ့ ဖုန္း providers ေတြဟာ ဆက္သြယ္မႈ အားလုံးကုိ တရား၀င္ မွတ္တမ္းတင္ထားႏုိင္တယ္။ ႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕မွာ ရွိတဲ့ ဖုန္း providers ေတြဟာ အစုိးရက တဦးတည္း ခ်ဳပ္ကုိင္ထားမႈ ေအာက္မွာ ရွိတယ္။ အသံနဲ႔ စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ကုိ ၾကားလူက တန္ဖုိးမၾကီးတဲ့ ကိရိယာကုိ သုံးၿပီး ဖမ္းယူ မွတ္တမ္းတင္ႏုိင္ပါတယ္။

    • ဖုန္းကေန အသံ၊ စာတုိေပးပို႔သူနဲ႔ လက္ခံသူေတြရဲ႕အၾကားက သတင္း အခ်က္အလက္ေတြဟာ အႏၱရာယ္ရွိႏုိင္တယ္<br> 
 ဥပမာ - လက္ကုိင္ဖုန္းထဲမွာ ေခၚဆုိမႈ မွတ္တမ္း၊ စာတုိ ေပးပုိ႔လက္ခံခ်က္၊ လိပ္စာ စာအုပ္၊ ဓါတ္ပုံ၊ ဗြီဒီယုိ အပုိင္းေလးေတြ၊ စာဖုိင္ေတြ စတဲ့ ေဒတာ အမ်ိဳးမ်ိဳးကုိ သိမ္းထားတတ္တယ္။ ဒီေဒတာေတြက သင့္ အဆက္အသြယ္ေတြရဲ႕ network ကေနတဆင့္၊ သင္နဲ႔ သင့္ လုပ္ေဖာ္ေဆာင္ဖက္ေတြရဲ႕ ကိုယ္ေရးကုိယ္တာ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ဖြင့္ျပႏုိင္တယ္။ ဒီသတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ လုံၿခဳံေအာင္ ထားဖုိ႔ ဆုိတာ တခ်ိဳ႕ ဖုန္းေတြမွာဆုိ လုံး၀ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ေခတ္သစ္ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြဟာ အိတ္ေထာင္အရြယ္ ကြန္ပ်ဳတာေလးေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ features ပုိမ်ားေလ အႏၱရာယ္ ပုိမ်ားေလ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ျပီး၊ အင္တာနက္ကုိ ခ်ိတ္ဆက္တဲ့ ဖုန္းေတြဟာ လုံၿခဳံမႈ မရွိတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြနဲ႔ အင္တာနက္ေတြရဲ႕ သားေကာင္ေတြ ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။

    ဖုန္းေတြဟာ သူတုိ႔ ေရာက္ေနတဲ့ တည္ေနရာ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ထုတ္လႊင့္ေပးတယ္<br> ဥပမာ - သာမန္ လုပ္ငန္းစဥ္အရ၊ လက္ကိုင္ဖုန္းအားလုံးဟာ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ သူတုိ႔ ေရာက္ေနတဲ့ ေနရာကုိ ဖုန္း service provider ဆီ အလိုအေလ်ာက္နဲ႔ ပုံမွန္ အေၾကာင္းၾကားေလ့ ရွိၾကတယ္။ ဒီ့အျပင္၊ ယေန႔ေခတ္ ဖုန္းအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ [GPS]](/en/glossary#GPS) functions ေတြ ရွိၾကျပီး၊ တိက်တဲ့ တည္ေနရာျပ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ဓါတ္ပုံေတြထဲ၊ ေပးပုိ႔လုိက္တဲ့ SMS အျပင္ ဖုန္းကေန ေပးပို႔လုိက္တာ အင္တာနက္ ေတာင္းဆုိခ်က္ေတြထဲမွာ ထည့္ျမွပ္ထားႏုိင္ပါတယ္။

    ေခတ္သစ္ နည္းပညာ ေတာ္လွန္ေရးမွာ features ေတြ ပုိမ်ားလာသလုိ၊ အႏၱရာယ္လည္း ပုိရွိလာတယ္။

    ဘုိနာ - သားရယ္၊ ငါကေတာ့ ဒီေန႔ကစျပီး ဒီဖုန္းနဲ႔ပဲ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကုိ စီစဥ္ဖုိ႔ အသုံးျပဳေတာ့မယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆုိေတာ့ သူတုိ႔က စက္ရုံက ဖုန္းအျပင္၊ အိမ္ဖုန္းေတြနဲ႔ပဲ နားေထာင္ၾကမယ္ ထင္တယ္။

    ေဒလီ - အေဖရယ္၊ ေနာက္ဆုံးေတာ့ လက္ကုိင္ဖုန္း တလုံး ပုိင္သြားတာ အေတာ္ေလး ေကာင္းပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့၊ အဲဒီ ဖုန္းနဲ႔ ဘာလုပ္ႏုိင္တယ္၊ ဘယ္ဟာ ကေတာ့ လုပ္လုိ႔ မရဘူး ဆုိတာေတြ သိရဲ႕လား။

    ဘုိနာ - သိတာေပါ့၊ ဒါဟာ ဖုန္းပဲေလ။ သူမ်ားကုိ ဖုန္းေခၚႏုိင္တယ္၊ သူတုိ႔နဲ႔ စကားေျပာႏုိင္တယ္၊ သူတုိ႔က ျပန္ေျပာၾကမယ္။ ဒါကေတာ့ ဘယ္ေနရာမွာ မဆုိ လုပ္လုိ႔ ရတာပဲ။ ေနာက္ျပီး တျခားသူေတြကုိ စာတုိ ေပးပုိ႔ႏုိင္တယ္၊ သူတုိ႔လည္း ဖုန္းထဲမွာ ေပၚလာၾကမယ္ေလ။

    ေဒလီ - ဒါေတြ အားလုံးကေတာ့ မွန္ပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အကုန္လုံးေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူး။ ဒီေန႔ေခတ္မွာ အဲဒီလုိ ကိရိယာေတြနဲ႔ အလုပ္ အေတာ္မ်ားမ်ားကုိ လုပ္လို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ အႏၱရာယ္ေတြနဲ႔ အႏၱရာယ္ကင္းဖုိ႔ သတိထားရမဲ့ အခ်က္ေတြ အေၾကာင္း ေျပာရေအာင္။ အထူးသျဖင့္ ခင္ဗ်ားက ဘယ္သူနဲ႔ ဆက္သြယ္ေနတယ္၊ ဘာေတြ ေျပာေနၾကတယ္ ဆုိတာေတြကုိ စိတ္၀င္စားေနတဲ့ သူတဦးဦး ရွိႏုိင္တယ္။

    လာမဲ့ အခန္းေတြမွာ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြကုိ သုံးစြဲရာကေန ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္တဲ့ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် လုံၿခဳံေရး ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကုိ ေလ်ွာ့နည္းေစဖုိ႔ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တဲ့ ရုိးရွင္းတဲ့ အဆင့္ဆင့္ေလးေတြကုိ ေဆြးေႏြးထားပါတယ္။

    သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားရဲ႕ ေရႊ႔လ်ားႏုိင္မႈနဲ႔ အားနည္းခ်က္

    လူေတြဟာ အထိခုိက္မခံတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြပါတဲ့ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြကုိ မၾကာခဏ သယ္ေဆာင္ေလ့ရွိၾကတယ္။ အကယ္လုိ႔ ဖုန္းေပ်ာက္သြားတာ (သုိ႔) ေဒတာ ေပ်ာက္သြားတာ (သို႔) အခုိးခံရတာ ႀကံဳရရင္ အဆက္အသြယ္လုပ္ခဲ့တဲ့ မွတ္တမ္းေတြ၊ စာတုိနဲ႔ အသံ ေပးပုိ႔ခ်က္ေတြ၊ လိပ္စာ စာအုပ္ေတြ၊ ျပကၡဒိန္၊ ဓါတ္ပုံေတြနဲ႔ တျခား အသုံး၀င္တဲ့ ဖုန္း functions ေတြအတြက္ ၾကီးၾကီးမားမား အႏၱရာယ္ ျဖစ္လာႏုိင္တယ္။ လက္ကုိင္ဖုန္းထဲမွာ သိမ္းထားၿပီး အသုံးျပဳေနတဲ့ အခ်က္အလက္ ျဖစ္ျဖစ္၊ သိပ္အသုံးမျပဳတဲ့ အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္ျဖစ္ သတိထားဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။ ဖုန္းတလုံးထဲမွာ သိမ္းထားတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြက သုံးစြဲေနတဲ့သူနဲ႔ လိပ္စာ စာအုပ္၊ စာပုံးထဲက စာေတြ၊ ဓါတ္ပုံ ဘယ္ဘမ္ေတြမွာ ပါတဲ့ လူတဦးတေယာက္ကို ထိခုိက္ေစႏုိင္ပါတယ္။

    အင္တာနက္ကုိ ခ်ိတ္ထားတဲ့ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြမွာလည္း သတင္း အခ်က္အလက္ေတြရဲ႕ လုံၿခဳံေရး၊ အမည္၀ွက္ျခင္း၊ အခ်က္အလက္ ျပန္လည္ ရယူျခင္း၊ ေပ်ာက္ဆုံးျခင္း၊ အခုိးခံရျခင္းနဲ႔ ၾကားျဖတ္ခံရျခင္းနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ ဒီစာအုပ္ထဲက တျခား အခန္းေတြမွာ ေဆြးေႏြးထားတဲ့ အင္တာနက္၊ ကြန္ပ်ဴတာေတြနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြ၊ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိႏုိင္ပါတယ္။

    အဲဒီ လုံၿခဳံေရး အႏၱရာယ္တခ်ဳိ႕႔ကုိ ေလ်ာ့နည္းေစဖုိ႔၊ သုံးစြဲသူေတြအေနနဲ႔ လုံၿခဳံမႈ မရွိတဲ့ သူတုိ႔ ဖုန္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္အျပင္၊ set-up options ေတြကုိ သတိထားရမယ္။ ျဖစ္ႏုိ္င္ေခ် ျပႆနာေတြကုိ သင္ သိရွိလာတာနဲ႔၊ အကာအကြယ္မႈေတြကုိ ထားရွိျပီး၊ ၾကိဳတင္ကာကြယ္မႈေတြကုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တယ္။

    ဘုိနာ - လက္ကုိင္ဖုန္းရဲ႕ အားသာခ်က္ တခုကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ စကားေျပာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေခ်ာင္းနားေထာင္လုိ႔ ရတဲ့ ရုိးရုိးဖုန္းေတြကုိ မသုံးပဲ၊ ေစ်းထဲ လမ္းေလွ်ာက္ေနရင္း ကၽြႏု္ပ္တုိ႔ရဲ႕ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြကုိ အသုံးျပဳၿပီး အစည္းအေ၀းေတြ စီစဥ္မယ္ ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ရွိေနတဲ့ေနရာကုိ သူတုိ႔ သိႏုိင္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။

    ေဒလီ - ေကာင္းပါျပီ၊ ဒါဆုိ သူတုိ႔ဟာ ဖုန္းကုမၸဏီေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိၾကတယ္လုိ႔ ေျပာခ်င္တာလား။

    ဘုိနာ - လူတခ်ိဳ႕က ေျပာၾကတယ္၊ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ ရယူႏုိင္ဖုိ႔ ဖုန္း နည္းပညာရွင္ေတြကုိ လဒ္ထုိးခဲ့ၾကတယ္တဲ့။

    ေဒလီ - အကယ္လုိ႔ သင္ဟာ ဒီဖုန္းကုိ subscription လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ ကုိယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ လိပ္စာကုိ သံုးျပီး sign up လုပ္တယ္ ဆုိရင္၊ ဖုန္းကုိ တခါတခါ ေခၚလုိက္တဲ့အခ်ိန္တုိင္း သင့္ကုိ ေျခရာခံလုိ႔ ရတယ္၊ ဖုန္း ေခၚဆုိမႈ မွတ္တမ္းက သင္ ျဖည့္စြတ္ခဲ့တဲ့ ဖုန္း subscription နဲ႔ ကုိယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြကုိ ခ်ိတ္ဆက္ထားတယ္။ သင့္ရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ ID နဲ႔ sign up လုပ္ခဲ့သလား။

    ဘုိနာ - မလုပ္ပါဘူး၊ ကၽြန္ေတာ့္ ဦးေလး ဆုိင္က တပတ္ရစ္ ဖုန္းတလုံးကုိ ၀ယ္လုိက္တာပါ၊ သူက အႏၱရာယ္ကင္းကင္း သုံးႏုိင္တယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ သူကပဲ ၾကိဳတင္ျဖည့္ကဒ္ တခုကုိ ေရြးၿပီး ၀ယ္ေပးတာပါ။

    ေဒလီ - ဟုတ္တယ္၊ အဲဒါကုိ SIM card လုိ႔ေခၚတယ္။ ဖုန္းကုမၸဏီဟာ ဖုန္းနံပါတ္၊ SIM ကဒ္နံပါတ္၊ ဖုန္းရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ နံပါတ္နဲ႔၊ ေခၚဆုိမႈ (သုိ႔) ထုတ္လႊင့္မႈေတြကုိ တခုခ်င္း ေျခရာခံၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္၊ အကယ္လုိ႔ သူတုိ႔က သင္ပုိင္ဆိုင္တဲ့ ဖုန္းနံပါတ္၊ ဖုန္းရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ နံပါတ္၊ SIM ကဒ္ နံပါတ္ကုိ သိထားတယ္ ဆုိရင္၊ သူတုိ႔ရဲ႕ အဆက္အသြယ္ေတြကုိ စစ္ေဆးၿပီး သင္ သုံးစြဲေနတဲ့ ဖုန္းအမ်ိဳးအစားေတြကုိ သိရွိႏုိင္တယ္။

    ဘုိနာ - ဒါဆုိ သူတုိ႔က ကၽြန္ေတာ့္ လက္ကုိင္ဖုန္းကေန စကားေျပာတာေတြကုိလည္း နားေထာင္ႏုိင္တာေပါ့။

    ေဒလီ - ခင္ဗ်ားရဲ႕ အေနအထားမွာေတာ့၊ ဦးေလးကုိ ေက်းဇူးတင္ရမွာပါ၊ ဖုန္းကုိ ခင္ဗ်ားကုိယ္တုိင္ မွတ္ပုံတင္တာ မဟုတ္ဘူး၊ SIM ကဒ္လည္း ခင္ဗ်ားနဲ႔ အဆက္အစပ္ မရွိဘူး။ SIM ကဒ္နဲ႔ ဖုန္းရွိတဲ့ေနရာကုိ သူတုိ႔ သိရင္ေတာင္မွ ခင္ဗ်ားဟာ ဘယ္ SIM ကဒ္နဲ႔ ဘယ္သူ႔ဖုန္းကုိ ဆက္သြယ္ေနတယ္ ဆုိတာ သိႏုိင္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။

    လက္ကုိင္ဖုန္း လုံၿခဳံေရးအတြက္ လက္ေတြ႔ သိေကာင္းဖြယ္ရာမ်ား

    တျခား devices ေတြလုိပဲ၊ လက္ကုိင္ဖုန္းထဲက သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ အႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းဖို႔ ပထမဆုံး ကာကြယ္ေရး အစီအစဥ္ကေတာ့ ဖုန္းရဲ႕ ကုိယ္ထည္နဲ႔ SIM ကဒ္ ကို တေယာက္ေယာက္က ယူမသြားေအာင္ (သုိ႔) လက္ မေဆာ့မိေအာင္ ကာကြယ္ဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။

    • ဖုန္းကုိ ကုိယ္နဲ႔အတူ အျမဲတမ္း ေဆာင္ထားပါ။ ဒီတုိင္း ပစ္မထားပါနဲ႔။ ဖုန္းကုိ လူျမင္ကြင္းမွာ မျပပါနဲ႔။

    • ဖုန္း လုံၿခဳံေရး ေသာ့ ကုဒ္နံပါတ္ေတြ (သို႔) ကုိယ္ပုိင္ နံပါတ္ေတြ (PINs) ကုိ အၿမဲတမ္း အသုံးျပဳျပီး (တျခားလူေတြက မသိေအာင္) လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားပါ။ default factory settings အတုိင္းပဲ အၿမဲတမ္း ျပင္ဆင္ပါ။

    • SIM ကဒ္၊ အပုိ မွတ္ဉာဏ္ကဒ္၊ ဘက္ထရီနဲ႔ ဖုန္းေတြမွာ သူစိမ္း တဦးတေယာက္က ရုတ္တရက္ မမွတ္မိႏုိင္တဲ့ ေနရာ (အမွတ္အသားငယ္၊ ရုပ္ပုံငယ္၊ စာလုံး (သုိ႔) နံပါတ္၊ သာမန္ အလင္းေရာင္မွာ မျမင္ႏုိင္ေအာင္ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္နဲ႔ အမွတ္အသား လုပ္ထားပါ) မွာ အမွတ္အသား လုပ္ပါ။ လုံၿခဳံေရး အကာအကြယ္ ေလဘယ္တုိ႔ (သုိ႔) တိပ္တုိ႔ကုိ ဖုန္းဆက္ရာေတြ (joints ) မွာ ကပ္ထားပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ ဘယ္ေနရာကုိ ခြါထားတယ္ (သုိ႔) လဲထားတယ္ (ေလဘယ္နဲ႔ တိပ္ ေနရာလြဲတာတုိ႔၊ လက္စလက္န က်န္ခဲ့တာတုိ႔) စတာေတြကုိ အလြယ္တကူ သိႏုိင္မယ္။

    • SIM ကဒ္၊ အပုိ မွတ္ဉာဏ္ကဒ္ေတြနဲ႔ ဖုန္း မွတ္ဉာဏ္ထဲမွာ သိမ္းထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ သတိရပါ။ အထိခုိက္ မခံတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ဖုန္းထဲမွာ မထားပါနဲ႔။ အဲဒီလုိ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ သိမ္းထားခ်င္တယ္ ဆုိရင္၊ လုိအပ္တဲ့အခါ အလြယ္တကူ ျဖဳတ္တပ္လုိ႔ရတဲ့ ျပင္ပ မွတ္ဉာဏ္ ကဒ္ေတြထဲမွာ သိမ္းထားပါ - အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ဖုန္းမွတ္ဉာဏ္ထဲမွာ မသိမ္းထားပါနဲ႔။

    • SIM ကဒ္နဲ႔ (ဖုန္းထဲက) အပုိ မွတ္ဉာဏ္ ကဒ္ေတြထဲမွာ အထိခုိက္မခံတဲ့ ဆက္သြယ္တဲ့ လိပ္စာေတြနဲ႔ SMS စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ေတြ ပါရွိႏုိင္တဲ့အတြက္ ေကာင္းေကာင္း ကာကြယ္ထားပါ။ ဥပမာ အားျဖင့္၊ ဖုန္းကုိ ဆုိင္မွာ ျပဳျပင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီအတုိင္း ပစ္မထားပါနဲ႔။

    • ဖုန္းကုိ စြန္႔ပစ္တဲ့အခါ အဲဒီအထဲမွာ၊ SIM ထဲမွာ (သုိ႔) မွတ္ဉာဏ္ကဒ္ (ဖုန္း (သုိ႔) ကဒ္ေတြဟာ ပ်က္သြား (သုိ႔) သက္တမ္း ကုန္သြားရင္) ထဲမွာ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ ပါမသြားေအာင္ ဂရုစုိက္ပါ။ SIM ကဒ္ေတြကုိ ထုေခ်ျပီး ဖ်က္ဆီးပစ္တာ အေကာင္းဆုံး option ျဖစ္တယ္။ အကယ္လုိ႔ ဖုန္းကုိ သူမ်ားကို ေပးခ်င္တယ္၊ ေရာင္းခ်င္တယ္ (သုိ႔) ျပန္သုံးခ်င္တယ္ ဆုိရင္ အထဲက သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ ဂရုတစုိက္ ပယ္ဖ်က္ပစ္ပါ။

    • စိတ္ခ်ရတဲ့ ဖုန္း အေရာင္းဆုိင္ေတြနဲ႔ ဖုန္းျပင္တဲ့ဆုိင္ေတြမွာ သြားပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ တပတ္ရစ္ ဖုန္းေတြ ၀ယ္တဲ့အခါ (သုိ႔) ဖုန္း ျပင္တဲ့အခါ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစမႈကို ေလ်ာ့နည္းေစႏုိင္တယ္။ ဖုန္းကုိ တရား၀င္ ဖြင့္ထားတဲ့ဆိုင္မွာ ၀ယ္ယူၿပီး ဖုန္းဆုိင္မွာ က်ပန္းနဲ႔ ေရြး၀ယ္ပါ - ဒီနည္းနဲ႔ ဖုန္းထဲမွာ အထူး စီမံထားတဲ့ ေထာက္လွမ္းေရး ေဆာ့ဗ္၀ဲေတြ ၾကိဳတင္ install မလုပ္ေအာင္ တားဆီးႏုိင္ပါတယ္။

    • ဖုန္းအထဲက သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ပုံမွန္ Back up လုပ္ထားပါ။ Back up ကုိ အႏၱရာယ္ ကင္းကင္းနဲ႔ လုံလုံၿခဳံၿခဳံ သိမ္းထားပါ (အခန္း ၄။ ကြန္ပ်ဴတာ အတြင္းရွိ အထိခိုက္မခံတဲ့ ဖိုင္မ်ား ကာကြယ္နည္း ကုိ ဖတ္ရႈပါ)။ အကယ္လုိ႔ ဖုန္း ေပ်ာက္သြားရင္၊ ဒီလုိနည္းနဲ႔ ေဒတာေတြကုိ ျပန္ယူလုိ႔ ရတယ္။ backup တခု လုပ္တဲ့အခါ ဘယ္အခ်က္အလက္ဟာ (ဖုန္း ေပ်ာက္သြားတာတုိ႔ (သုိ႔) အခုိးခံရတာတုိ႔ ၾကဳံရတဲ့အခါ) အႏၱရာယ္ ရွိႏုိင္တယ္ စတာေတြကို သတိထားမိမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္၊ လုိအပ္တဲ့ ကာကြယ္မႈေတြကုိ ေဆာင္ရြတ္ႏုိင္ပါတယ္။

    • အစဥ္လုိက္ ဒစ္ဂ်စ္ ၁၅ လုံး (သုိ႔) IMEI (International Mobile Equipment Identity) နံပါတ္နဲ႔ ဖုန္းကုိ သိရွိႏုိင္ျပီး၊ ဖုန္းအမ်ားစုမွာ *#06# ႏွိပ္ရင္ ေတြ႔ႏုိင္တယ္၊ (သုိ႔) ဖုန္း ဘက္ထရီ ေနာက္ေက်ာမွာ ျဖစ္ျဖစ္ (သုိ႔) ဖုန္း settings ထဲမွာ စစ္ၾကည့္ရင္ ေတြ႔ရွိႏုိင္တယ္။ ဒီနံပါတ္ကုိ မွတ္ထားျပီး ဖုန္းနဲ႔ သီးျခား သိမ္းထားပါ၊ အကယ္လုိ႔ အခုိးခံရရင္ ဒီနံပါတ္နဲ႔ အျမန္ ေျခရာျပန္ခံႏုိင္ပါတယ္။

    • ဖုန္းကုိ service provider ဆီမွာ မွတ္ပုံတင္ရျခင္းရဲ႕ ေကာင္းက်ိဳးနဲ႔ ဆုိးက်ိဳးကို စဥ္းစားထားပါ။ အကယ္လုိ႔ ဖုန္းေပ်ာက္သြားခဲ့ရင္၊ service provider က ဖုန္းကုိ မသုံးႏုိင္ေအာင္ တားဆီးေပးႏုိင္တယ္။ သုိ႔ေပမဲ့၊ မွတ္ပုံတင္တယ္ ဆုိတာ အသုံးျပဳေနတဲ့ ဖုန္းဟာ သင့္ရဲ႕ အေထာက္အထားနဲ႔ ဆက္စပ္မႈ ရွိေနတာကုိ ဆုိလုိပါတယ္။

    အေျခခံ functions မ်ား၊ ေျခရာခံႏုိင္ျခင္းနဲ႔ အမည္၀ွက္ျခင္း

    ဖုန္း အ၀င္အထြက္ ေခၚဆုိမႈေတြ (သုိ႔) အဆက္အသြယ္ေတြ လုပ္ႏုိင္ေအာင္၊ သင့္ရဲ႕ ဖုန္းဟာ သင္နဲ႔ အနီးဆုံး အခ်က္ျပတုိင္ေတြဆီကုိ သတင္းပုိ႔လုိက္ပါတယ္။ ဒီသတင္းပုိ႔ခ်က္ေတြ၊ ဆက္သြယ္မႈေတြေၾကာင့္ network service provider က သင့္ရဲ႕ လက္ကိုင္ဖုန္း တည္ရွိတဲ့ ေနရာအတိအက်ကုိ အခ်ိန္နဲ႔တကြ သိရွိေနတယ္။

    ဘုိနာ - ဒီဖုန္းနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး ငါ သိရွိထားရမဲ့အခ်က္ ရွိသလား။

    ေဒလီ - ရွိတယ္ ဆုိရမွာပဲ၊ အဲဒါကေတာ့ အေဖ့ကုိ တေယာက္ေယာက္က ေျခရာခံလုိက္ေနတယ္လုိ႔ တကယ္ သံသယ ရွိမရွိ ဆုိတဲ့အခ်က္ေပၚ မူတည္တယ္။

    ဘုိနာ - ဒီလုိေတာ့ သိပ္မထင္ဘူး၊ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔က တကယ္ပဲ ေျခရာခံႏုိင္သလား။

    ေဒလီ - ဟုတ္ကဲ့၊ ေကာင္းပါျပီ၊ အကယ္လို႔ အေဖ့ ဖုန္းကုိ ဖြင့္ထားတယ္ ဆုိရင္၊ နည္းပညာသမားကလည္း network traffic ကုိ ခ်ိတ္ထားတယ္ ဆုိရင္၊ သူတုိ႔ system ထဲမွာ ရွိတဲ့ ဘယ္ဖုန္းဟာ အေဖ့ရဲ႕ ဖုန္း ျဖစ္တယ္ ဆုိတာကုိ သိႏုိင္တယ္။

    ဘုိနာ - ဒါေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး၊ ဘာလုိ႔လဲ ဆုိေတာ့ အဲဒီေနရာကုိ သြားတဲ့အခါ ဖုန္းဆက္မွာ မဟုတ္ဘူးေလ။

    ေဒလီ - အဲဒါကေတာ့ ကိစၥမရွိပါဘူး၊ အေဖရယ္။ အေဖ့ ဖုန္းဟာ အေဖ့ ဆီမွာပဲ ရွိေနတယ္၊ အားသြင္းထားျပီး သုံးဖုိ႔ အဆင္သင့္ ရွိေနသမွ်ကာလပတ္လုံး အေဖ ဘယ္ကုိ သြားေနတယ္ ဆုိတာကုိ အနီးဆုံး network တုိင္ေတြကုိ အသိေပးေနတယ္၊ ဒါက သူလုပ္ရမဲ့ အရာပဲေလ။ ဒါေၾကာင့္ သတ္မွတ္တဲ့ အခ်ိန္တခုမွာ၊ အေဖ ေရာက္ေနတဲ့ ေနရာဟာ ဖုန္း network နဲ႔ အနီးဆုံး တုိင္ေတြရဲ႕ အၾကားမွာ ရွိေနတယ္။

    ဘိုနီ - ဒါဆုိရင္ အဲဒီေနရာကုိ ေရာက္တဲ့အထိ ဖုန္းပိတ္ထားရင္ေကာ မျဖစ္ဘူးလား။

    ေဒလီ - ေကာင္းပါတယ္၊ အေကာင္းဆုံး နည္းကေတာ့ ဖုန္းကုိ ယူမသြားဖုိ႔ပဲ။ ေနာက္ အေကာင္းဆုံးနည္း တခုကေတာ့ အဲဒီေနရာကုိ မသြားခင္နဲ႔ နဂုိေနရာကုိ ျပန္မေရာက္ မခ်င္း ဖုန္းပိတ္ထားၿပီး ဘက္ထရီကုိပါ ထုတ္ထားလုိက္ပါ။

    ဘုိနာ - ဘာေျပာတယ္၊ ဖုန္းပိတ္ထားရမယ္ ဟုတ္လား။

    ေဒလီ - ေကာင္းပါျပီ၊ လုံလုံၿခဳံၿခံဳ ရွိဖုိ႔အတြက္ ဘက္ထရီကုိ ထုတ္လုိက္ရတာပါ - ဖုန္းဟာ လႈိင္း ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ ကိရိယာ တခုပါပဲ၊ ဘက္ထရီ ထည့္ထားတဲ့အခ်ိန္မွာ အေဖ မသိလုိက္ပဲ တေယာက္ေယာက္က ဖြင့္ဖုိ႔ အခြင့္အေရး ရသြားႏုိင္တယ္။

    အမည္၀ွက္ျခင္း အေၾကာင္း

    အကယ္လုိ႔ သင္ဟာ အထိခုိက္မခံတဲ့ ဖုန္းေျပာဆုိမႈေတြ လုပ္ေနတယ္ (သုိ႔) အထိခိုက္မခံတဲ့ SMS စာတုိေလးေတြ ေပးပုိ႔ေနတယ္ ဆုိရင္၊ လက္ကုိင္ဖုန္း အားလုံးကုိ ေျခရာခံႏုိင္တဲ့ အေပၚက 'feature' ကုိ သတိထားပါ။ ေအာက္က အဆင့္ေတြကုိ လုိက္နာက်င့္သံုးဖုိ႔ စဥ္းစားပါ -

    • တခါတေလ ဖုန္းေခၚတဲ့အခ်ိန္ကုိ ေနရာျခားျပီး ေျပာပါ၊ သင္နဲ႔ ဆက္စပ္မႈ မရွိတဲ့ ေနရာကုိ ေရြးပါ။

    • ဖုန္းကုိ ပိတ္လုိက္ပါ၊ ဘက္ထရီကုိ ျဖဳတ္ထားပါ၊ ဖုန္းေခၚခ်င္တဲ့ ေနရာကုိ သြားၿပီး ဖုန္းကုိ ဖြင့္ပါ၊ စကားေျပာလုိက္ပါ၊ ၿပီးတဲ့အခါ ဖုန္းကုိ ျပန္ပိတ္ျပီး ဘက္ထရီကုိ ဖယ္ထုတ္လုိက္ပါ။ ဒီလုိ အေလ့အက်င့္နဲ႔၊ ဖုန္း တခါတေလ ေခၚတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ network က သင့္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြကုိ ေျခရာခံႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။

    • ဖုန္းနဲ႔ SIM ကဒ္ေတြ ကုိ မၾကာခဏ ေျပာင္းပါ။ မိတ္ေဆြေတြ (သုိ႔) တပတ္ရစ္ ေစ်းေတြကေန လွည့္သုံးပါ။

    • အကယ္လုိ႔ ျဖစ္ႏုိင္တယ္ ဆုိရင္ မွတ္ပုံတင္ မထားတဲ့ ႀကိဳတင္ ေငြျဖည့္ကဒ္ေတြကုိ သံုးပါ။ ဖုန္းနဲ႔ SIM ကဒ္ေတြကုိ အေၾကြး၀ယ္ကဒ္နဲ႔ မ၀ယ္ပါနဲ႔၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ အဲဒီ အရာေတြနဲ႔ သင့္အၾကား အဆက္အစပ္ ရွိသြားႏုိင္တယ္။

    ဘုိနာ - ငါ့ ဖုန္းကုိ ပိတ္ထားရင္ေတာင္ ငါ ေရာက္ေနတဲ့ ေနရာကုိ အခ်က္ျပတုိင္ေတြဆီ သတင္းပုိ႔မယ္လုိ႔ မင္း ေျပာထားတယ္ေနာ္။

    ေဒလီ - ဟုတ္ပါတယ္၊ အေဖ။ ဒါကေတာ့ အဆုိးဆုံး အေနအထားပါပဲ။

    ဘုိနာ - ဒီလုိလား။

    ေဒလီ - ေကာင္းပါျပီ၊ အေဖ့ ဖုန္းထဲမွာ ပရုိဂရမ္ေတြကုိ တိတ္တဆိတ္ install လုပ္ထားျပီး အေ၀းကေန ဖုန္းကုိ ဖြင့္၊ အေဖ မသိရပဲ နံပါတ္တခုခုကုိ ေခၚဆုိႏုိင္တယ္။ အဲဒီေနာက္၊ အစည္းအေ၀းကုိ စတဲ့အခါ၊ အေဖရဲ႕ ဖုန္းဟာ အသံဖမ္းယူႏုိင္ၿပီး အသံ ထုတ္လႊင့္ႏုိင္တဲ့ ကိရိယာ တခုလုိ႔ အလုပ္လုပ္လာမွာ ျဖစ္တယ္။

    ဘုိနာ - မျဖစ္ႏုိင္တာ၊ တကယ္ ဟုတ္လုိ႔လား။

    ေဒလီ - ေကာင္းပါၿပီ၊ အဲဒါဟာ နည္းပညာအရ အလြယ္ေလးနဲ႔ လုပ္ႏုိင္တာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဘက္ထရီ ပိတ္ထားရင္ေတာ့ ဘာမွ လုပ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္တဲ့အတြက္၊ အေဖ့အတြက္လည္း အႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေနလိမ့္မယ္။

    ဘုိနီ - ေတာ္ရုံတန္ရုံ သတိထားေနရမဲ့ ေနရာေတြမွာ ယူမသြားတာ ပုိေကာင္းမယ္ ထင္တယ္။ ဒီလုိဆုိရင္ ဒီဖုန္းကုိ မသုံးတာေတာင္ ပုိေကာင္းေနမလား မသိပါဘူး။

    ေဒလီ - အေဖရယ္။ အသစ္အဆန္းေတြကုိ မေၾကာက္ဖုိ႔ အေဖပဲ ေျပာခဲ့တယ္ မဟုတ္လား။ လက္ကုိင္ဖုန္းေတြလည္း အဲဒီအတုိင္းပါပဲ၊ ေကာင္းက်ိဳးေတြ၊ ဆုိးက်ိဳးေတြ သိဖုိ႔ပဲ လုိတယ္။ ဂရုစုိက္ပါ။ ဒီဆုိးက်ိဳးေတြကုိ သိထားရင္၊ အဲဒါေတြကုိ ေရွာင္ရွားႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။

    ခုိးနားေထာင္ျခင္း အေၾကာင္း

    သင့္ရဲ႕ ဖုန္းထဲက မုိက္ခရုိဖုန္းဟာ ဖမ္းယူႏုိင္တဲ့ အကြာအေ၀းအတြင္းက ဘယ္လုိ အသံမ်ိဳးကုိ မဆုိ သင္ မသိလုိက္ပဲ ဖမ္းယူႏုိင္တယ္၊ ထုတ္လႊင့္ႏုိင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ ဖုန္းေတြကုိ အေ၀းကေန လွမ္းဖြင့္လုိ႔ ရတယ္၊ ဒီအတုိင္း ၾကည့္ရင္၊ ဖုန္းပိတ္ထားေနသေယာင္ ယူဆႏုိင္တယ္။

    • စိတ္မခ်တဲ့ သူေတြကုိ ဘယ္ေတာ့မွ ဖုန္းကို ေပးမကုိင္ေစနဲ႔၊ မဟုတ္ရင္ ဒီနည္းနဲ႔ သင့္ရဲ႕ ဖုန္းထဲမွာ ေထာက္လွမ္းေရး ေဆာ့ဗ္၀ဲကုိ install လုပ္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း ရသြားေစႏုိင္တယ္။

    • အကယ္လုိ႔ သင္ဟာ လွ်ိဳ႕၀ွက္ၿပီး အေရးႀကီးတဲ့ အစည္းအေ၀းေတြ လုပ္ေနတယ္ ဆုိရင္၊ သင့္ရဲ႕ ဖုန္းကုိ ပိတ္ထားျပီး ဘက္ထရီကုိ ျဖဳတ္ထားလုိက္ပါ။ (သုိ႔) ဖုန္းကုိ ယူသြားဖုိ႔ အေၾကာင္း မရွိရင္၊ ေဘးအႏၱရာယ္ မရွိတဲ့ေနရာမွာ ထားခဲ့ႏုိင္တယ္။

    • သင္နဲ႔ အဆက္အသြယ္လုပ္ေနတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြကလည္း ဒီမွာ ေဖၚျပထားတဲ့ အကာအကြယ္ေတြကုိ လုပ္ထားဖုိ႔ အကူအညီေပးပါ။

    • ေနာက္ျပီး၊ လူမ်ားတဲ့ေနရာ၊ စိတ္မခ်တဲ့ေနရာေတြမွာ ဖုန္းကုိ အသုံးျပဳတယ္ ဆုိရင္ သမာရုိးက် ခိုးနားေထာင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ၾကဳံရႏုိင္ျပီး ဖုန္းကုိလည္း အခုိးခံရႏုိင္တယ္ ဆုိတာ မေမ့ပါနဲ႔။

    ဖုန္းေခၚဆုိခ်က္မ်ားကုိ ၾကားျဖတ္ နားေထာင္ျခင္း

    ပုံမွန္အားျဖင့္၊ လက္ကုိင္ဖုန္း network ကတဆင့္ ျဖတ္သြားတဲ့ အသံ ဆက္သြယ္မႈေတြ (စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ အပါအ၀င္) ကုိ စာ၀ွက္ေပးတဲ့ အေနအထား အေတာ္ေလး အားနည္းေနတယ္။ ၾကားလူေတြက ေရးသား ေပးပို႔ခ်က္ေတြကုိ ၾကားျဖတ္တာတုိ႔၊ ဖုန္းေခၚဆုိမႈေတြကုိ ခုိးနားေထာင္တာဆုိ႔ လုပ္ေပးႏုိင္တဲ့ တန္ဖုိးနည္း နည္းပညာေတြ ရွိေနတယ္၊ အကယ္လုိ႔ အဲဒီ နည္းပညာေတြဟာ ဖုန္းအနီးအနားမွာ ရွိေနတယ္ ဆုိရင္ သူတုိ႔ဆီက ထုတ္လႊင့္ခ်က္ေတြကုိ ရရွိေနမွာ ျဖစ္တယ္။ လက္ကုိင္ဖုန္း ပံ့ပုိးသူေတြက သင့္ရဲ႕ အသံ ေခၚဆုိမႈနဲ႔ စာတုိေပးပို႔ခ်က္ေတြကုိ ၾကည့္ရႈႏုိင္ပါတယ္။

    ဖုန္းေခၚဆုိမႈေတြကုိ လက္ကုိင္ဖုန္း ပံ့ပုိးသူကေတာင္ ခုိးနားေထာင္လုိ႔ မရေအာင္ စာ၀ွက္ေပးႏုိင္တဲ့ နည္းေတြဟာ ေလာေလာဆယ္ အခ်ိန္မွာေတာ့ ေစ်းၾကီးေနတဲ့အျပင္ နည္းပညာအရ ေႏွးေကြးေနေသးတယ္ - ဒါေပမဲ့၊ အဲဒီ ေဆာ့ဗ္၀ဲေတြဟာ မၾကာခင္ ေစ်းခ်ဳိလာလိမ့္မယ္လုိ႔ ယူဆရတယ္။ စာ၀ွက္စနစ္ကုိ သုံးစြဲဖို႔၊ အရင္ဦးဆုံး စာ၀ွက္တဲ့ ေဆာ့ဗ္၀ဲကုိ ဖုန္းထဲမွာ install လုပ္ရမွာ ျဖစ္တဲ့အျပင္ သင္နဲ႔ အဆက္အသြယ္ လုပ္ဖုိ႔ ၾကံရြယ္ထားတဲ့ သူရဲ႕ ကိရိယာထဲမွာလည္း install လုပ္ထားရမယ္။ အဲဒါၿပီးရင္ ဒီေဆာ့ဗ္၀ဲနဲ႔ စာ၀ွက္ထားတဲ့ ေခၚဆုိမႈေတြ၊ စာတုိေတြကုိ လက္ခံ၊ ေပးပုိ႔ႏုိင္တယ္။ စာ၀ွက္ေပးတဲ့ ေဆာ့ဗ္၀ဲဟာ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ စမတ္ဖုန္းလုိ႔ ေခၚတဲ့ မုိဒယ္တခ်ိဳ႕မွာပဲ သုံးစြဲႏုိင္တယ္။

    Skype နဲ႔ လက္ကုိင္ဖုန္းတုိ႔ အၾကား ဆက္သြယ္ စကားေျပာမႈေတြကုိလည္း စာ၀ွက္မထားဘူး၊ တခ်ိဳ႕ အေျခအေနမ်ိဳးမွာ၊ အခ်က္ျပစနစ္ဟာ စနစ္တက် စာ၀ွက္စနစ္ မပါရွိတဲ့ လက္ကုိင္ဖုန္း network ထဲ ၀င္သြားတတ္ပါတယ္။

    စာသားသက္သက္ အေျခခံတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးမ်ား - SMS / စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္မ်ား

    အထိခုိက္မခံတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ လုံလုံၿခဳံၿခဳံ ထုတ္လႊင့္ႏုိင္ဖုိ႔ စာတုိေပးပုိ႔တဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈေတြကုိ အားကုိးလုိ႔ မရဘူး။ ဒီစာေတြဟာ စာသား သက္သက္နဲ႔ ေပးပုိ႔တာ ျဖစ္ျပီး အေရးႀကီးတဲ့ လုပ္ငန္းေတြအတြက္ မသင့္ေလ်ာ္ပါဘူး။

    ဘုိနာ - ငါ့ လက္ကုိင္ဖုန္းနဲ႔ ဖုန္းမေခၚပဲ၊ စာတုိေလးေတြကုိပဲ ေပးပို႔တာ၊ လက္ခံတာေတြ လုပ္ရင္ မျဖစ္ဘူးလား။ ဘာမွ မေျပာရင္ တေယာက္ေယာက္က နားေထာင္မဲ့ အရာလည္း မရွိေတာ့ဘူးေပါ့၊ ဒီနည္းက အေတာ္ေလး ျမန္တယ္ မဟုတ္ဘူးလား။

    ေဒလီ - ခဏေနပါအုံး။ ဒီစာတုိေလးေတြဟာ ဖုန္းကုမၸဏီရဲ႕ traffic ထဲ ၀င္ႏုိင္တဲ့သူ၊ ပစၥည္း ကိရိယာ ေကာင္းေကာင္း အသုံးျပဳထားတဲ့ ဘယ္သူမဆုိ network ထဲက အခ်က္ျပတုိင္ တခုျပီး တခုမွာ save လုပ္ထားျပီး စာသား သက္သက္နဲ႔ သြားလာေနတဲ့ အဲဒီ စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ေတြကုိ ဖမ္းယူႏုိင္တယ္၊ ဖတ္ရႈႏုိင္တယ္၊ အလြယ္တကူ ၾကားျဖတ္ႏုိင္တယ္။

    ဘုိနာ - ဒီလုိဆုိ အေတာ္ေလး ဆုိးတာပဲ။ ငါ ဘာလုပ္ရမလဲ။ စစ္ပြဲအတြင္းမွာ လုပ္ခဲ့ၾကသလုိ ကုဒ္နဲ႔ စာေရးရေတာ့မွာေပါ့။

    ေဒလီ - ဟုတ္ပါတယ္၊ တခါတေလ ရွဴးဖိနပ္ အေဟာင္း တကာ့ အေဟာင္းကလည္း သက္ေတာင့္ သက္သာ အရွိဆုံးေတြ ျဖစ္လာတတ္တာပဲ။

    SMS စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ေတြကုိ service operator က ျဖစ္ျဖစ္၊ ေစ်းသိပ္မၾကီးတဲ့ ကိရိယာကုိ အသုံးျပဳတဲ့ ၾကားလူေတြက ၾကားျဖတ္ႏုိင္တယ္။ ဒီစာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ေတြထဲမွာ ေပးပို႔သူနဲ႔ လက္ခံသူေတြရဲ႕ ဖုန္းနံပါတ္ကုိ စာအေၾကာင္းအရာနဲ႔တကြ ပါသြားလိမ့္မယ္။ ဒီ့အျပင္၊ SMS စာတုိေလးေတြကုိ ၾကားလူေတြက အလြယ္တကူ ျပင္ဆင္ျပီး အတုလုပ္လုိ႔ ရတယ္။

    သင္နဲ႔ လက္ခံရရွိသူေတြအၾကားက ကုဒ္ နည္းစနစ္တခုကုိ စဥ္းစားၾကည့္ရေအာင္။ ကုဒ္ေတြဟာ သင့္ရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းကုိ ပုိမုိ လုံၿခဳံေစျပီး၊ သင္နဲ႔ အဆက္အသြယ္လုပ္ေနတဲ့ ပုဂၢဳိလ္ရဲ႕ အေထာက္အထားကုိ အတည္ျပဳႏုိင္တဲ့ ေနာက္ထပ္ နည္းလမ္းတမ်ဳိးကုိ ပံ့ပိုးေပးႏုိင္တယ္။ ကုဒ္စနစ္ေတြဟာ လုံၿခံဳမႈ ရွိဖုိ႔ လုိၿပီး မၾကာခဏ ေျပာင္းေပးဖို႔ လုိတယ္။

    SMS စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ေလးေတြကုိ ထုတ္လႊင့္ၿပီးတဲ့အခါ ၾကည့္ရႈႏုိင္တယ္ -

    • ႏုိင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ၊ ဥပေဒအရ network providers ေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ေဖါက္သည္ေတြက ေပးပုိ႔တဲ့ စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ အားလုံးကုိ ေရရွည္ မွတ္တမ္း တင္ထားေလ့ ရွိၾကတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ SMS စာေတြကုိ providers ေတြက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းအတြက္၊ စာရင္းဇယား (သုိ႔) အျငင္းပြားမႈေတြအတြက္ သိမ္းဆည္းထားၾကပါတယ္။

    • ဖုန္းထဲမွာ Save လုပ္ထားတဲ့ စာတုိေလးေတြကုိ သင့္ရဲ႕ ဖုန္းကုိ လက္၀ယ္ရရွိသြားတဲ့ လူတုိင္းက ၾကည့္ရႈႏုိင္တယ္။ လက္ခံရရွိျပီး ေပးပုိ႔လုိက္တဲ့ စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ အားလုံးကုိ တခါထဲ ပယ္ဖ်က္ဖုိ႔ စဥ္းစားပါ။

    • တခ်ိဳ႕ ဖုန္းေတြမွာ ဖုန္းေခၚဆုိမႈ မွတ္တမ္း (သုိ႔) စာတုိ ေပးပုိ႔မႈ မွတ္တမ္းကုိ disable လုပ္ႏုိင္တဲ့ အဂၤါရပ္ ရွိတတ္ၾကတယ္။ သင့္ရဲ႕ ဖုန္းမွာ ဘာေတြ လုပ္လုိ႔ ရတယ္ ဆုိတာေတြကုိ ေလ့လာထားပါ။ လက္စြဲစာအုပ္ကုိ ဖတ္ထားပါ။

    စကားေျပာျခင္း၊ စာတုိေပးပုိ႔ျခင္း အျပင္ တျခား Functions မ်ား

    လက္ကုိင္ဖုန္းေတြဟာ လက္စြဲ ကြန္ပ်ဴတာ ကိရိယာေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာတယ္၊ သူတုိ႔ ကုိယ္ပုိင္ operating systems ေတြ ရွိလာၾကၿပီး သုံးစြဲသူေတြကုိ ၀န္ေဆာင္မႈ အမ်ိဳးမိ်ဳးေပးႏုိင္တဲ့ ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္လုိ႔ ရတဲ့ applications ေတြ ပါရွိလာတယ္။ တဆက္တည္း၊ ဗုိင္းရပ္စ္ေတြနဲ႔ စပုိင္၀ဲေတြဟာ လက္ကုိင္ဖုန္း ေလာကထဲကုိ ထုိးေဖါက္လာၾကတယ္။ ဗုိင္းရပ္စ္ေတြဟာ ဖုန္းထဲမွာ ေနရာယူလာႏုိင္တယ္၊ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အင္တာနက္ ကေန သင္ ေဒါင္းလုဒ္ လုပ္လုိက္တဲ့ applications ေတြ၊ ring tones ေတြ (ဖုန္းျမည္သံ)နဲ႔ ရုပ္သံက႑စုံ (multimedia) စာတုိေလးေတြနဲ႔အတူ ေရာပါလာတတ္တယ္။

    အေစာပုိင္းက လက္ကုိင္ဖုန္း မိုဒယ္ေတြ တခ်ိဳ႕မွာ အင္တာနက္ သုံးစြဲႏုိင္တဲ့ functions ေတြ အနည္းအက်ဥ္း ပါလာသလုိ၊ မပါလာလည္း ရွိတယ္၊ လက္ကုိင္ဖုန္းကုိ သင္ မသိတဲ့အခ်ိန္မွာ အထိခုိက္ မခံရေအာင္၊ ေအာက္မွာ ေဖၚျပထားတဲ့ ဖုန္းနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ သတိထားရမဲ့ အခ်က္ေတြကုိ ဂရုတစုိက္ထားဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။ ဒီအထဲက တခ်ိဳ႕ သတိထားရမဲ့ အခ်က္ေတြဟာ စမတ္ဖုန္းေတြနဲ႔ သက္ဆုိင္ေပမဲ့၊ သင္အသုံးျပဳတဲ့ ဖုန္းက ဘာလုပ္ေဆာင္ႏုိင္တယ္ စသျဖင့္၊ လုိအပ္တဲ့ ေဆာင္ရြတ္စရာေတြကို လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေအာင္၊ အတိအက် သိရွိထားဖုိ႔ အလြန္ အေရးၾကီးတယ္ -

    • အေရးႀကီးတဲ့ ဖုိင္နဲ႔ ဓါတ္ပုံေတြကုိ လက္ကုိင္ဖုန္းထဲမွာ မထားပါနဲ႔။ အဲဒါေတြကုိ အခန္း ၄။ ကြန္ပ်ဴတာ အတြင္းရွိ အထိခိုက္မခံတဲ့ ဖိုင္မ်ား ကာကြယ္နည္း ထဲမွာ ေဆြးေႏြးထားတဲ့အတုိင္း အျမန္ဆုံး တျခားေနရာကုိ ေျပာင္းေရႊ႕လုိက္ပါ။

    • ဖုန္း ေခၚဆုိမႈ မွတ္တမ္းေတြ၊ စာတုိေပးပုိ႔ခ်က္ေတြ၊ လိပ္စာ မွတ္သားခ်က္ေတြ၊ ဓါတ္ပုံ စတာေတြကုိ မၾကာခဏ ဆုိသလ���ိ ပယ္ဖ်က္ေပးပါ။

    • အကယ္လုိ႔ ဖုန္းကေန အင္တာနက္ အသုံးျပဳေနရင္၊ ကြန္ပ်ဴတာေပၚမွာ (HTTPS လုိ စာ၀ွက္ထားတဲ့ connection ကေနတဆင့္ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ အၿမဲတမ္း ေပးပို႔ပါ) သင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ လုံၿခဳံေရး နည္းလမ္းေတြအတုိင္း လုိက္နာပါ။

    • ဖုန္းထဲမွာ malware မရွိဘူးလုိ႔ စိတ္ခ်မွပဲ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ပါ။ အခန္း ၁။ ကြန္ပ်ဴတာကို malware နဲ ့ hacker မ်ားရန္မွ ကာကြယ္နည္း ကုိ ေလ့လာပါ။

    • သင္ မသိကၽြမ္းတဲ့အရာ၊ အတည္ျပဳလုိ႔ မရတဲ့ ring tones, wallpaper, java applications (သုိ႔) တျခားေမွ်ာ္လင့္မထားတဲ့ အရင္းအျမစ္ကေန လာတဲ့ ပရုိဂရမ္ေတြကုိ လက္ခံျပီး ဖုန္းထဲမွာ install တာေတြ မလုပ္ပါနဲ႔။ အဲဒီအထဲမွာ ဗုိင္းရပ္စ္ေတြ၊ အႏၱရာယ္ေပးတတ္တဲ့ ေဆာ့ဗ္၀ဲ (သုိ႔) ေထာက္လွမ္းေရး ပရုိဂရမ္ေတြ ပါလာတတ္ပါတယ္

    ဖုန္းရဲ႕ ျပဳမႈပုံနဲ႔ အလုပ္လုပ္ပုံေတြကုိ ေလ့လာပါ။ နားမလည္တဲ့ ပရုိဂရမ္ေတြ၊ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ၊ ထူးဆန္းတဲ့ စာတုိ ေပးပုိ႔ခ်က္ေတြ၊ တည္ၿငိမ္မႈ မရွိတဲ့ လုပ္ငန္း လည္ပတ္မႈေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ပါ။ အကယ္လုိ႔ ဖုန္းထဲမွာ သင္ မသိရွိတဲ့ features ေတြနဲ႔ applications ေတြ ရွိေနရင္၊ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ အဲဒါေတြကုိ disable လုပ္တာ ျဖစ္ျဖစ္ (သုိ႔) uninstall ျဖစ္ျဖစ္ လုပ္လုိက္ပါ။

    • စကား၀ွက္ေတြ ေပးမထားတဲ့ WiFi access points ေတြကုိ ခ်ိတ္ဆက္တဲ့အခါ သတိထားပါ၊ အလားတူ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ WiFi access points ေတြကုိ ခ်ိတ္ဆက္တဲ့အခါ သတိထားပါ။ လက္ကုိင္ဖုန္းဟာ ကြန္ပ်ဴတာ တလုံးလုိပဲ၊ ကြန္ပ်ဴတာေတြနဲ႔ အင္တာနက္ကုိ အႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစတဲ့ အားနည္းခ်က္ေတြနဲ႔ မလုံၿခဳံမႈေတြကုိ ျဖန္႔ေ၀ေပးပါတယ္။

    ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းေတြ ျဖစ္တဲ့ Infrared (IrDA), Bluetooth နဲ႔ ႀကိဳးမဲ့ အင္တာနက္ (WiFi) ေတြကုိ ဖုန္းမွာ အသုံးမျပဳတဲ့အခါ ပိတ္ထားလုိက္ၿပီး disable လုပ္ထားႏုိင္တယ္။ သုံးစြဲဖုိ႔ လုိတဲ့အခါမွသာ သူတုိ႔ကုိ ဖြင့္ေပးပါ။ စိတ္ခ်ရတဲ့ အေျခအထာားနဲ႔ ေနရာေတြမွာပဲ သူတုိ႔ကုိ သုံးပါ။ Bluetooth ဟာ အဲဒီပုံစံနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈေတြကုိ အလြယ္တကူ ခုိးနားေထာင္ႏုိင္တဲ့အတြက္ အဲဒါကုိ မသုံးတာ ပုိေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီအစား ေဒတာ လြဲေျပာင္းတဲ့အခါ ေကဘယ္ႀကိဳး တေခ်ာင္းကုိ သုံးၿပီး ဖုန္းကေန နားၾကပ္ႀကိဳး (သုိ႔) ကြန္ပ်ဴတာကုိ ဆက္သြယ္ပါ။

    ဆက္လက္ ဖတ္ရႈရန္