၅။ ဆံုးရွဳံးသြားတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ျပန္ဆယ္နည္း

မာတိကာ

...Loading Table of Contents...

    ဒစ္ဂ်စ္တယ္ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို သိုေလွာင္ႏုိင္ (သို႔) လႊဲေျပာင္းႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းသစ္ တခုစီေၾကာင့္ စဥ္းစားစရာ ျဖစ္လာေနတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ ေပ်ာက္ဆံုးသြားတာ၊ အခုိးခံရတာ (သို႔) အဖ်က္ဆီးခံရတာေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္တယ္။ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီျပီး လုပ္ေဆာင္လာခဲ့တဲ့ အရေတြကုိ အခိုးခံရတာ၊ နေမာ္နမက္ႏိုင္မႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားတာ၊ ကြန္ပ်ဴတာ hardware အသိမ္းခံရတာ၊ (သို႔) ဒီဂ်စ္တယ္ သိုေလွာင္ေရး နည္းပညာရဲ႕ သေဘာ သဘာဝအရ အၾကမ္းမခံတာေတြေၾကာင့္ တခဏ အတြင္းမွာ ေပ်ာက္ဆုံးသြားႏိုင္တယ္။ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ ကူညီပံ့ပိုးမႈေပးတဲ့ ကၽြမ္းက်င္သူေတြၾကားမွာ ေျပာဆိုသုံးႏႈန္းေလ့ရွိတဲ့ ဆို႐ိုးစကား တခုကေတာ့ - "အကယ္လုိ႔ ေဒတာ ေပ်ာက္ဆံုးသြားတယ္ဆုိရင္ ဆိုတာ ေမးရမဲ့ ေမးခြန္း မဟုတ္ဘူး၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေပ်ာက္သြားသလဲ ဆိုတာ သိဖို႔ပဲ အေရးႀကီးတယ္" ဆုိတဲ့အခ်က္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလို အေျခအေနမ်ိဳးနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔လာရင္၊ ေနာက္ဆံုး Backup တခုကို ျပန္ဆယ္တင္ႏိုင္ဖို႔ စနစ္တက် စမ္းသပ္ထားတဲ့ ကိရိယာ တခုခုကုိ အသုံးျပဳဖုိ႔ အလြန္ အေရးႀကီးတယ္။ Backup နည္းစနစ္ရဲ႕ အေရးႀကီးပံုကို သတိျပဳလာတဲ့ အခ်ိန္ဟာ Backup တခုကို စနစ္တက် ထားရွိဖို႔ လိုအပ္လာတဲ့ေန႔ကေန စတင္လာတယ္။

    အဲဒါဟာ လံုၿခံဳမႈ ရွိတဲ့ တြက္ခ်က္မႈထဲမွာ အေျခခံအက်ဆံုး အစိတ္အပိုင္းေတြထဲက တခု ျဖစ္ေပမဲ့၊ ထိေရာက္တဲ့ Backup မူဝါဒကို ဖန္းတီးဖို႔ ဆုိတာ ထင္ထားသလို သာမန္ ကိစၥေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ မူရင္း ေဒတာနဲ႔ Backup ေတြကို ျပင္ပ ေနရာအမ်ဳိးမ်ဳိးမွာ သိမ္းဆည္းဖို႔ လိုအပ္လာမႈ၊ Backup ေတြကို စိတ္ခ်လက္ခ် သိမ္းဆည္းရန္ အေရးႀကီးပံု၊ ကိုယ္ပိုင္ အိတ္ေဆာင္ သိမ္းဆည္းေရး ကိရိယာ (storage devices) ေတြကို အသံုးျပဳၿပီး တေယာက္နဲ႔ တေယာက္အၾကား သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ ေဝမွ်ေနၾကတဲ့ လူအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ညွိႏိႈင္းရတဲ့ အခက္အခဲ အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ထြက္ေပၚလာတဲ့ စီမံခန္႔ခြဲပုိင္းမွာ အခက္အခဲ တခု ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Backup နဲ႔ ဖိုင္ဆယ္တင္မႈ (file-recovery) နည္းနာေတြအျပင္၊ Cobian Backup နဲ႔ Undelete Plus ကိရိယာ ႏွစ္မ်ဳိး အေၾကာင္းကို ဒီအခန္းမွာ တင္ဆက္ ေပးထားတယ္။

    ေနာက္ခံ ဇာတ္လမ္း -

    အယ္လင္နာဟာ ႐ုရွား စကားေျပာတဲ့ ႏိုင္ငံတခုမွာ သဘာဝ ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႔ဝင္ တဦးျဖစ္ၿပီး၊ အဲဒီေဒသက တရားမဝင္ သစ္ပင္ ခုတ္ထြင္မႈ အေျခအေနကို အသားေပးတဲ့ ႐ုပ္ပံုေတြ၊ ဗြီဒီယိုေတြ၊ ေျမပံုေတြနဲ႔ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ဆန္းဆန္းျပားျပား ဖန္တီးထားတဲ့ တင္ဆက္မႈကို အေျခခံျပီး ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ တခုကုိ စတင္ တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္။ သူမဟာ သစ္ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ စာတမ္းေတြ၊ မီဒီယာ ဖိုင္ေတြနဲ႔ ပထဝီ အေနအထားနဲ႔ဆုိင္တဲ့ အခ်က္အလက္ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စုေဆာင္းခဲ့ၿပီး အဲဒါေတြကို သူမ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ NGO ႐ံုးတြင္းက ဝင္းဒိုး ကြန္ပ်ဴတာ အေဟာင္း တလံုးထဲမွာ အမ်ားစုကို သိမ္းဆည္းထားခဲ့တယ္။ အဲဒီသတင္း အခ်က္အလက္ေတြ အေၾကာင္းကုိ တင္ထားတဲ့ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ တခုကို တည္ေဆာက္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ၊ ဖိုင္ေတြရဲ႕ အေရးပါပံုကို သတိျပဳမိလာတယ္၊ အထူးသျဖင့္ ဖိုင္အားလံုးကို ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေပၚ မတင္မီ အကယ္လုိ႔ သူမရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာ ပ်က္စီးသြားခဲ့ရင္၊ ဖိုင္ေတြကို ထိန္းသိမ္းရမဲ့ ကိစၥအတြက္ စိတ္ပူလာမိတယ္။ သူမ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမွာ တျခား အဖြဲ႔ဝင္ေတြကလည္း အဲဒီကြန္ပ်ဴတာကို တခါတေလ အသံုးျပဳတတ္ၾကတဲ့ အတြက္၊ သူမရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို သိမ္းဆည္းထားတဲ့ ဖိုင္တြဲကို တေယာက္ေယာက္က အမွတ္တမဲ့ ပယ္ဖ်က္မိရင္ ျပန္ဆယ္တင္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းကို သူမ သိခ်င္လာတယ္။ သူမရဲ႕ တူေလး နီကိုလိုင္းကို ေခၚၿပီး Backup လုပ္တဲ့ နည္းတခုကို လုပ္ေပးဖို႔ အကူအညီ ေတာင္းလိုက္တယ္။

    ဒီသင္ခန္းစာကေန ေလ့လာသင္ယူႏိုင္တဲ့ အခ်က္မ်ား

    • သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို စီမံၿပီး Backup လုပ္နည္း
    • Backup ေတြကို သိမ္းဆည္းထားသင့္တဲ့ ေနရာ
    • Backup ေတြကို လံုလံုၿခံဳၿခံဳ စီမံႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္း
    • မေတာ္တဆ ဖ်က္လိုက္မိတဲ့ ဖိုင္ေတြကို ဆယ္တင္နည္း

    သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို ခြဲျခားၿပီး စီမံျခင္း

    သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကုိ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အႏၱရာယ္ေတြနဲ႔ ကင္းေအာင္၊ malware ကင္းစင္ၿပီး Firewall ေကာင္းတခု၊ ႀကံ့ခုိင္တဲ့ စကားဝွက္ေတြနဲ႔ ကာကြယ္ထားၿပီး ေဘးအႏၱရာယ္ေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္မဲ့ အဆင့္ေတြကို လုပ္ေဆာင္ထားဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္၊ သူတို႔ကို ဒီအတိုင္းထားရင္ ဒီအဆင့္ေတြနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ ခ်ဳိ႕ယြင္းႏိုင္တဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ တိုက္ခိုက္ခံရျခင္း၊ ဟက္ကာေတြ၊ လွ်ပ္စစ္ ပတ္လမ္းေတြ၊ မီးပန္းေတြ၊ ေရဖိတ္စင္မႈေတြ၊ သူခိုး၊ ပစၥည္း သိမ္းခံရျခင္း၊ သံလိုက္ဓါတ္ ျပယ္သြားျခင္း၊ operating system ပ်က္သြားျခင္းနဲ႔ hardware ခ်ဳိ႕ယြင္းျခင္း စတာေတြ ပါ၀င္တယ္။ ေဘးအႏၱရာယ္အတြက္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္တာဟာ ကာကြယ္ျခင္းနဲ႔ တပံုစံထဲ အေရးႀကီးတယ္။

    အယ္လင္နာ - နီကိုလိုင္ရယ္၊ backup အေရးႀကီးတာကို ကၽြန္ေတာ္ သိပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ကၽြန္ေတာ့္ အေနနဲ႔ တျခားတေယာက္ေယာက္ရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ အဲဒါကို လုပ္ရမယ္ ဆိုလိုတာလား။ ေျပာခ်င္တာက၊ ဒီအရာကို ကၽြန္ေတာ္ ကိုယ္တိုင္ လုပ္ႏိုင္ဖို႔ အခ်ိန္၊ အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္မႈေတြ ရွိေနရမယ္ ဆိုလိုတာလား။

    နီကိုလိုင္း - အဆင္ေျပသြားမွာပါ။ backup အစီအစဥ္ေကာင္းတခု ျဖစ္လာဖို႔ အတာ္ေတာ္ စဥ္စားယူရမယ္၊ အခ်ိန္ (သို႔) ေငြေၾကး ကုန္က်တာကို ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ သတင္း အခ်က္အလက္ အားလံုး ဆံုး႐ံႈးခံရတာနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္၊ ဒါကို အဆင္မေျပဘူးလို႔ ေျပာလို႔ မရပါဘူး၊ ဟုတ္ပါတယ္ေနာ္။ ဒါ့အျပင္၊ backup ဆိုတာ သင္ကိုယ္တိုင္ လုပ္ေဆာင္ရမဲ့ အရာေတြထဲက တခု အပါအ၀င္ ျဖစ္တယ္။ ဒီလို နည္းပညာကို ပံ့ပိုးကူညီ ေပးလာမဲ့ သူေတြဟာ သင့္ရဲ႕ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အခ်က္အလက္ေတြကို သိမ္းထားရမဲ့ ေနရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိတ္ခ်ယုံၾကည္ရတဲ့ သူေတြ၊ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ သူေတြ မဟုတ္ဘူး ဆုိရင္၊ ဒီလို အစီအစဥ္ေတြကို ကိုယ့္ဟာကိုယ္ လုပ္တာ ပိုေကာင္းပါတယ္။

    Backup မူ၀ါဒ တခုကုိ ခ်မွတ္ဖုိ႔ ပထမ အဆင့္ကေတာ့ သင့္ရဲ႕ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာနဲ႔ လုပ္ငန္း အခ်က္အလက္ေတြ ေလာေလာဆယ္ ရွိေနတဲ့ ေနရာကို ပံုေဖာ္ေပးဖို႔ပဲ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္၊ သင့္ရဲ႕ အီးေမးလ္ကို ပံ့ပိုးသူ (provider)ရဲ႕ ေမးလ္ ဆာဗာထဲမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ သင့္ကိုယ္ပိုင္ ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ (သို႔) အဲဒီ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးမွာ တၿပိဳင္ထဲ သိမ္းထားႏိုင္တယ္။ သင့္ဆီမွာ အီးေမးလ္ အေကာင့္ အေတာ္မ်ားမ်ား ဖြင့္ထားနိင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး၊ အသံုးျပဳေနတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြထဲက အေရးႀကီးတဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြဟာ ႐ံုးနဲ႔ အိမ္ေတြမွာ ထားရွိႏုိင္တယ္။ လိပ္စာ စာအုပ္ေတြ၊ ခ်က္တင္စကားေျပာတဲ့ မွတ္တမ္းေတြနဲ႔ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ ပ႐ိုဂရမ္ settings ေတြ ရွိႏုိင္တယ္။ တခ်ဳိ႕ အခ်က္အလက္ေတြကို ျဖဳတ္တပ္လို႔ရတဲ့ USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းေတြ၊ ခရီးေဆာင္ hard drive ေတြ၊ CD ေတြ၊ DVD ေတြနဲ႔၊ floppy disk အေဟာင္းေတြ စတဲ့ မီဒီယာေတြမွာ သိမ္းထားႏိုင္တယ္။ လက္ကိုင္ဖုန္းထဲက အဆက္အသြယ္ေတြရဲ႕ လိပ္စာေတြ၊ အေရးႀကီးတဲ့ စာတိုေပးပုိ႔ခ်က္ေတြကုိ သိမ္းထားႏိုင္တယ္။ ကြန္ရက္ စာမ်က္နာ တခုခု ရွိတယ္ရင္၊ အဲဒီထဲမွာ ႏွစ္နဲ႔ ခ်ီၿပီး စုေဆာင္းခဲ့တဲ့ ေဆာင္းပါး အမ်ားအျပား ရွိႏုိင္တယ္။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔၊ မွတ္စုစာအုပ္ေတြ၊ ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းေတြနဲ႔ ေပးစာေတြ စတဲ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္နဲ႔ မဆိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေမ့ထားလုိ႔ မရဘူး။

    ေနာက္တမ်ိဳးအေနနဲ႔၊ အဲဒီ ဖိုင္ေတြထဲက ဘယ္ဖိုင္ေတြဟာ 'မူရင္း ေကာ္ပီေတြ' ျဖစ္တယ္ ဆိုတာ ခြဲျခားသိရွိဖို႔ လိုတယ္၊ တခါတေလ ထပ္ေနတတ္ၾကတယ္။ မူရင္း ေကာ္ပီဟာ အမ်ားအားျဖင့္ ဖိုင္တခုခု (သို႔) ဖိုင္အစုအစည္းရဲ႕ ေနာက္ဆံုး update လုပ္ထားတဲ့ ဗားရွင္းျဖစ္ၿပီး၊ အကယ္လို႔ အေၾကာင္းအရာကို မြမ္းမံလုိတဲ့အခါ ကုိယ္တုိင္ တည္းျဖတ္လို႔ ရတဲ့ ေကာ္ပီတခုနဲ႔ ညီမွ်တယ္။ ထင္ရွားတာကေတာ့၊ ဒီထူးျခားခ်က္ဟာ ဖိုင္တပုဒ္ထဲကေန ထြက္လာတဲ့ ဖိုင္ေတြကို မဆိုလိုဘူး၊ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ အခ်က္အလက္ အမ်ဳိးအစားေတြ အတြက္ေတာ့ အလြန္ အေရးႀကီးေနတယ္။ အေရးႀကီးတဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာ တခုရဲ႕ ေကာ္ပီပြားေတြကိုပဲ back up လုပ္ထားၿပီး၊ အဲဒီ ေကာ္ပီပြားေတြကို back up မလုပ္ခင္ မူရင္း ေကာ္ပီ ေပ်ာက္သြားတဲ့အခါ (သို႔) ဖ်က္ဆီးခံရတဲ့အခါေတြမွာ ျပႆနာ တခု ေပၚလာတတ္တယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔၊ စဉ္းစားၾကည့္လုိက္ပါ၊ USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းထဲမွာ သိမ္းထားတဲ့ spreadsheet ေကာ္ပီတခုကို မြမ္းမံေနရင္းနဲ႔ တပတ္ေလာက္ ခရီးသြားေနတယ္ ဆိုပါစို႔။ ဒီေနရာမွာ၊ အခု သင္ မြမ္းမံေနတဲ့ ေကာ္ပီကို မူရင္း ေကာ္ပီအျဖစ္ မွတ္ယူရမွာ ျဖစ္တယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ႐ံုးကြန္ပ်ဴတာထဲက ရက္လြန္သြားၿပီး အလိုအေလွ်ာက္ backup လုပ္ထားတဲ့ ဗားရွင္းေတြဟာ အသံုး မဝင္ေတာ့လုိ႔ ျဖစ္တယ္။

    အေပၚက ခြဲျခားထားတဲ့ မူရင္းနဲ႔၊ ေကာ္ပီပြားလိုက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ အားလံုးကို သိမ္းထားတဲ့ ေနရာကို ေရးမွတ္ထားပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ သင့္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ေျဖရွင္းေပးႏုိင္မွာ ျဖစ္ၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့ backup တခုကို စတင္ သတ္မွတ္ႏုိင္မွာ ျဖစ္တယ္။ ေအာက္မွာ ေဖၚျပတဲ့ ဇယားဟာ အလြန္ အေျခခံက်တဲ့ ဥပမာ တခု ျဖစ္တယ္။ သင္ျပဳစုလုိက္တဲ့ စာရင္းဟာ ပိုရွည္လာႏုိင္သလုိ၊ တခ်ဳိ႕ 'သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာေတြ'မွာ တခုထက္ မကတဲ့ 'data type'၊ ကိရိယာမ်ိဳးစံုမွာ ပါရွိတဲ့ တခ်ဳိ႕ ေဒတာေတြ ပါ၀င္ေနတာကို ေတြ႔ရလိမ့္မယ္။

    <table border="1"> <tbody> <tr> <th>ေဒတာ အမ်ဳိးအစား</th> <th>မူရင္း/မိတၱဴပြား</th> <th>သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာ</th> <th>တည္ေနရာ</th> </tr> <tr> <td>အီလက္ထ႐ိုနစ္ စာတမ္းမ်ား</td> <td>မူရင္း</td> <td>ကြန္ပ်ဴတာ hard drive</td> <td>႐ံုး</td> </tr> <tr> <td>အေရးႀကီးတဲ့ အီလက္ထ႐ိုနစ္ စာတမ္းမ်ား တခ်ဳိ႕</td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္း </td> <td>ကၽြန္ေတာ့ဆီမွာ</td> </tr> <tr> <td>ပ႐ိုဂရမ္ ေဒတာေဘ့စ္မ်ား (ဓါတ္ပံုမ်ား၊ လိပ္စာ စာအုပ္၊ ျပကၡဒိန္၊ စသျဖင့္) </td> <td>မူရင္း</td> <td>ကြန္ပ်ဴတာ hard drive</td> <td>႐ံုး</td> </tr> <tr> <td>အီလက္ထ႐ိုနစ္ စာတမ္းမ်ား တခ်ဳိ႕</td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>CDမ်ား</td> <td>အိမ္</td> </tr> <tr> <td>အီးေမးလ္ & အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္မ်ား</td> <td>မူရင္း</td> <td>ဂ်ီးေမးလ္ အေကာင့္</td> <td>အင္တာနက္ </td> </tr> <tr> <td>စာတိုပို႔စာမ်ား & ဖုန္း အဆက္အသြယ္မ်ား</td> <td>မူရင္း</td> <td>လက္ကိုင္ဖုန္း</td> <td>ကၽြန္ေတာ့္ဆီမွာ</td> </tr> <tr> <td>ပံုႏွိပ္ထုတ္ထားတဲ့ စာတမ္းမ်ား (သေဘာတူစာခ်ဳပ္၊ ကုန္ပို႔လႊာ) </td> <td>မူရင္း</td> <td>စားပြဲ အံဆြဲ </td> <td>႐ံုး</td> </tr> </tbody> </table>

    အေပၚက ဇယားထဲမွာ ေတြ႔ရတဲ့ အခ်က္မ်ား -

    • အကယ္လို႔ ႐ံုးက ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ hard drive ပ်က္သြားတယ္ ဆုိရင္ က်န္ရွိေနမဲ့ တခုတည္းေသာ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ ကေတာ့ အိမ္မွာ သိမ္းထားတဲ့ USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းနဲ႔ CD မိတၱဴေတြပဲ ျဖစ္တယ္။
    • အီးေမးလ္ လိပ္စာေတြ (သို႔) လိပ္စာ စာအုပ္ေတြရဲ႕ ေအာ့ဖ္လုိင္း ေကာ္ပီေတြ သင့္ဆီမွာ ရွိမွာ မဟုတ္ဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ အကယ္လို႔ စကားဝွက္ကို ေမ့သြားရင္ (ဒါမွမဟုတ္ တေယာက္ေယာက္က တျမင္သက္သက္ ေျပာင္းလိုက္တယ္ ဆိုရင္)၊ အီဒီ ေကာ္ပီေတြကို ဆံုးရံႈးရမွာ ျဖစ္တယ္။
    • လက္ကိုင္ဖုန္းထဲမွာ ေဒတာ ေကာ္ပီ တခုမွ ရွိမွာ မဟုတ္ဘူး။
    • သင့္ဆီမွာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြ၊ ကုန္ပို႔လႊာေတြရဲ႕ မိတၱဴပြားေတြ၊ ဒစ္ဂ်စ္တယ္နည္းနဲ႔ (သို႔) စာရြက္နဲ႔ ပံုႏွိပ္ထားတဲ့ မွတ္တမ္း မွတ္ရာေတြ ရွိမွာ မဟုတ္ဘူး။

    အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းမည့္ ပံုစံ သတ္မွတ္ျခင္း

    အေပၚမွာ စာရင္းျပထားတဲ့ ေဒတာ အမ်ဳိးအစား အားလံုးကို အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းဖို႔အတြက္၊ ေဆာ့ဗ္ဝဲနဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္ ရွင္းလင္းခ်က္ေတြအတြက္ စုစည္းခ်က္ တစ္ခု လိုအပ္လာမွာ ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္၊ အဲဒီ ေဒတာ အမ်ဳိးအစား တစ္ခုစီဟာ သီးျခား ေနရာႏွစ္ခုမွာ သိမ္းထားရမွာ ျဖစ္တယ္။

    အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ား - Cobian Backup လို ပ႐ိုဂရမ္ တစ္ခုကို အသံုးျပဳၿပီး ေအာက္မွာ အေသးစိတ္ ေဖာ္ျပထားတဲ့အတုိင္း ကြန္ပ်ဴတာထဲက မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြအတြက္ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းခ်က္ တစ္ခု ဖန္တီးလုိက္ပါ။ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းခ်က္ကို အိမ္မွာ ျဖစ္ျဖစ္ (သို႔) တျခား အႏၱရာယ္ကင္းတဲ့ ေနရာတခ်ဳိ႕မွာ ျဖစ္ျဖစ္ အလြယ္တကူ ယူသြားႏုိင္တဲ့အရာ တစ္ခုခုထဲမွာ သိမ္းဆည္းထားပါ။ ျဖဳတ္တပ္ႏုိင္တဲ့ hard drives, CD/DVDs (သုိ႔) USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းေတြကုိ ေရြးခ်ယ္ သုံးစြဲႏုိင္တယ္။ တခ်ိဳ႕လူေတြက CDs (သုိ႔) DVDs ကုိ အသုံးျပဳၾကတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းခ်က္အေပၚ ထပ္ေရးတာတုိ႔၊ ေပ်ာက္ဆုံးတာတုိ႔ စတဲ့ အႏၱရာယ္ေတြ ေလွ်ာ့နည္းတဲ့အတြက္ ျဖစ္တယ္။ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းမႈ တစ္ခု ျပဳလုပ္လိုတဲ့ အခါတုိင္း အသုံးျပဳေလာက္ေအာင္ CD အလြတ္ဟာ ေစ်းႏႈန္း ခ်ိဳသာပါတယ္။

    ဒီလို ေဒတာမ်ိဳးကြဲမွာ အလြန္ အထိခုိက္မခံတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ မၾကာခဏ ပါရွိတတ္တဲ့အတြက္၊ စာ၀ွက္စနစ္ကုိ အသုံးျပဳၿပီး မိမိရဲ႕ အီလက္ထရုိနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းခ်က္ေတြကုိ ကာကြယ္ဖုိ႔ အထူး အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီလုိ လုပ္ေဆာင္တဲ့နည္းကုိ ၄။ ကြန္ပ်ဴတာ အတြင္းရွိ အထိခိုက္မခံတဲ့ ဖိုင္မ်ားကို ကာကြယ္နည္း နဲ႔ TrueCrypt လမ္းၫႊန္ထဲမွာ ေလ့လာ ဖတ္ရႈႏိုင္တယ္။

    ပ႐ိုဂရမ္ ေဒတာေဘ့စ္ - မိမိရဲ႕ ပ႐ိုဂရမ္ ေဒတာေဘ့စ္ေတြ ရွိတဲ့ ေနရာကို သိတာနဲ႔၊ ၄င္းတို႔ကို အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာ ပံုစံအတုိင္း အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းႏိုင္တယ္။

    အီးေမးလ္ - အီးေမးလ္ကို ကြန္ရက္ၾကည့္ ယႏၱရား တစ္ခုခုနဲ႔ ၾကည့္ရႈတာထက္၊ Thunderbird ေခၚ မုိးႀကိဳးဌက္လို အီးေမးလ္ ဂလိုင္းတစ္ခုကုိ ထည့္သြင္းၿပီး မိမိရဲ႕ အေကာင့္နဲ႔ တြဲသုံးႏုိင္ေအာင္ ျပဳျပင္ဖန္တီးလုိက္ပါ။ မုိးႀကိဳးဌက္ လမ္းညႊန္ထဲမွာ လုပ္ေဆာင္နည္း အေသးစိတ္ကုိ ရွင္းျပထားတယ္။ ကြန္ရက္ေမးလ္ ဝန္ေဆာင္မႈေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ အဲဒီလို ပ႐ိုဂရမ္မ်ဳိး အသံုးျပဳနည္း၊ တခါတေလ အီးေမးလ္ လိပ္စာေတြ တင္သြင္းနည္းေတြ ပါ၀င္တဲ့ လမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြကို ပံ့ပိုးထားၾကတယ္။ အဲဒီ အေၾကာင္း အေသးစိတ္ကို ေအာက္မွာ ေဖၚျပတဲ့ ဆက္လက္ ေလ့လာရန္ အပိုင္းမွာ ဖတ္ရႈႏုိင္ပါတယ္။ အကယ္လုိ႔ မိမိရဲ႕ အီးေမးလ္ အေဟာင္းေတြကုိ (လုံၿခံဳေရးအရ) ဆာဗာေပၚမွာ မထားပဲ၊ မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလိုရင္၊ အေပၚမွာ ေဖၚျပခဲ့တဲ့အတုိင္း အီလက္ထရုိနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္တမ္းေတြရဲ႕ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းခ်က္ထဲမွာ ထည့္သိမ္းထားႏုိင္တယ္။

    လက္ကိုင္ဖုန္းထဲက အေၾကာင္းအရာမ်ား - လက္ကိုင္ဖုန္းထဲက ဖုန္းနံပါတ္ေတြနဲ႔ စာတိုေပးပို႔ခ်က္ေတြကို အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းမယ္ ဆုိရင္၊ ဖုန္းကို ထုတ္လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီရဲ႕ ကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာကေန ရရွိႏုိင္တဲ့ သင့္ေတာ္တဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲကို သံုးၿပီး ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားႏုိင္တယ္။ ဒီလို လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အထူး USB ႀကိဳးတစ္ခုကို ဝယ္ယူဖုိ႔ လုိလိမ့္မယ္။

    ပံုႏွိပ္ထုတ္တဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ား - ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာမွာ၊ အေရးႀကီးတဲ့ မိမိရဲ႕ စာရြတ္စာတမ္း အားလုံးကို စကင္ဖတ္ၿပီး အေပၚမွာ ေဆြးေႏြးထားတဲ့အတုိင္း၊ မိမိရဲ႕ တျခား အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြနဲ႔ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းလိုက္ပါ။

    ေနာက္ဆံုးမွာ၊ သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာေတြ (storage devices)၊ ေဒတာ အမ်ိဳးအစားေတြနဲ႔ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းခ်က္ေတြကို မိမိရဲ႕ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ အႏၱရာယ္ဒဏ္ ပုိမုိ ခံႏိုင္ရည္ ရွိေအာင္ ျပန္ၿပီး စီစဥ္ပါ -

    <table width="100%" border="1"> <tbody> <tr> <th>ေဒတာ အမ်ဳိးအစား</th> <th>မူရင္း/မိတၱဴပြား</th> <th>သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာ</th> <th>တည္ေနရာ</th> </td> </tr> <tr> <td>အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ား</td> <td>မူရင္း</td> <td>ကြန္ပ်ဴတာ hard drive </td> <td>႐ုံး </td> </tr> <tr> <td>အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ား</td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>CD မ်ား</td> <td>အိမ္ </td> </tr> <tr> <td>အေရးႀကီးတဲ့ တခ်ဳိ႕ အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ား</td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္း</td> <td>ကၽြန္ေတာ့္ဆီမွာ </td> </tr> </tbody> </table>

    <table width="100%" border="1"> <tbody> <tr> <th>ေဒတာ အမ်ဳိးအစား </th> <th>မူရင္း/မိတၱဴပြား </th> <th>သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာ </th> <th>တည္ေနရာ</th> </td> </tr> <tr> <td>ပရုိဂရမ္ ေဒတာေဘ့စ္မ်ား</td> <td>မူရင္း</td> <td>ကြန္ပ်ဴတာ hard drive</td> <td>႐ုံး </td> </tr> <tr> <td>ပ႐ိုဂရမ္ ေဒတာေဘ့စ္မ်ား</td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>CD မ်ား</td> <td>အိမ္ </td> </tr> </tbody> </table>

    <table width="100%" border="1"> <tbody> <tr> <th>ေဒတာ အမ်ဳိးအစား</th> <th>မူရင္း/မိတၱဴပြား</th> <th>သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာ</th> <th>တည္ေနရာ</th> </td> </tr> <tr> <td>အီးေမးလ္ & အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္မ်ား</td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>ဂ်ီးေမးလ္ အေကာင့္</td> <td>အင္တာနက္ </td> </tr> <tr> <td>အီးေမးလ္ & အီးေမးလ္ အဆက္အသြယ္မ်ား</td> <td>မူရင္း</td> <td>႐ံုးကြန္ပ်ဴတာထဲက Thunderbird</td> <td>႐ံုး </td> </tr> </tbody> </table>

    <table width="100%" border="1"> <tbody> <tr> <th>ေဒတာ အမ်ဳိးအစား</th> <th>မူရင္း/မိတၱဴပြား</th> <th>သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာ</th> <th>တည္ေနရာ</th> </td> </tr> <tr> <td>စာတိုေပးပို႔ခ်က္မ်ား & လက္ကိုင္ဖုန္း အဆက္အသြယ္မ်ား</td> <td>မူရင္း</td> <td>လက္ကိုင္ဖုန္း</td> <td>ကၽြန္ေတာ့္ဆီမွာ</td> </tr> <tr> <td>စာတိုေပးပို႔ခ်က္မ်ား & လက္ကိုင္ဖုန္း အဆက္အသြယ္မ်ား </td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>ကြန္ပ်ဴတာ hard drive</td> <td>႐ုံး </td> </tr> <tr> <td>စာတိုေပးပို႔ခ်က္မ်ား & လက္ကိုင္ဖုန္း အဆက္အသြယ္မ်ား</td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းတဲ့ SIM</td> <td>အိမ္ </td> </tr> </tbody> </table>

    <table width="100%" border="1"> <tbody> <tr> <th>ေဒတာ အမ်ဳိးအစား</th> <th>မူရင္း/မိတၱဴပြား</th> <th>သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာ</th> <th>တည္ေနရာ</th> </td> </tr> <tr> <td>ပံုႏွိပ္ထုတ္တဲ့ စာတမ္းမ်ား</td> <td>မူရင္း</td> <td>စားပြဲအံဆြဲ</td> <td>႐ံုး </td> </tr> <tr> <td>စကင္ဖတ္ထားတဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ား</td> <td>မိတၱဴပြား</td> <td>CD မ်ား</td> <td>အိမ္ </td> </tr> </tbody> </table>

    အယ္လီနာ - တခ်ဳိ႕ လူေတြက မိမိတို႔ရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ ဖိုင္အားလံုးကို ဂ်ီေမးလ္ထဲမွာ၊ ေပးစာ 'draft' အျဖစ္ ပူးတြဲၿပီးျဖစ္ေစ၊ ကိုယ့္ဟာကုိယ္ အီးေမးလ္ ပုိ႔ၿပီး ျဖစ္ေစ သိမ္းဆည္းတတ္ၾကတယ္။ အဲဒါေတြကို မိမိရဲ႕ ဖုိင္ေတြ 'ဒုတိယတန္းစား သိမ္းဆည္းရာ ေနရာ'ဆုိၿပီး ေျပာလုိ႔ ရမလား။

    နီကိုလိုင္ - အကယ္လို႔ မိမိရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာ တစ္ခု (သို႔) ႏွစ္ခု ေပ်ာက္သြားတယ္ ဆုိရင္၊ ဆယ္တင္ႏိုင္ဖို႔ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစလိမ့္မယ္၊ ဒါေပမဲ့ အဲဒါဟာ ကိုး႐ိုးကားယား ႏိုင္တယ္။ ရွင္းရွင္း ေျပာရမယ္ဆုိရင္၊ ဒီပုံစံနဲ႔ အပတ္တိုင္း မွတ္တမ္းမွတ္ရာ ဘယ္ႏွစ္ခုကို အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းႏိုင္မွာလဲ။ ဒါ့အျပင္၊ မိမိရဲ႕ အီးေမးလ္ကို တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လုိ႔ စိုးရိမ္ေနတယ္ ဆုိရင္ - အဲဒီ ပူးတြဲဖိုင္ေတြဟာ အႏၱရာယ္ကင္း မကင္း စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ဖို႔ လိုအပ္လာမွာ ျဖစ္တယ္။ ဂ်ီးေမးလ္နဲ႔ လံုလံုၿခံဳၿခံဳ အဆက္အသြယ္ လုပ္မထားရင္၊ မိမိရဲ႕ အထိခိုက္မခံတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြဟာ ေငြျပားေပၚမွာ ဖြင့္ဟေဖၚျပလုိက္တာနဲ႔ တူေနလိမ့္မယ္။ အရြယ္ ေသးငယ္တဲ့ Truecrypt volumes (သို႔) KeePass ေဒတာေဘ့စ္ ဖိုင္ေတြကို အရန္သင့္ သိမ္းည္းဖို႔ ဂ်ီးေမးလ္ထဲကို HTTPS ျဖင့္ ၀င္လုိက္ပါ၊ အေၾကာင္းကေတာ့ သူတုိ႔ကုိ စာဝွက္ထားလုိ႔ ျဖစ္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ ဒီအရာကို သာမန္ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းတဲ့ ပံုစံအတုိင္း သုံးစြဲဖုိ႔ မိမိ အေနနဲ႔ လုံး၀ အားမေပးလုိဘူး။

    ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အရန္သင့္ သိ္မ္းဆည္းမႈ တစ္ခု ဖန္တီးျခင္း

    ဒီအခန္းမွာ ေဆြးေႏြးထားတဲ့ ေဒတာ အမ်ဳိးအစားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး၊ backup မူဝါဒတခုကို ခ်မွတ္တဲ့အခါ လူေတြကုိ စိတ္ပူေစႏုိင္တဲ့ အခ်က္ကေတာ့ 'အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ'ပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒီသတ္မွတ္ခ်က္က ျပက္သားမႈ သိပ္မရွိဘူး၊ ဒါေပမဲ့ ေယဘုယ် အားျဖင့္ သင့္ကုိ ေျခရာခံေနတဲ့ ဖုိင္၊ သင္ ကုိယ္တုိင္ ဖြင့္ေနတဲ့ ဖုိင္ေတြကုိ ႏွစ္ခ်က္ ႏွိပ္လုိက္ၿပီး ျဖစ္ျဖစ္ (သုိ႔) application တခုခုရဲ႕ File menu ကုိ အသုံးျပဳျခင္း ျဖစ္ျဖစ္ ရည္ညႊန္းေပးေနတယ္။ အတိအက် ေျပာရရင္၊ အဲဒီ အထဲမွာ စာသားဖိုင္ေတြ၊ word မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ၊ တင္ဆက္ျပသခ်က္ေတြ၊ PDF ေတြနဲ႔ spreadsheet ေတြ ပါရွိတယ္။ အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြဟာ အီးေမးလ္ စာေတြနဲ႔ မတူပဲ၊ ဥပမာ အားျဖင့္၊ အင္တာနက္ေပၚကတဆင့္ အေဝးက ေကာ္ပီေတြ (remote copies) ကုိ တၿပိဳင္ထဲ အလုပ္လုပ္ၾကတာ မဟုတ္ဘူး။

    အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြကို back up လုပ္တဲ့အခါ၊ ပ႐ိုဂရမ္ ေဒတာေဘ့စ္ေတြကိုလည္း back up လုပ္ထားဖို႔ သတိရပါ။ အကယ္လို႔ ျပကၡဒိန္ ကိရိယာတခုခု (သို႔) အီလက္ထ႐ိုနစ္ လိပ္စာစာအုပ္ကို အသံုးျပဳေနတယ္ ဆုိရင္၊ ဥပမာအေနနဲ႔၊ အဲဒီ ပ႐ိုဂရမ္ေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ ေဒတာေတြ သိမ္းထားတဲ့ ဖိုင္တြဲ ရွိတဲ့ေနရာကို သင္ သိရွိဖို႔ လိုအပ္လာလိမ့္မယ္။ ခန္႔မွန္းေခ် အေနနဲ႔၊ အဲဒီ ေဒတာေဘ့စ္ေတြကုိ Windows ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ My Documents ဖိုင္တြဲထဲမွာ တခါတေလ သိမ္ထားတတ္ၾကၿပီး သင့္ရဲ႕ အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြနဲ႔အတူ တေနရာထဲမွာ ရွိေနမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ကိစၥမရွိဘူး ဆိုရင္၊ သင့္ေတာ္တဲ့ ဖိုင္တြဲေတြကို သင့္ရဲ႕ ပံုမွန္ backup ထဲမွာ ထည့္ထားပါ။

    Thunderbird လို application တခုနဲ႔ အီးေမးလ္ သိမ္းထားတာဟာ ပ႐ိုဂရမ္ ေဒတာေဘ့စ္ တခုအတြက္ အထူးေကာင္းမြန္တဲ့ ဥပမာ တခုပဲ ျဖစ္တယ္။ အကယ္လို႔ အီးေမးလ္ ပ႐ိုဂရမ္တခုခုကို အသံုးျပဳရင္၊ အထူးသျဖင့္ သင့္ရဲ႕ စာေတြကို ဆာဗာေပၚမွာ သိမ္းထားလို႔ မရပါဘူး (သို႔) မသိမ္းထားခ်င္ဘူး ဆိုရင္၊ အဲဒီ အီးေမးလ္ ေဒတာေဘ့စ္ကုိ သင့္ရဲ႕ ပံုမွန္ backup ထဲမွာ ထားရွိပါ။ ႐ုပ္ပံုနဲ႔ ဗြီဒီယို ဖိုင္ေတြကို ပ႐ိုဂရမ္ ေဒတာေဘ့စ္ တခုထဲက အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ (သို႔) အခ်က္အလက္ေတြ အျဖစ္ မွတ္ယူႏိုင္တယ္။ ဥပမာ Windows Media ပေလယာနဲ႔ iTunes တို႔လို application ေတြဟာ ေဒတာေဘ့စ္ေတြလိုပဲ အလုပ္လုပ္ၾကပါတယ္။ အကယ္လို႔ ဒီလို ပ႐ိုဂရမ္ေတြကို အသံုးျပဳေနတယ္ ဆုိရင္၊ hard drive မွာ မီဒီယာဖိုင္ေတြ သိမ္းထားတဲ့ ေနရာကို ရွာေဖြေပးပါလိမ့္မယ္။

    သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာမ်ား

    အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြကို back up မလုပ္ခင္၊ အသုံးျပဳမဲ့ သိုေလွာင္ေရး ကိရိယာကို ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္တယ္။

    Compact Discs (CDs) ေတြဟာ Megabytes (MB) ၇ဝဝ ေလာက္ ရွိတဲ့ ေဒတာေတြကို သိမ္းထားႏိုင္တယ္။ CD backup တခုကို လုပ္ဖို႔ CD burner တခုနဲ႔ CD အလြတ္ေတြကို လိုအပ္လာမွာ ျဖစ္တယ္။ အကယ္လို႔ CD တခ်ပ္ထဲက စာေတြကုိ ဖ်က္ၿပီး အဲဒီအထဲက ဖိုင္ေတြကို update လုပ္ခ်င္တယ္ ဆုိရင္၊ CD-RW burner နဲ႔ rewritable CDs ေတြ လိုအပ္လာမွာ ျဖစ္တယ္။ Windows XP အပါအဝင္ အဓိက လူသုံးမ်ားတဲ့ operating systems အားလံုးမွာ CD နဲ႔ CD-RW ေတြကုိ ေရးကူးႏုိင္တဲ့ အသင့္ install လုပ္ထားတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲေတြ ပါလာၾကတယ္။ အဲဒီ discs ေတြမွာ ေရးထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြဟာ ေနာင္ ငါးႏွစ္ (သို႔) ဆယ္ႏွစ္ၾကာတဲ့အခါ ပ်က္စီးသြားႏုိင္တယ္ ဆိုတာ သတိရပါ။ အကယ္လို႔ backup တခုကို အဲဒါထက္ ၾကာေအာင္ ထားခ်င္ရင္၊ 'တာရွည္ခံတဲ့' အထူး discs ေတြကို ဝယ္ပါ (သို႔) တျခား backup လုပ္တဲ့ နည္းတမ်ဳိးကို အသံုးျပဳပါ။

    ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ဗြီဒီယို Discs မ်ား (DVDs) – DVD ေတြဟာ ေဒတာကို ၄.၇ Gigabytes (GB) အထိ သိမ္းထားႏိုင္တယ္။ CD ေတြနဲ႔ တူေပမဲ့ ေဈးပိုေပးရတယ္။ သင့္အေနနဲ႔ DVD (သို႔) DVD-RW burner တခုခု လိုအပ္လာမွာ ျဖစ္တယ္။ CD တခ်ပ္လိုပဲ၊ ပံုမွန္ DVD တခ်ပ္ထဲမွာ ေရးထားတဲ့ ေဒတာေတြဟာ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ တေျဖးေျဖးနဲ႔ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာ ျဖစ္တယ္။

    USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းမ်ား - USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္း တခုဟာ သူ႔အထဲမွာ ဆန္႔တဲ့အထိ အခ်က္အလက္ေတြကို သိမ္းထားႏိုင္တယ္။ USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းေတြဟာ CD (သို႔) DVD နဲ႔ သိမ္းထားႏိုင္တဲ့ ပမာဏခ်င္း တူေနရင္ (သို႔) အဲဒီထက္ ပိုႀကီးရင္ ေဈးပုိေပးရမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ အလြယ္တကူ ဖ်က္ပစ္ႏိုင္တယ္ (သို႔) အႀကိမ္မ်ားမ်ား ျပန္ေရးႏုိင္တယ္။ CD ေတြနဲ႔ DVD ေတြလိုပဲ၊ USB မွတ္ဉာဏ္ေခ်ာင္းေတြမွာ သက္တမ္း အကန္႔အသတ္နဲ႔ ရွိၾကတယ္၊ ခန္႔မွန္းေခ်အရ ၁ဝ ႏွစ္ ပတ္ဝန္းက်င္ေပါ့။

    အေဝးက (Remote) ဆာဗာ - အထူး ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ကြန္ရက္ backup ဆာဗာ တခုမွာ အကန္႔အသတ္ မရွိ ဖုိင္ေတြကုိ သိမ္းထားႏိုင္တဲ့ ပမာဏ ရွိတယ္၊ ဒါေပမဲ့ အင္တာနက္ connection ရဲ႕ အျမန္ႏႈန္းနဲ႔ တည္ၿငိမ္မႈ အေပၚ မူတည္ၿပီး ဒီအရာဟာ လက္ေတြ႔က်တယ္ မက်ဘူး စတာကုိ အဆံုးအျဖတ္ ေပးမွာ ျဖစ္တယ္။ ႐ံုးထဲမွာ backup ဆာဗာ တခု ထားရွိတာဟာ၊ အင္တာနက္ေပၚမွာ အခ်က္အလက္ေတြကို ရယူတာထက္ ပိုျမန္ေနေပမဲ့၊ သင့္ရဲ႕ အေရးႀကီးတဲ့ ေဒတာေတြ ျပင္ပ ေနရာ ႏွစ္ေနရာမွာ ထားရွိရမဲ့ လိုအပ္ခ်က္ကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနတာ ျဖစ္တယ္။ အင္တာနက္ေပၚမွာလည္း အခမဲ့ သိမ္းဆည္းႏိုင္တဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ရွိတယ္၊ ဒါေပမဲ့ သင့္ရဲ႕ အဖြဲ႔အစည္းေတြ (သို႔) သင္ မသိကၽြမ္း၊ စိတ္မခ်ရတဲ့ အျခား တဦးတေယာက္က တာဝန္ယူေနတဲ့ ဆာဗာေတြမွာ သင့္ရဲ႕ backup ေတြကို သိမ္းထားမယ္ ဆုိရင္ အရင္ အျမဲတမ္း စာဝွက္ထားဖုိ႔ လိုတယ္။ ဥပမာ တခ်ဳိ႕ကို ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈရန္ အပိုင္းမွာ ဖတ္ရႈေလ့လာပါ။

    Backup ေဆာ့ဗ္ဝဲ

    Cobian Backup ဟာ အသံုးျပဳရာမွာ လြယ္ကူတဲ့ ကိရိယာတခု ျဖစ္တယ္၊ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခ်ိန္မွာ အလိုအေလွ်ာက္ Backup လုပ္ဖို႔ သတ္မွတ္ထားႏိုင္ၿပီး သင္ ေနာက္ဆံုး လုပ္လိုက္တဲ့ backup ေနာက္ပိုင္း ျပင္ဆင္ထားတဲ့ ဖိုင္ေတြကိုပဲ ေရြးၿပီး ထည့္ေပးမွာ ျဖစ္တယ္။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - Cobian Backup လမ္းၫႊန္ နဲ႔ စတင္ပါ

    ခါတိုင္းလိုပဲ၊ backup ဖိုင္ေတြကို TrueCrypt လို ကိရိယာ တခုခု အသုံးျပဳၿပီး စာဝွက္ထားတာ ေကာင္းတယ္။ ေဒတာ စာဝွက္စနစ္နဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကို အခန္း ၄။ ကြန္ပ်ဴတာ အတြင္းရွိ အထိခိုက္မခံတဲ့ ဖိုင္မ်ားကို ကာကြယ္နည္း ထဲမွာ ဖတ္ရႈေလ့လာႏုိင္တယ္။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - TrueCrypt - လုံၿခံဳတဲ့ ဖုိင္သုိေလွာင္ေရး လမ္းၫႊန္ နဲ႔ စတင္ပါ

    <p> အဲဒီလို backup ကိရိယာေတြကို သံုးစြဲတဲ့အခါ၊ backup စနစ္ ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ေအာင္ သင္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမယ့္ အခ်က္ အနည္းငယ္ ရွိပါတယ္ -

    • ကြန္ပ်ဴတာထဲက ဖိုင္ေတြကို စုစည္းလိုက္ပါ။ back up လုပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ ပါတဲ့ ဖိုင္တြဲေတြ အားလံုးကို My Documents folder လို ေနရာ တခုခုမွာ ေရႊ႕လိုက္ပါ။
    • အကယ္လို႔ ေဒတာေတြကို application ေဒတာေဘ့စ္ တခုထဲမွာ သိမ္းထားေလ့ရွိတဲ့ ေဆာ့ဗ္ဝဲကို အသံုးျပဳေနတယ္ ဆုိရင္၊ အဲဒီ ေဒတာေဘ့စ္ ထားရွိမဲ့ ေနရာကို အရင္ ဆံုးျဖတ္ထားဖို႔ လိုအပ္တယ္။ အကယ္လို႔ အဆင္ေျပတဲ့ ေနရာမွာ မရွိဘူးဆိုရင္၊ အဲဒီ ပ႐ိုဂရမ္က သူ႔ရဲ႕ ေဒတာေဘ့စ္ကုိ ထားရွိမဲ့ တျခား ေနရာသစ္ တခုခု ရွာေပးႏုိင္၊ မရွာေပးႏုိင္ ဆုိတာ ေစာင့္ၾကည့္ပါ။ အကယ္လို႔ ရွာေပးတယ္ ဆုိရင္၊ အဲဒါကို အီလက္ထ႐ိုနစ္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြလိုပဲ ဖိုင္တြဲ တခုထဲမွာ သိမ္းထားႏိုင္တယ္။
    • backup လုပ္မဲ့ ပံုမွန္ အခ်ိန္ကို သတ္မွတ္ထားပါ။
    • စိတ္ခ်ရၿပီး၊ လံုျခံဳမႈရွိတဲ့ backup အစီအစဥ္ တခုခု မရွိေသသးတဲ့ ႐ံုး ဝန္ထမ္းေတြ အားလံုးအတြက္ အစီအစဥ္ တခုခု လုပ္ေပးဖို႔ ႀကိဳးစားပါ။ ဒီအစီအစဥ္ရဲ႕ အေရးႀကီးပံုကို သင့္ရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ေဆာင္ဖက္ေတြဆီ နားလည္ေအာင္ ေျပာျပလိုက္ပါ။
    • backup ထဲက ေဒတာကို ျပန္ဆယ္တင္တဲ့ အလုပ္ကို စမ္းသပ္ၾကည့္လုိက္ပါ။ ေနာက္ဆံုးမွာ သင္ အဓိက ထားလာမဲ့ အရာဟာ backup လုပ္ဖို႔ မဟုတ္ပဲ၊ ျပန္ဆယ္တင္ (restore ) တဲ့ အလုပ္ပဲ ျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို သတိရပါ။

    <div class="background" markdown="1"> အယ္လင္နာ - ေကာင္းပါၿပီ၊ ကၽြန္ေတာ္ အလုပ္ခြင္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့အခါ စာဝွက္ထားတဲ့ backup တခုကို လုပ္ၿပီး CD တခ်ပ္ထဲမွာ ထည့္ထားလိုက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ backup ကို update လုပ္ဖို႔ Cobian ကို လြန္ခဲ့တဲ့ရက္ အနည္းငယ္တုန္းက အခ်ိန္ သတ္မွတ္ထားခဲ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ စားပြဲမွာ ေသာ့ခတ္ထားတဲ့ အံဆြဲတခု ရွိၿပီး၊ အဲဒီ backup CD ေတြကို မေပ်ာက္ မပ်က္ေအာင္ အဲဒီ အထဲမွာ သိမ္းထားဖို႔ စဉ္းစားေနတယ္။

    <i>နီကိုလိုင္ - ဒါေပမဲ့ အကယ္လို႔ ႐ံုး မီးေလာင္သြားရင္ေကာ ဘယ္လုိ လုပ္မလဲ။ ကြန္ပ်ဴတာ၊ စားပြဲ၊ backup CD ေတြနဲ႔ အျခားဟာေတြ ဘာျဖစ္သြားၾကမလဲ။ (သို႔) အကယ္လို႔ သင့္ရဲ႕ ကြန္ရက္ ဖုိရမ္ကို ႀကီးက်ယ္တဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ဆႏၵျပပြဲ တခ်ဳိ႕အတြက္ သံုးတဲ့အတြက္၊ အာဏာပိုင္ေတြက ၿဖိဳခြင္းလာတယ္၊ ပစၥည္းေတြကုိ ထိန္းလုိ႔ မရပဲ အဖြဲ႔အစည္းကို အစီးနင္း ခံလာရရင္ေကာ ဘယ္လုိ လုပ္မလဲ။ ေသာ့ခတ္ထားတဲ့ စားပြဲေလးက အဲဒီအထဲက CD ေတြကို ပုလိပ္ေတြရဲ႕ လက္ထဲ ပါမသြားေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အိမ္မွာ သိမ္းထားတာတို႔ (သို႔) မိတ္ေဆြ တေယာက္ေယာက္ဆီ သိမ္းထားတာတုိ႔ လုပ္လုိ႔ ရတယ္ မဟုတ္ဘူးလား။ </div>

    မေတာ္တဆ ဖ်က္မိတဲ့ ဖိုင္ကုိ ဆယ္တင္ျခင္း

    Windows ထဲက ဖိုင္တစ္ခုခုကို ပယ္ဖ်က္တဲ့အခါ၊ ျမင္ကြင္းကေန ေပ်ာက္သြားမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ သူ႔ရဲ႕ အေၾကာင္းအရာဟာ ကြန္ပ်ဴတာထဲမွာ က်န္ရွိေနဦးမွာ ျဖစ္တယ္။ Recycle Bin ကို သြန္ပစ္/ဖ်က္ပစ္ရင္လည္း၊ ပယ္ဖ်က္ခဲ့တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို hard drive ထဲမွာ ျမင္ေတြ႔ရအုံးမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီအေၾကာင္းကုိ အေသးစိတ္ ေလ့လာလုိရင္ အခန္း ၆။ အထိခိုက္မခံတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကုိ ဖ်က္ဆီးနည္းကို ဖတ္ရႈပါ။ အကယ္လို႔ အေရးႀကီးတဲ့ ဖိုင္ (သို႔) ဖိုင္တြဲ တစ္ခုခုကို မေတာ္တဆ ဖ်က္မိရင္၊ အဲဒီလံုၿခံဳေရး အားနည္းခ်က္ဟာ မိမိအေပၚ အခြင့္ေကာင္း ယူလာႏိုင္တယ္။ လတ္တေလာ ပယ္ဖ်က္လိုက္တဲ့ ဖိုင္ေတြကို ျပန္လည္ဆယ္တင္ေပးႏိုင္တဲ့ Recuva လို႔ ေခၚတဲ့ FOSS ေဆာ့ဗ္၀ဲတစ္ခု အပါအဝင္၊ တျခား ပ႐ိုဂရမ္ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိတယ္။

    လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား - Recuva - ဖုိင္ ဆယ္တင္ေရး လမ္းညႊန္ ကုိ စတင္ သုံးစြဲျခင္း

    အဲဒီ ကိရိယာေတြဟာ အၿမဲတမ္း အလုပ္ မျဖစ္ဘူး၊ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ Windows ဟာ မိမိ ပယ္ဖ်က္လိုက္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအပၚမွာ ေဒတာအသစ္ေတြကုိ ထပ္ထပ္ေရးေနႏိုင္တဲ့ အတြက္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖိုင္တစ္ပုဒ္ကို ပယ္ဖ်က္ၿပီးတဲ့ေနာက္ Recuva လို ကိရိယာ တစ္ခုကို အသုံးျပဳၿပီး ျပန္ဆယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားတဲ့အခါ မိမိ ကြန္ပ်ဴတာကေန လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အခ်က္ မ်ားမ်ားစားစား မရွိတာကုိေတာ့ သိထားဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ ဖိုင္တစ္ပုဒ္ကို ျပန္ၿပီးမဆယ္တင္မီ၊ ကြန္ပ်ဴတာကို အခ်ိန္ၾကာၾကာ အသံုးျပဳထားေလ၊ ျပန္လည္ဆယ္တင္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း ပိုနည္းေလ ျဖစ္တယ္။ ဆိုလိုတာက အေရးႀကီးတဲ့ ဖုိင္တစ္ပုဒ္ကုိ ပယ္ဖ်က္ၿပီးမွ Recuva ကုိ ထည့္သြင္းလုိက္တာထက္၊ အိတ္ေဆာင္ ဗားရွင္းကုိ အသုံးျပဳတာ ပုိေကာင္းတယ္။ ေဆာ့ဗ္၀ဲ တစ္ခုကုိ ထည့္သြင္းလုိက္တာနဲ႔ ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ ဖုိင္စနစ္ထဲမွာ အခ်က္အလက္ အသစ္ ေရးခ်သြားမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီလုိေၾကာင့္၊ ျပန္ဆယ္တင္ဖုိ႔ မိမိႀကိဳးစားေနတဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ ေဒတာေတြကုိ ဖ်က္မိၿပီးသား ျဖစ္သြားႏုိင္တယ္။

    မူဝါဒေတြကို လက္ေတြ႔ အသံုးခ်ဖို႔နဲ႔ ဒီအခန္းမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ကိရိယာေတြကို ေလ့လာဖို႔ အလုပ္ အေတာ္ေလး မ်ားမဲ့ပံု ေပၚေနေပမဲ့၊ မိမိရဲ႕ အရန္သင့္ သိ္မ္းဆည္းမႈ နည္းဗ်ဴဟာကို ထိန္းသိမ္းထားၿပီး၊ မိမိရဲ႕ ကြန္ပ်ဴတာကို ေနရာတက် ျပန္ထားလုိက္မယ္ ဆုိရင္၊ ၄င္းကုိ ပထမဆုံးအႀကိမ္ တပ္ဆင္တာထက္ အမ်ားႀကီး လြယ္ကူသြားမွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ အရန္သင့္ သိမ္းဆည္းခ်က္ဟာ ေဒတာ လံုၿခံဳေရးအတြက္ အေရးအႀကီးဆံုး အရာတစ္ခု ျဖစ္ႏုိင္တဲ့အတြက္၊ အဲဒီ လုပ္ငန္းစဥ္အတိုင္း စိတ္ခ်လက္ခ် လုပ္ေဆာင္သြားမယ္ ဆုိရင္ ႀကိဳးစားရက်ဳိး နပ္သြားမွာ ျဖစ္တယ္။

    ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈရန္